Bursa Kenti Örneğinde Kentsel Yeşil Alanların İrdelenmesi

Öz

Hızlı nüfus artışı, nüfus artışına bağlı düzensiz kentleşme, kirlilik kentlerde yaşam kalitesini etkileyen en büyük sorunlardan sadece bazıları olup, yaşanabilir kentler üzerinde büyük etkileri vardır. Yaşam kalitesi, kentsel çevrenin ve kent sakinlerinin fiziksel, sosyal ve ekonomik özellikleri ile nicelleştirilebilir. Bu araştırma, Bursa kentindeki yeşil alan varlığı üzerine odaklanmıştır. Bursa kentinde bulunan yeşil alanların mevcut durumlarının araştırılması ve ilçe düzeyinde yeşil alan gereksinimlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma alanı, Bursa kent dokusunu (tarihi kent çekirdeği ve bu çevreyle kesintisiz bağlantılı gelişme alanları) oluşturan Osmangazi, Nilüfer, Yıldırım, Gürsu ve Kestel ilçelerinin mahalleleri ile sınırlandırılmıştır. Bu çalışmada öncelikle Bursa'da yeşil alan varlığı, belediyelerden alınan veriler, hava fotoğrafları ve arazi çalışmasıyla tespit edilmiştir. İkinci aşamada kişi başına düşen yeşil alan değerleri hesaplanmıştır. Son olarak, Bursa kenti yeşil alanları için ilçe düzeyinde öneriler geliştirilmiştir. Bursa kentinde, aktif yeşil alanların kentsel alana oranı %0.066, pasif yeşil alanların oranı %0.072, diğer yeşil alanların oranı ise 0.04' tür. Yeşil alanların tümü ise kentsel alanın %0.177’sini kaplamaktadır. En fazla yeşil alan miktarı Osmangazi ilçesinde, en az yeşil alan miktarı ise Gürsu ilçesindedir. Kişi başına düşen yeşil alan miktarı düşükten yükseğe doğru sırasıyla Yıldırım (1.71), Gürsu (1.90), Osmangazi (5.10), Nilüfer (9,59) ve Kestel (25.06)’dir. Kişi başına düşen yeşil alan miktarı en fazla Kestel ilçesindedir. Ancak bu miktarın fazlalığı ilçede bulunan mezarlıktan kaynaklanmaktadır. Kestel ilçesindeki aktif yeşil alanların arttırılması için çaba harcanmalıdır. Yaşanabilir şehirler için kişi başına düşen yeşil alan miktarları artırılmalıdır.

Anahtar Kelimeler

• Bursa,kişi başına düşen yeşil alan miktarı,yeşil alanlar

Investigation of Urban Green Spaces in the Case of Bursa Province

Öz

Rapid population growth, irregular urbanization due to population growth, pollution is just some of the biggest problems affecting the quality of cities and has great impacts on livable cities.  Quality of life is quantified by physical, social and economic characteristics of the urban environment and urban inhabitants. This research focused on green spaces in Bursa province. It is aimed to investigate the existing assets of the green spaces in Bursa province and to determine the green space requirements at the district level. The historical city core and neighborhoods with uninterrupted connection with this region in Bursa province (Osmangazi, Nilüfer, Yıldırım, Gürsu and Kestel districts) were studied as a research area. As first step, In this study, firstly, green space presence in Bursa was determined by data taken from municipalities, aerial photographs and field study. In the second step, green space values per person are calculated. Finally, district-level suggestions regarding the green spaces of the research area have been developed. In the research area, the ratio of active green spaces to urban areas is 0.066%, passive green spaces 0.072% and other green spaces 0.04%. All of the green spaces cover 0,177% of the urban area. The maximum amount of green spaces is in Osmangazi district and the least amount of green spaces is in Gürsu. Green space values per person by districts from low to high are respectively Yıldırım (1.71), Gürsu (1.90), Osmangazi (5.10), Nilüfer (9,59), and Kestel (25.06).  The highest green space value per person is in Kestel district and the reason why Kestel has high value is the cemetery area (1.050.505m2) in the district. Efforts should also be made to increase active green spaces in Kestel district. Green space values per person should increase for a livable city.

Anahtar Kelimeler

• Bursa,green spaces,green space values per person

Kaynakça

1. Alm LE (2007). Urban Green Structure A hidden resource, Baltic University Urban Forum Urban Management Guidebook V, Green Structures in the Sustainable City, Chalmers University of Technology, pp:13
2. Aksoy Y, Akpınar A (2011). A Research About Public Green Area Use And Green Area Demand İn Istanbul Fatih District. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. ss: 82
3. Altunkasa F, Berberoglu S, Uslu C (2011). Sosyal Donatı Alanlarının Kentsel Yaşam Niteliği Yönünden Değerlendirilmesi: Kültürel Mekanlar, Açık Alanlar ve Yeşil Alanlar Açısından Adana Kenti İçin Bir Model Önerisi. TUBITAK Project Report, ss:11-12
4. Bilgili BC , Gökyer E (2012). “Urban Green Space System Planning”. Dr. Murat Ozyavuz (Ed.), ISBN: 978-953-51-0654-8, InTech, Available from http://www.intechopen.com/books/landscape-planning/urban-green-space-system-planning
5. Bolund P, Hunhammar S (1999). “Ecosystems services in urban areas.” Ecological Economics 29, pp. 293-301
6. Byrne J, Sıpe N (2010). Green and open space planning for urban consolidation – A review of the literature and best practice, Urban Research Program, ISBN 978-1-921291-96-8
7. Cohen M (1996). “Habitat II and the challenge of the urban environment: bringing together the two definitions of habitat.” International Social Science Journal, March’96: pp: 95-101
8. Emür SH, Onsekız D (2007). The Importance of Open and Green Areas in the Components of Urban Life Quality-the Analysis of Park Areas in Kayseri/Kocasinan District. Erciyes University, Journal of Social Sciences Institute, (22 ):367–369

9. Gangloff D (1996). “The sustainable city”. American Forests 101 (5-6), pp: 30-36
10. Gómez F, Jabaloyes J, Montero L, De Vicente V, Valcuende M (2011). “Green areas, the most significant ındicator of the sustainability of cities: Research on their utility for urban planning.” Journal of Urban Planning and Development, Vol. 137, No. 3, pp: 311–328
11. Jim CY (2004). “Green-space preservation and allocation for the sustainable greening of compact cities.” Cities 21:4, pp: 311-320
12. Kotler P, Jatusrıpıtak S, Maesıncee S (1997). The Marketing of Nations: A Strategic Approach to Building National Wealth. Free Press, New York, pp: 451
13. Leeuwen EV, Nıjkamp P, Noronha Vaz TD (2010). The multifunctional use of urban greenspace. International Journal of Agricultural Sustainability. ISSN: 1473-5903
14. Mertes JD, Hall JR (1995). Park, Recreation, Open Space and Greenway Guidelines, National Recreation and Park Association (NRPA), Published Report, Arlington, VA, USA
15. T.C. Resmi Gazete (1999). Appendix-1 of the Regulation on Principles of Planning. 02.09.1985, No:23804, Ankara
16. TUIK. Turkish Statistical Institute (2017). https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr. (Accessed 15.09.2017)
17. UK NPAS (1991). United Kingdom National Playgrounds Association Standards, England Environmental Department
18. Wıllıs KG, Turner RK, Bateman IJ (2001). Urban planning and management, Edward Elgar, Cheltenham, UK, pp:544
19. Zencirkıran M (2013). Peyzaj Bitkileri I. (Açık Tohumlu Bitkiler-Gymnospermae), Nobel Yayınları, Yayın No: 605: 475: