NOTES ON SCOTT SHAPIRO'S UNDERSTANDING OF METANORMATIVITY

Yıl 2026, Cilt: 12 Sayı: 1, 83 - 110, 05.02.2026

Fatma Süzgün Şahin Ünver

Öz

Although scholars of metaethics often focus on the theoretical or epistemic sphere in order to transcend the ethical sphere, the legal sphere possesses a characteristic normativity that is considered to be missing in the epistemic sphere. Therefore, it is not surprising that the field of law is receiving increasing attention in metaethical studies. Nonetheless, adding the sphere of law to the spheres that metanormative theory seeks to explain increases theoretical complexity. As the number of normative spheres and their normative characteristics increase, metanormative explanations become increasingly difficult. For Shapiro, constitutivist metaethical explanations have the potential to explain various normative spheres. In spite of being a concept that has been back on the agenda especially in recent decades and is increasingly debated in the literature, there is still no broad consensus on the content and boundaries of the concept of metanormativity. This study attempts to define the boundaries of metanormativity within the framework of Scott Shapiro's perspective. To this end, constitutivist metaethical explanations, both in their normative and practical aspects, are examined in the context of their relationship with the sphere of law and within the framework of Scott Shapiro's views. In the same context, Shapiro's efforts to establish the normative qualities of law are also discussed. Viewing law as a social planning activity, Shapiro attempts to explain the normative phenomena in law with his ‘“Planning Theory of Law”'. One of the author's noteworthy aspects is that he supports his Planning Theory of Law, that he says solves the mystery of law, with the Moral Aim Thesis. From the perspective of the moral aim thesis, legal activity remedies the moral deficiencies of the conditions of legality. For Shapiro, although there is a difference between just and unjust legal systems, this difference is moral rather than legal. Both unjust and just systems are genuine legal systems, but law also has a moral purpose, and the moral interests within the legal system are not accidental; they are produced by the legal system. Shapiro argues that the principles of inner morality, which Fuller sees as the fundamental conditions of law, can also be derived from the Planning Thesis. From Shapiro's perspective, normative thinking is a guide for our attitudes and beliefs. Epistemology , ethics and morality often intersect in this regard, while similar connections can also be found between metaethical , metaepistemological, metapolitical, metaesthetic and metalegal explanations. For Shapiro, metaethical and meta-legal inquiry are parallel branches of metanormative inquiry. Metanormative inquiry attempts to explain the truth-conansing of normative and evaluative thought and discourse. This article presents a descriptive account of the understanding of metanormativity within the framework of Shapiro's positivist thought.

Anahtar Kelimeler

Philosophy of Law , Legal Normativity , Metalegal , Scott J. Shapiro , Metaethics

SCOTT J. SHAPİRO’NUN METANORMATİVİTE ANLAYIŞI ÜZERİNE NOTLAR

Öz

Metaetikçiler etik alanın ötesine geçmek için sıklıkla teorik veya epistemik alana odaklansalar da hukuk alanı, epistemik alanda eksik olduğu düşünülen karakteristik bir normativiteye sahiptir. Dolayısıyla metaetik alanında yapılan çalışmalarda hukuk alanının giderek daha fazla ilgi görmesi şaşırtıcı değildir. Bununla birlikte, metanormatif teorinin açıklayacağı alanlar arasına hukuk alanının eklenmesi kuramsal karmaşıklığı artırmaktadır. Normatif alanların sayısı ve normatif özellikleri arttıkça metanormatif açıklamalar da o denli güçleşmektedir. Shapiro’ya göre çeşitli normatif alanları açıklamak açısından kurucu metaetik açıklama potansiyel taşımaktadır. Metanormativite bilhassa iki binli yıllardan itibaren yeniden gündeme gelen ve literatürde gittikçe daha da fazla tartışılan bir kavram olsa da kavramın içeriği ve sınırları üzerinde hala geniş çaplı bir uzlaşı bulunmamaktadır. Bu çalışmada Scott Shapiro’nun bakış açısı çerçevesinde metanormativitenin sınırları belirlenmeye çalışılmaktadır. Bu amaçla hem normatif hem de pratik yönleriyle kurucu metaetik açıklamalar hukuk alanıyla ilişkisi bağlamında ve Scott Shapiro’nun görüşleri çerçevesinde ele alınmaktadır. Aynı bağlamda Shapiro’nun hukukun normatif niteliklerini temellendirme çabalarına da yer verilmiştir. Hukuku bir toplumsal planlama faaliyeti olarak gören Shapiro, hukuktaki normatif olguları “Hukukun Planlama Kuramı” ile açıklamaya çalışır. Yazarın dikkat çekici yanlarından biri hukukun gizemini çözdüğünü söylediği Hukuki Planlama Kuramını, Ahlaki Amaç Tezi ile de desteklemesidir. Ahlaki amaç tezi açısından hukuki faaliyet, hukukilik koşullarının ahlaki eksikliklerini gidermektedir. Shapiro’ya göre adil ve adaletsiz hukuk sistemleri arasında bir fark olsa da bu farkın hukuki olmaktan ziyade ahlakidir. Hem adaletsiz hem de adaletli sistemler gerçek birer hukuk sistemidir ancak hukukun ahlaki bir amacı da vardır ve hukuk sistemi dahilindeki ahlaki çıkarlar tesadüfi değildir, hukuk sistemince üretilirler. Shapiro, Fuller’ın hukukun temel şartları olarak gördüğü içsel ahlak ilkelerinin de Planlama Tezi'nden türetilebileceğini savunmaktadır. Shapiro’nun bakış açısıyla normatif düşünce tutum ve inançlarımız açısından rehberdir. Hem epistemoloji hem de etik ve ahlak bu bakımdan sıklıkla kesişirler, öte yandan metaetik ile metaepistemik, metapolitik, metaestetik ve metayasal açıklamalar arasında da benzer bağlantılar tespit edilebilir. Shapiro için metaetik ve metayasal inceleme, metanormatif sorgulamanın paralel dallarıdır. Metanormatif inceleme, normatif ve değerlendirici düşünce ve söylemlerin gerçekliğe uygunluğunu açıklamaya çalışır. Bu makaleyle Shapiro’nun pozitivist düşüncesi çerçevesinde metanormativite anlayışının betimsel bir anlatısı sunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Hukuk Felsefesi , Hukuki Normativite , Metayasal , Scott J. Shapiro , Metaetik

Kaynakça

• Arıkan, Engin, Sert Pozitivizm, İstanbul 2019.
• Atiq, Emad / Andrei, Marmor / Alexander, Sarch, "The Nature of Law", The Stanford Encyclopedia of Philosophy, Bağlantı: https://plato.stanford.edu/archives/sum2025/entries/lawphil-nature/
• Bayles, Michael D., “Hukuk Felsefesi Neye Dairdir? Hukuk Kuramları, Tanımları, Kavramları ya da Kavrayışları mı?”, Çev. Uğur Dinç, (İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, Y. 2015, C. LXXIII, S. 2, s. 393-408).
• Cevizci, Ahmet, Etiğe Giriş, İstanbul 2002, s.330.
• Christine M. Kosgaard, Self-Constitution, New York 2009, s. 32.
• Cotterrell, Roger, Hukukbilimin Politikası, Çev. Saim Üye, İstanbul 2018, s. 18,19.
• Daniel Fogal, “Confusion of Tongues: A Theory of Normative Language by Stephen Finlay”, (Ethics, Y. 2016, C. 127, S. 1, s.281-288), s. 282.
• David Enoch, “An Outline of an Argument for Robust Metanormative Realism”, (Oxford Studies in Metaethics, Y. 2007, S. 2, s.21-50), s. 21.
• David Enoch, “Is General Jurisprudence Interesting?”, Dimensions of Normativity: New Essays on Metaethics and Jurisprudence, Ed.: David Plunkett/Scott Shapiro/Kevin Toh, New York 2019, s. 66.
• David Plunket, “Robust Normativity, Morality, and Legal Positivism”, Dimensions of Normativity: New Essays on Metaethics and Jurisprudence”, Ed.: David Plunkett/Scott Shapiro/Kevin Toh, New York 2019, s. 107.
• David S. Myers, “Metalegal Considerations And Natural Law”, (International Relations, Y. 1981, C. 7, S.1, s.1063-1073) s. 1069,1063.
• https://www.oxfordbibliographies.com/display/document/obo-9780195396577/obo-9780195396577-0184.xml#:~:text=Quietism%20in%20contemporary%20analytic%20philosophy,pragmatism%2C%20and%20minimalism%20about%20truth.
• John Finnis, Natural Law and Natural Rights, Oxford 2011, s. 277.
• Kathryn Lindeman, “Legal Metanormativity Lessons For and From Constitutivist Accounts in The Philosophy of Law”, Dimensions of Normativity: New Essays on Metaethics and Jurisprudence, Ed.: David Plunkett/Scott Shapiro/Kevin Toh, New York 2019, s. 87,88.
• Lon Fuller, The Morality of Law, New Haven 1969, s. 33-36.
• McCloskey, H. J., Meta-Ethics and Normative Ethics, The Hague 1969, s. 1.
• McPerson, Tristram / Plunkett, David, “The Nature and Explanatory Ambitions of Metaethics”, The Roudledge Handbook of Metaethics, Ed.: Tristram McPerson / David Plunkett, New York 2018, s. 3.
• McPherson Tristram, “Against Quietist Normative Realism”, (Philosophical Studies, Y. 2011, S. 154, s. 223-240), s. 226, 227.
• Plunkett, David / Shapiro, Scott J, “Law, Morality, and Everything Else: General Jurisprudence as a Branch of Metanormative Inquiries”, Ethics, Y. 2017, C. 128, S.1, s. 38-68.
• Railton, Peter, “ ‘We’ll see you in court!’ The Rule Of Law As An Explanatory And Normative Kind”, Dimensions of Normativity: New Essays on Metaethics and Jurisprudence, Ed.: David Plunkett/Scott Shapiro/Kevin Toh, New York 2019, s.1.
• Shapiro, Scott J., Legality, Massachusetts 2011.
• Stelios Virvidakis/ Vasso Kindi, Oxford Bibliographies,
• Stephen Finlay, “Defining Normativity”, Dimensions of Normativity: New Essays on Metaethics and Jurisprudence, Ed.: David Plunkett/Scott Shapiro/Kevin Toh, New York 2019, s.187