İnceleme Makalesi

Dramatik Metinde Kurgulanmış Gerçekliğin Varoluşuna İki Örnek Oyun: Civan Canova - Sokağa Çıkama Yasağı ve Memet Baydur - Cumhuriyet Kızı

Cilt: 2 Sayı: 2 27 Aralık 2024
PDF İndir

Dramatik Metinde Kurgulanmış Gerçekliğin Varoluşuna İki Örnek Oyun: Civan Canova - Sokağa Çıkama Yasağı ve Memet Baydur - Cumhuriyet Kızı

Öz

Aristoteles Poetika’da dram sanatının “mimesis”e dayandığını söyler ve bu sanat Antik Yunan’dan bugüne değin biçimsel ya da özsel farklılıklar olsa da temelde gündelik gerçekliği temsil etmeye çalışır. Dramatik metin bu gerçekliğin teatral araçlarla kurgulanmasından oluşur. Fakat bazen yazarlar ele aldıkları gündelik gerçekliğe de kurgu olarak yaklaşırlar ve bu oyunlar farkında olarak ya da olmayarak resmi söylemi yeniden üreten, kurgulanmış gerçekliğin ardını irdelemeyen oyunlara kıyasla içerik ve biçim anlamında daha nitelikli, daha teatral, daha derinlikli olurlar. Bu çalışma Civan Canova’nın Sokağa Çıkma Yasağı ve Memet Baydur’un Cumhuriyet Kızı adlı oyununda metne dahil edilen ya da dışarıda bırakılan, unutulan ya da hatırlanan, bastırılan ya da özgür bırakılan mevcut gerçeklikler üzerinden 12 Eylül darbesinin “kurguladığı gerçeklikleri” görünür kılmaya çalışacak, iktidarın gözünden kaçmak için yeni bir anlatı formu geliştiren veya “disiplinci iktidarın” kışkırttığı yaratıcılıklarla gerçeği üretmeye zorlanan yazarın bu varoluş biçimini başka bir deyişle “kurgunun kurgusu” formunu nasıl kullandığını anlatacaktır. Bu bağlamda bugün birçok açıdan 12 Eylül dönemiyle benzerlik gösteren hatta devamı niteliğinde olan güncel toplumsal gerçekliklerin de yazarını aradığına dikkat çekilecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Auqe, M. (1999). Unutma Biçimleri, çev.: M. Sert. İstanbul: Om Yayınları.
  2. Baudrillard, J. (2017). Simülakrlar ve Simülasyon, çev.: O. Adanır. Ankara: Doğu Batı Yayınları.
  3. Baydur, M. (1990). “YÖK'zede Değil Maço Erkek”. Cumhuriyet Gazetesi, 24 Mart 1990.
  4. Baydur, M. (2016). Cumhuriyet Kızı, Tiyatro Oyunları. İstanbul: İletişim Yayınları.
  5. Belge, M. (2000). 12 Yıl Sonra 12 Eylül. İstanbul: Birikim Yayınları.
  6. Berger,P. & Luckman, T. (2008). Gerçekliğin Sosyal İnşası: Bir Bilgi Sosyolojisi İncelemesi, çev.: V. S. Öğütle. İstanbul: Paradigma Yayınları.
  7. Canetti, E. (2001). Sözcüklerin Bilinci, çev.: A. Cemal. İstanbul: Payel Yayınları.
  8. Canetti, E. (2006). Kitle ve İktidar, çev.: G. Aygen. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tiyatro Kuramı

Bölüm

İnceleme Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

14 Kasım 2024

Kabul Tarihi

11 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 2 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Sancak Deniz, A. (2024). Dramatik Metinde Kurgulanmış Gerçekliğin Varoluşuna İki Örnek Oyun: Civan Canova - Sokağa Çıkama Yasağı ve Memet Baydur - Cumhuriyet Kızı. BAU ART Sanat Dergisi, 2(2), 35-49. https://izlik.org/JA45HC55WU
AMA
1.Sancak Deniz A. Dramatik Metinde Kurgulanmış Gerçekliğin Varoluşuna İki Örnek Oyun: Civan Canova - Sokağa Çıkama Yasağı ve Memet Baydur - Cumhuriyet Kızı. BAU ART Sanat Dergisi. 2024;2(2):35-49. https://izlik.org/JA45HC55WU
Chicago
Sancak Deniz, Ayşe. 2024. “Dramatik Metinde Kurgulanmış Gerçekliğin Varoluşuna İki Örnek Oyun: Civan Canova - Sokağa Çıkama Yasağı ve Memet Baydur - Cumhuriyet Kızı”. BAU ART Sanat Dergisi 2 (2): 35-49. https://izlik.org/JA45HC55WU.
EndNote
Sancak Deniz A (01 Aralık 2024) Dramatik Metinde Kurgulanmış Gerçekliğin Varoluşuna İki Örnek Oyun: Civan Canova - Sokağa Çıkama Yasağı ve Memet Baydur - Cumhuriyet Kızı. BAU ART Sanat Dergisi 2 2 35–49.
IEEE
[1]A. Sancak Deniz, “Dramatik Metinde Kurgulanmış Gerçekliğin Varoluşuna İki Örnek Oyun: Civan Canova - Sokağa Çıkama Yasağı ve Memet Baydur - Cumhuriyet Kızı”, BAU ART Sanat Dergisi, c. 2, sy 2, ss. 35–49, Ara. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA45HC55WU
ISNAD
Sancak Deniz, Ayşe. “Dramatik Metinde Kurgulanmış Gerçekliğin Varoluşuna İki Örnek Oyun: Civan Canova - Sokağa Çıkama Yasağı ve Memet Baydur - Cumhuriyet Kızı”. BAU ART Sanat Dergisi 2/2 (01 Aralık 2024): 35-49. https://izlik.org/JA45HC55WU.
JAMA
1.Sancak Deniz A. Dramatik Metinde Kurgulanmış Gerçekliğin Varoluşuna İki Örnek Oyun: Civan Canova - Sokağa Çıkama Yasağı ve Memet Baydur - Cumhuriyet Kızı. BAU ART Sanat Dergisi. 2024;2:35–49.
MLA
Sancak Deniz, Ayşe. “Dramatik Metinde Kurgulanmış Gerçekliğin Varoluşuna İki Örnek Oyun: Civan Canova - Sokağa Çıkama Yasağı ve Memet Baydur - Cumhuriyet Kızı”. BAU ART Sanat Dergisi, c. 2, sy 2, Aralık 2024, ss. 35-49, https://izlik.org/JA45HC55WU.
Vancouver
1.Ayşe Sancak Deniz. Dramatik Metinde Kurgulanmış Gerçekliğin Varoluşuna İki Örnek Oyun: Civan Canova - Sokağa Çıkama Yasağı ve Memet Baydur - Cumhuriyet Kızı. BAU ART Sanat Dergisi [Internet]. 01 Aralık 2024;2(2):35-49. Erişim adresi: https://izlik.org/JA45HC55WU