Right Of A Worker To Refuse To Work Due To Non-Compliance With Occupational Health And Safety Services

Öz

The right of an employee to refuse to work arises when occupational health and safety services are not provided. While there are various views on the legal basis of this right, the most suitable basis is considered to be the employer's default. The employer's obligation to take the necessary precautions for the employee to perform their work is a preparatory act. Failure to take these measures leads to the employer's default in accepting performance. According to Article 13 of the Occupational Health and Safety Law (OHSL), the basic conditions for the right to refuse to work are the existence of a "serious and imminent danger," the employee's application to the competent authorities, and the work not being suspended. However, in situations where the danger is unavoidable, the employee may leave the dangerous area without having to make an application. The exercise of this right does not terminate the employment contract; during this period, the employee's wages and other rights are preserved. In the event that the necessary precautions are not taken, the employee may terminate the contract with just cause in accordance with the laws to which they are subject.

Anahtar Kelimeler

• Occupational health and safety
• refuse to work
• serious and imminent danger

İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinin Yerine Getirilmemesi Nedeniyle İşçinin Çalışmaktan Kaçınma Hakkı

Öz

İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yerine getirilmemesi halinde işçinin çalışmaktan kaçınma hakkı gündeme gelir. Bu hakkın hukuki dayanağı noktasında farklı görüşler bulunsa da, en uygun dayanak işverenin temerrüdü olarak kabul edilebilir. İşçinin iş görme borcunu ifa edebilmesi için işverenin gerekli önlemleri alması bir hazırlık fiilidir. Bu önlemlerin alınmaması, işverenin ifayı kabulde temerrüde düşmesine yol açar. İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (İSGK) m. 13'e göre çalışmaktan kaçınma hakkının doğması için "ciddi ve yakın bir tehlikenin" varlığı, işçinin yetkili mercilere başvurması ve işin durdurulmamış olması temel koşullardır. Ancak, tehlikenin önlenemez olduğu durumlarda işçi, bu başvuruyu yapmaya gerek kalmadan tehlikeli bölgeyi terk edebilir. Hakkın kullanımı iş sözleşmesini sona erdirmez; bu süreçte işçinin ücreti ve diğer hakları saklı kalır. Gerekli önlemlerin alınmaması halinde ise işçi, tabi olduğu kanunlar çerçevesinde sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir.

Anahtar Kelimeler

• İş sağlığı
• iş güvenliği
• ciddi ve yakın tehlike
• tedbir
• iş sağlığı ve güvenliği kurulu
• çalışmaktan kaçınma hakkı
• haklı nedenle fesih.

Kaynakça

1. Akın L, ‘İş Sağlığı ve Güvenliği’ iç Türkiye Toprak, Seramik, Çimento ve Cam Sanayii İşverenleri Sendikası (ed), III. Yılında İş Yasası (Türkiye Taş Köprü Kurumu Eğitim Daire Başkanlığı 2005)
2. Aksoy N, ‘6331 Sayılı Kanun’un 13. Maddesi Kapsamında Çalışmaktan Kaçınma Hakkı’ (2020) (42) Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 499
3. Akyiğit E, İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Açısından İşçinin Başka İşte Çalışması (Öz İplik-İş Sendikası Eğitim Yayınları 1995)
4. Akyiğit E, İçtihatlı ve Açıklamalı 4857 Sayılı İş Kanunu Şerhi Cilt 2 (Seçkin Yayıncılık 2008)
5. Aras T, ‘İş Güvencesinden Yararlanmanın Koşulları ve Emredicilik’ (2015) (119) Türkiye Barolar Birliği Dergisi 429
6. Aydınlı İ, ‘İşverenin İşyerinde (Çalışan) İşçilerin İş Görmekten Kaçınma Hakkı’ (2005) 19 (4) Çimento İşveren Dergisi 16
7. Aydınlı İ, İş Sağlığı ve Güvenliğinden Doğan Hukuki ve Cezai Sorumluluk Yargı Kararları ve İlgili Mevzuat (Seçkin Yayıncılık 2015)
8. Balkır ZG, ‘İş Sağlığı ve Güvenliği Hakkının Korunması: İşverenin İş Sağlığı ve Güvenliği Organizasyonu’ (2012) (1) Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi 56

9. Başterzi S, Çalışmanın Kesintiye Uğramasının Sosyal Sigorta İlişkisine Etkisi (Ankara Tasarım Basımevi 2007)
10. Baycık G, ‘Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Haklarında Yeni Düzenlemeler’ (2013) (3) Ankara Barosu Dergisi 56
11. Bayram F, ‘İş Sağlığı ve Güvenliği Tasarısı Taslağının Değerlendirilmesi’ (2010) (19) Sicil İş Hukuku Dergisi 48
12. Bozkurt Y, ‘Ücretin Gününde Ödenmemesi Sebebiyle İş Görmekten Kaçınma Hakkı’ (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Kültür Üniversitesi 2007)
13. Bozkurt Gümrükçüoğlu Y, ‘İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Önlemlerin Alınmaması Sebebiyle İşçinin İş Görmekten Kaçınma Hakkı’ (2012) (30) Fasikül Aylık Hukuk Dergisi 23
14. Cengiz T, ‘İşçinin Tehlike Sebebiyle Çalışmaktan Kaçınma Hakkı’ (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Yıldırım Beyazıt Üniversitesi 2015)
15. Centel T, ‘İş Sağlığı ve Güvenliği Kurullarının Kuruluş ve İşleyişi’ (2013) (29) Sicil İş Hukuku Dergisi 13
16. Çelik N, Caniklioğlu N, Canbolat T ve Özkaraca E, İş Hukuku Dersleri (Yenilenmiş 36. bs, Beta Basım Yayım 2023)
17. Demir F, Sorularla Bireysel İş Hukuku Cilt 1 (Türkiye Barolar Birliği Yayını 2006)
18. Demircioğlu MA, Korkmaz D ve Kaplan Hasan A, Sorularla İş Sağlığı ve Güvenliği Hukuku (Beta Basım Yayım 2020)
19. Ekmekçi Ö, 4857 Sayılı İş Kanununa Göre İş Sağlığı ve Güvenliği Konusunda İşyeri Örgütlenmesi (Legal Yayıncılık 2005)
20. Engin M, ‘Yeni İş Kanunu Tasarısı ve İşçinin İş Görmekten Kaçınma Hakkı’ (2003) (1) Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 77
21. Eren F, Borçlar Hukuku Genel Hükümler (21. bs, Yetkin Yayınları 2017)
22. Erkanlı Başbüyük B, İşçinin İş Görmekten Kaçınma Hakkı (Seçkin Yayıncılık 2020)
23. Geret N, ‘İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun Düşündürdükleri’ (2012) (28) Sicil İş Hukuku Dergisi 10
24. Göktaş S, Türk İş Hukukunda İşçinin Çalışmaktan Kaçınma Hakkı (Yetkin Yayınları 2008)
25. Gözübüyük AP, Mücbir Sebepler Beklenmeyen Haller (Kazancı Yayınevi 1977)
26. Güleş B, Sözleşmeye Müdahaleden Doğan Haksız Fiil Sorumluluğu (On İki Levha Yayıncılık 2023)
27. Güner R, ‘6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Kapsamında Çalışmaktan Kaçınma Hakkı’ (2016) (38) Mali Çözüm Dergisi 255
28. Han IA, ‘İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 13. Maddesi Kapsamında İşçinin Çalışmaktan Kaçınma Hakkı’ (2019) (37) Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 181
29. İnciroğlu L, ‘İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununda Çalışanın Çalışmaktan Kaçınma Hakkı’ (2014) 20 (Prof. Dr. Ali Rıza Okur’a Armağan Özel Sayı) Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 809
30. Kaplan Senyen ET, ‘İş Sağlığı ve Güvenliği Önlemlerinin Alınmaması Nedeniyle Çalışmaktan Kaçınma Hakkı’ (2023) 9 (2) Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 163
31. Kar B, ‘Fesih Nedeni Olarak İşçinin Ödevli Olduğu Görevleri (İş Görme Edimi) Hatırlatıldığı Halde Israrla Yapmaması’ (2010) 5 (17) Sicil İş Hukuku Dergisi 89
32. Kaniti S, Akdin İfa Edilmediği Def’i (Ahmet Said Matbaası 1962)
33. Karaahmetoğlu A, ‘Hüküm ve Sonuçlarıyla Çalışmaktan Kaçınma Hakkı’ (2024) (60) Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 451
34. Mollamahmutoğlu H, ‘İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Bakımından İşçinin İşi Red Hakkı’ (1994) 2 (15-16) Türk Kamu-Sen İş Hukuku ve İktisat Dergisi 3
35. Mollamahmutoğlu H, Astarlı M ve Baysal U, İş Hukuku Ders Kitabı Bireysel İş Hukuku Cilt 1 (6. bs, Lykeion Yayınları 2020)
36. Oğuzman MK ve Öz MT, Borçlar Hukuku Genel Hükümler Cilt 1 (Güncellenmiş Genişletilmiş 20. bs, Vedat Kitapçılık 2022)
37. Önol G, ‘Çalışmaktan Kaçınma Hakkı’ (2011) 60 (2) Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 195
38. Özdemir E, İş Sağlığı ve Güvenliği Hukuku (Vedat Kitapçılık 2014)
39. Pekmez C, Borcun İfa Edilmediği Defi (Ödemezlik Defi) (On İki Levha Yayıncılık 2021)
40. Piyal B, İş Sağlığı ve Güvenliğinde Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne Uyum Sorunu (Belediye-İş Sendikası Yayınları 2009)
41. Sarıbay Öztürk G, İş Sağlığı ve Güvenliği Yükümlülüklerinin Yerine Getirilmesinin Hukuki, İdari ve Cezai Sonuçları (Beta Basım Yayım 2015)
42. Seliçi Ö, ‘Özel Hukukta Mücbir Sebep Kavramı ve Uygulanış Tarzı’ iç, Sorumluluk Hukukunda Yeni Gelişmeler III. Sempozyumu (İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Yayınları 1980)
43. Serozan R, Baysal B ve Sanlı KC, Borçlar Hukuku Genel Bölüm, İfa, İfa Engelleri, Haksız Zenginleşme (8. bs, On İki Levha Yayıncılık 2022)
44. Soyer MP, ‘İşçinin İş Görmekten Kaçınma Hakkı- Koşulları, Kullanılması ve Hukuki Sonuçları’ iç Süleyman Başterzi (ed), Sarper Süzek’e Armağan Cilt 1 (Beta Basım Yayım 2011)
45. Sur M, ‘İşçinin Çalışmaktan Kaçınma Hakkı’ iç Mehmet Uçum (ed), A. Can Tuncay’a Armağan (Legal Yayıncılık 2005)
46. Sümer HH, İş Sağlığı ve Güvenliği Hukuku (Seçkin Yayıncılık 2024)
47. Süzek S, İş Güvenliği Hukuku (Savaş Yayınları 1985)
48. Süzek S, İş Akdinin Askıya Alınmasının Genel Teorisi (Savaş Yayınları 1989)
49. Süzek S, ‘İşçilerin İş Sağlığı ve Güvenliği Konusunda Hakları ve Yükümlülükleri’ (2005) 2 (6) Legal İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi 609
50. Süzek S, ‘İşverenlerin İş Sağlığı ve Güvenliği Konusundaki Yükümlülükleri’ iç İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Milli Komitesi (ed), İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Türk Milli Komitesi 30. Yıl Armağanı (Tşof Plaka Matbaacılık 2006)
51. Süzek S ve Başterzi S, İş Hukuku Genel Esaslar - Bireysel İş Hukuku (24. bs, Beta Basım Yayım 2024) Tandoğan H, Türk Mesuliyet Hukuku (Ankara Hukuk Fakültesi Yayınları 1961)
52. Tekinay SS, Akman S, Burcuoğlu H ve Altop A, Tekinay Borçlar Hukuku Genel Hükümler (7. bs, Filiz Kitabevi 1993)
53. Topuz M, ‘4857 Sayılı İş Kanunu Çerçevesinde İşçinin İş Görmekten Kaçınma Hakkı (İşK m. 34 ve m. 83)’ (2007) (2) Maltepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 457
54. Tunçomağ K, İş Hukuku Genel Esasları (Beta Basım Yayım 1989)
55. Tunçomağ K ve Centel T, İş Hukukunun Esasları (5. bs, Beta Basım Yayım 2008)
56. Ünal C, ‘Karşılaştırmalı Hukuk Işığında İşyerinde Psikolojik Tacizin İşverenin İşçinin Kişiliğini Koruma ve Eşit Davranma Borcu Kapsamında Değerlendirilmesi’ (2013) 10 (37) Legal İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Hukuku Dergisi 17
57. Yenisey Doğan K, İş Hukukunda İşyeri ve İşletme (Legal Yayıncılık 2007)
58. Yılmaz Tekin İH, Alacaklının Temerrüdü (On İki Levha Yayıncılık 2022)
59. www.kazanci.com.tr
60. www.lexpera.com.tr