Lojistik Sektöründe İşten Ayrılma Niyeti ve Çalışan Tutma Stratejileri: Kavramsal Bir Değerlendirme

Öz

Lojistik sektörü, Türkiye ekonomisinde stratejik bir konuma sahip olmakla birlikte, yüksek personel devir hızı sektörün en önemli yapısal sorunlarından birini oluşturmaktadır. Literatür taraması yöntemiyle yürütülen bu çalışma, lojistik sektöründe çalışan tutma stratejilerini ve işten ayrılma niyetini kavramsal düzeyde incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, algılanan örgütsel destek, psikolojik sözleşme, sosyal mübadele ve örgütsel bağlılık kuramları çerçevesinde sektörel dinamikler değerlendirilmektedir. Ulusal ve uluslararası literatürün sentezlenmesi sonucunda, lojistik sektörüne özgü çalışma koşullarının işten ayrılma niyetini belirgin biçimde artırdığı, buna karşın etkili tutma stratejilerinin bu etkiyi azaltabildiği ortaya konmaktadır. Çalışma, özellikle Türkiye bağlamında lojistik sektöründe nitel araştırma ihtiyacına dikkat çekmekte ve sektörel uygulamalara yönelik öneriler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• lojistik sektörü
• çalışan tutma
• işten ayrılma niyeti
• insan kaynakları yönetimi

Turnover Intention and Employee Retention Strategies in the Logistics Sector: A Conceptual Evaluation

Öz

While the logistics sector holds a strategic position in the Turkish economy, high employee turnover remains one of its most significant structural challenges. Conducted as a literature review, this study aims to examine employee retention strategies and turnover intentions in the logistics sector at a conceptual level. The research evaluates sectoral dynamics within the theoretical frameworks of perceived organizational support, psychological contract, social exchange, and organizational commitment. Through the synthesis of national and international literature, it is revealed that working conditions specific to the logistics sector significantly increase turnover intention, whereas effective retention strategies can mitigate this effect. The study draws attention to the need for qualitative research in the Turkish logistics sector and offers recommendations for sectoral practices.

Anahtar Kelimeler

• Logistics sector
• employee retention
• turnover intention
• human resources management

Kaynakça

1. Akgündüz, Y. & Eryılmaz, G. (2018). Does turnover intention mediate the effects of job insecurity and co-worker support on social loafing? International Journal of Hospitality Management, 68, 41-49.
2. Allen, D. G., Bryant, P. C. & Vardaman, J. M. (2010). Retaining talent: Replacing misconceptions with evidence-based strategies. Academy of Management Perspectives, 24(2), 48-64.
3. Allen, D. G., Shore, L. M. & Griffeth, R. W. (2003). The role of perceived organizational support and supportive human resource practices in the turnover process. Journal of Management, 29(1), 99-118.
4. Armstrong, M. & Taylor, S. (2020). Armstrong's handbook of human resource management practice (15. baskı). Kogan Page.
5. Autry, C. W. & Daugherty, P. J. (2003). Warehouse operations employees: Linking person-organization fit, job satisfaction, and coping responses. Journal of Business Logistics, 24(1), 171-197.
6. Blau, P. M. (1964). Exchange and power in social life. John Wiley & Sons.
7. Cascio, W. F. (2006). Managing human resources: Productivity, quality of work life, profits (7. baskı). McGraw-Hill.
8. Christopher, M. (2016). Logistics and supply chain management (5. baskı). Pearson.

9. Cropanzano, R. & Mitchell, M. S. (2005). Social exchange theory: An interdisciplinary review. Journal of Management, 31(6), 874-900.
10. Das, B. L. & Baruah, M. (2013). Employee retention: A review of literature. IOSR Journal of Business and Management, 14(2), 8-16.
11. De Vos, A. & Meganck, A. (2008). What HR managers do versus what employees value: Exploring both parties' views on retention management from a psychological contract perspective. Personnel Review, 38(1), 45-60.
12. Deloitte. (2023). Global logistics talent trends report 2023. Deloitte Insights. https://www.deloitte.com/us/en/insights/topics/talent/human-capital-trends/2023/future-of-workforce-management.html (Erişim tarihi: 10.03.2026).
13. Eisenberger, R., Huntington, R., Hutchison, S. & Sowa, D. (1986). Perceived organizational support. Journal of Applied Psychology, 71(3), 500-507.
14. Eisenberger, R., Stinglhamber, F., Vandenberghe, C., Sucharski, I. L. & Rhoades, L. (2002). Perceived supervisor support: Contributions to perceived organizational support and employee retention. Journal of Applied Psychology, 87(3), 565-573.
15. Frank, F. D., Finnegan, R. P. & Taylor, C. R. (2004). The race for talent: Retaining and engaging workers in the 21st century. Human Resource Planning, 27(3), 12-25.
16. Griffeth, R. W., Hom, P. W. & Gaertner, S. (2000). A meta-analysis of antecedents and correlates of employee turnover. Journal of Management, 26(3), 463-488.
17. Gürbüz, S. ve Bekmezci, M. (2012). İnsan kaynakları yönetimi uygulamalarının bilgi işçilerinin işten ayrılma niyetine etkisinde duygusal bağlılığın aracılık ve düzenleyicilik rolü. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 41(2), 189-213.
18. Herzberg, F. (1959). The motivation to work. John Wiley & Sons.
19. Holtom, B. C., Mitchell, T. R., Lee, T. W. & Eberly, M. B. (2008). Turnover and retention research: A glance at the past, a closer review of the present, and a venture into the future. Academy of Management Annals, 2(1), 231-274.
20. Hom, P. W., Allen, D. G. & Griffeth, R. W. (2020). Employee retention and turnover: Why employees stay or leave. Routledge.
21. Kalemci Tüzün, İ. (2013). İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ uygulamalarının çalışan performansı ve işten ayrılma niyeti üzerine etkileri. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 21, 171-188.
22. Koban, E., & Keser, H. Y. (2013). Rekabet edebilirlikte Türk lojistik sektörünün istihdam yapısının analizi ve istihdama yönelik devlet destekleri. Çalışma İlişkileri Dergisi, 4(2), 32-43.
23. Kossivi, B., Xu, M. & Kalgora, B. (2016). Study on determining factors of employee retention. Open Journal of Social Sciences, 4(5), 261-268.
24. Lee, T. W., Mitchell, T. R., Sablynski, C. J., Burton, J. P. & Holtom, B. C. (2004). The effects of job embeddedness on organizational citizenship, job performance, volitional absences, and voluntary turnover. Academy of Management Journal, 47(5), 711-722.
25. LODER. (2023). Türkiye lojistik sektörü raporu 2023. Lojistik Derneği. https://www.utikad.org.tr/images/HizmetRapor/utikadlojistiksektoruraporu2023-2472.pdf
26. March, J. G. & Simon, H. A. (1958). Organizations. John Wiley & Sons.
27. Maslow, A. H. (1943). A theory of human motivation. Psychological Review, 50(4), 370-396.
28. Meyer, J. P. & Allen, N. J. (1991). A three-component conceptualization of organizational commitment. Human Resource Management Review, 1(1), 61-89.
29. Meyer, J. P., Stanley, D. J., Herscovitch, L. & Topolnytsky, L. (2002). Affective, continuance, and normative commitment to the organization: A meta-analysis. Journal of Vocational Behavior, 61(1), 20-52.
30. Min, H. (2007). Examining sources of warehouse employee turnover. International Journal of Physical Distribution & Logistics Management, 37(5), 375-388.
31. Mitchell, T. R., Holtom, B. C., Lee, T. W., Sablynski, C. J. & Erez, M. (2001). Why people stay: Using job embeddedness to predict voluntary turnover. Academy of Management Journal, 44(6), 1102-1121.
32. Mobley, W. H. (1977). Intermediate linkages in the relationship between job satisfaction and employee turnover. Journal of Applied Psychology, 62(2), 237-240.
33. Morrison, E. W. & Robinson, S. L. (1997). When employees feel betrayed: A model of how psychological contract violation develops. Academy of Management Review, 22(1), 226-256.
34. Rhoades, L. & Eisenberger, R. (2002). Perceived organizational support: A review of the literature. Journal of Applied Psychology, 87(4), 698-714.
35. Rousseau, D. M. (1995). Psychological contracts in organizations: Understanding written and unwritten agreements. SAGE Publications.
36. Tanyaş, M. ve Arıkan, F. (2013). Lojistik ve tedarik zinciri yönetimi. Nobel Akademik Yayıncılık.
37. Tekingündüz, S., & Kurtuldu, A. (2015). The analysis of relationship between intention to leave, job satisfaction, organizational commitment, leadership and job stress: A hospital exampleİşten ayrılma niyeti, iş tatmini, örgütsel bağlılık, liderlik ve iş stresi arasındaki ilişkilerin analizi: Bir hastane örneği. Journal of Human Sciences, 12(1), 1501-1517
38. Tett, R. P. & Meyer, J. P. (1993). Job satisfaction, organizational commitment, turnover intention and turnover. Personnel Psychology, 46(2), 259-293.
39. TÜİK. (2024). Ulaştırma istatistikleri 2024. Türkiye İstatistik Kurumu.
40. Turunç, Ö., & Çelik, M. (2010). Algılanan örgütsel desteğin çalışanların iş-aile, aile-iş çatışması, örgütsel özdeşleşme ve işten ayrılma niyetine etkisi: Savunma sektöründe bir araştırma. Atatürk Üniversitesi sosyal bilimler enstitüsü dergisi, 14(1), 209-232.
41. UTIKAD (2024). UTİKAD Lojistik Sektörü Raporu 2024. Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği. https://www.utikad.org.tr/UTIKAD-Dergileri (16.04.2026).
42. Yavan, Ö. (2017). İşten ayrılma niyetini etkileyen faktörler: Bir meta-analiz çalışması. Yönetim Bilimleri Dergisi, 15(30), 631-670.
43. Zhao, H., Wayne, S. J., Glibkowski, B. C. & Bravo, J. (2007). The impact of psychological contract breach on work-related outcomes: A meta-analysis. Personnel Psychology, 60(3), 647-680.