1845-1914 dönemi, Avrupa arşivcilik tarihinde arşiv mekânının, okuma salonu düzeneklerinin ve kullanıcı-arşivci ilişkilerinin dönüştüğü bir eşiktir. Bu dönüşüm, modern araştırma pratiklerinin kurumsallaşmasına doğrudan etki etmiştir. Araştırmanın amacı, üç farklı arşiv geleneğinin arşivdeki araştırma pratiklerine nasıl yön verdiğini ortaya koymaktır. Fransız kamusallaşma modeli (bürokratik aygıtların yapısal genişlemesi), Alman bürokratik hafıza düzeni (pozitivist tarih yazımı doktrininin yükselişi) ve İngiliz araştırma topluluğu odaklı model (disiplinin kurumsal-profesyonel güçlenmesi) bu bağlamda karşılaştırılmaktadır. Çalışma, karşılaştırmalı tarihsel analiz yöntemine dayanmaktadır; doküman incelemesine ve analizine dayalı bir durum çalışması olarak kurgulanmıştır. Arşiv kurumlarının mekânsal örgütlenmesi, erişim protokolleri ve arşivci-kullanıcı etkileşimleri üzerine mevcut literatür analitik bir çerçevede değerlendirilmiştir. Bulgular, üç ülkede de okuma salonunun bilgi üretimini standartlaştıran bir “disiplin teknolojisi” olarak ortaya çıktığını göstermektedir. Sonuç olarak çalışma, modern arşivcilik paradigmasının yalnızca hukuki erişim rejimleri üzerinden şekillenmediğini ortaya koymaktadır.
Avrupa Arşivcilik tarihi araştırma pratikleri okuma/araştırma salonu tarihi kullanıcı/araştırmacı hizmetleri Avrupa arşiv modelleri (Almanya Fransa İngiltere)
The period between 1845 and 1914 is widely regarded as a critical threshold in the history of European archival practice. During these decades, the spatial configuration of archives, the organisational logic of reading rooms, and the dynamics between users and archivists underwent substantial transformation. These developments contributed directly to the institutionalisation of modern research practices. The aim of this research was to clarify how three distinct archival traditions informed research practices within archival environments. The French model of public access (the expansion of bureaucratic apparatuses), the German system of bureaucratic memory (positivist historiographical doctrine), and the English researchcommunity-oriented tradition (disciplinary professionalization) are examined within a comparative analytical framework. Methodologically, the study is based on comparative historical analysis and is designed as a case study relying on document review and analysis. The spatial organisation of archival institutions, access protocols, and modes of archivist–user interaction are analysed through a systematic engagement with relevant scholarly and institutional literature. The findings demonstrate that the reading room emerged across all three countries as a “disciplinary technology” that standardised the production of knowledge. In conclusion, the study argues that the modern archival paradigm was not defined solely by the formal legal regimes governing access.
Europe history of archival science research practices the history of the reading/research room user/researcher services European archival models (Germany France England)
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Bilgi Sistemleri (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 28 Kasım 2025 |
| Kabul Tarihi | 15 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 23 Aralık 2025 |
| DOI | https://doi.org/10.26650/bba.2025.24.1832179 |
| IZ | https://izlik.org/JA63BF94FG |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Sayı: 24 |