XVII. Asrın İlk Yarısında İstanbul'da Tedavüldeki Sikkelerin Râici

Yıl 1964, Cilt: 1 Sayı: 2, 227 - 233, 01.07.1964

Halil Sahillioğlu

https://izlik.org/JA72UZ54CC

Öz

On altıncı asrın ikinci yarısında Osmanlı ekonomisi bir krizin tesiri alanına yavaş yavaş girmeğe başladı. Daha Kanuni'nin son yıllarından kendini duyuran kriz, gittikçe daha da kuvvetlendiği ve on yedinci asrın ilk yarısına kadar yayıldığı söylenebilir. Bu krizin belirtilerini paranın uğradığı ayarlamalardan izlemek mümkündür. Çalışmada verilecek iki kur tablosunun ilki Galata mahkemesi sicillerinden 68 numaralı sicilin kapağından alınmıştır. Sicilin her iki kapağının iç yüzüne her zaman kolayca başvurabilmek için kadı tarafından Bezzazistan defterinden iktibas edilmiştir. İkinci vesika aynı şekilde Eski Bedestan (Bezzâzistan-ı Atıyk) kethüdası Hacı Fazlullah'tan iktibas edilmiştir. Tabloya Hicri 1044 yılına kadar zeyl yapılmıştır. Bu liste Galata mahkemesine bağlı Yeniköy niyâbetinin 41 numaralı sicilinin 90-192 sahifelerinde bulunmaktadır. Aşağı yukarı her iki tablo aynı yıllara aittir. İlki Hicri 1020- 1050 yıllarını, ikincisi 1014-1044 yıllarını kapsamaktadırlar. Her ikisi de bir nevi borsa durumunda olan Bedestanın defterlerinden alınmıştır. Ancak tetkikinde görülecektir ki fiat yükselişlerini biri diğerinden bir senelik bir farkla takip etmektedir. Bu sebeple her iki vesikadaki verilen Miladi yıllara göre bir tabloya dökerken mezcetmek imkanını bulamadık, Galata Kadı sicilinden ve Yeniköy Niyâbeti sicilinden aldığımız iki listeyi yan yana ayrı iki tabloda gösterdik. Aşağı yukarı aynı durumda bulunan bu iki kaynaktan alınan bilgilerin farklı bulunması piyasadaki istikrarsızlığın aynasıdır.

Anahtar Kelimeler

Osmanlı Devleti , İktisat Tarihi , Sikke

The Value of Coins in Circulation in Istanbul During the First Half of the Seventeenth Century

https://izlik.org/JA72UZ54CC

Öz

In the second half of the sixteenth century, the Ottoman economy gradually began to enter the sphere of influence of a crisis. It may be said that this crisis, which had already begun to make itself felt in the final years of Süleyman the Magnificent, grew increasingly stronger and extended into the first half of the seventeenth century. It is possible to trace the signs of this crisis through the adjustments to which the currency was subjected. The first of the two exchange-rate tables to be presented in this study was taken from the cover of register No. 68 of the Galata court records. For ease of reference, it had been excerpted by the kadı from the Bezzazistan register onto the inner surfaces of both covers of the court register. The second document was similarly excerpted from Hacı Fazlullah, the kethüda of the Old Bedestan (Bezzâzistan-ı Atîk). A continuation (zeyl) was added to the table up to the year 1044 AH. This list is found on pages 90–192 of register No. 41 of the Yeniköy vicariate, which was attached to the Galata court.
Approximately both tables pertain to the same years. The first covers the years 1020–1050 AH, and the second the years 1014–1044 AH. Both were taken from the registers of the Bedestan, which functioned in a sense as a kind of stock exchange. However, as will be evident upon examination, the price increases follow one another with a one-year difference between the tables. For this reason, when converting the dates in both documents into a single table according to the Gregorian calendar, it was not possible to merge them; instead, we presented the two lists we obtained from the Galata kadı register and the Yeniköy vicariate register side by side in two separate tables. The differences found in the information drawn from these two sources, which were in nearly the same situation, reflect the instability of the market.

Anahtar Kelimeler

Ottoman Empire , Economic History , Coinage

Kaynakça

• Galata Kadılığı Sicili.
• Yeniköy Niyâbeti Sicili.