MATBUAT VE İSTİHBARAT MÜDÜRİYET-İ UMUMİYESİ’NİN AÇIK KAYNAK VE KAPALI KAYNAK İSTİHBARATI ÇALIŞMALARI
Öz
Matbuat ve İstihbarat Müdüriyet-i Umumiyesi Milli Mücadele dönemi istihbarat çalışmalarına katkısıyla Milli Mücadele’nin kazanılmasında önemli pay sahibi olan kuruluşlardan biridir. Müdüriyet, ağırlıklı olarak propaganda alanındaki faaliyetleriyle Milli Mücadele dönemi istihbarat çalışmalarına katkı yapmıştır. Bunun yanında haber toplama faaliyetleri de Müdüriyet’in faaliyetlerinin önemli bir bölümünü oluşturmuştur. Haber toplama teknik anlamda, istihbarat üretim sürecinin önemli aşamalarından biridir. Bu çalışma, Matbuat ve İstihbarat Müdüriyet-i Umumiyesi’nin Milli Mücadele döneminde haber toplama faaliyetleri kapsamında icra ettiği açık kaynak istihbaratı ve kapalı kaynak istihbaratı çalışmalarıyla Milli Mücadele döneminde istihbarat üretimine ne şekilde ve hangi konularda katkı yaptığını açıklamayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada, ağırlıklı olarak arşiv belgelerinden faydalanılmıştır. Arşiv belgeleri analiz edildiğinde Matbuat ve İstihbarat Müdüriyet-i Umumiyesi’nin Milli Mücadele döneminde topladığı haber ve bilgilerin, kurumlararası haber ve bilgi iletim ağına dâhil olduğu ve akabinde bu haber ve bilgilerin başta Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Riyaseti (EHUR) yani Türk Genelkurmayı olmak üzere ilgili resmî kurum, kuruluş ya da makamlara dağıtımının sağlandığı görülmektedir. Müdüriyet’in topladığı haberlerin önemli bir bölümünün, gazete ve dergi gibi açık kaynaklardan elde edildiği tespit edilmiştir. Ancak bazı arşiv belgelerinde Müdüriyet’in haber kaynağının ve bu kaynağın haberi ne şekilde ve nereden elde ettiğinin belirtilmediğine, kaynağın gizli tutulduğuna şahit olunmuştur. Bu da doğal olarak, Matbuat ve İstihbarat Müdüriyet-i Umumiyesi’nin açık kaynak istihbaratı yanında kapalı kaynak istihbaratı çalışmaları da yaptığını göstermektedir. Müdüriyet’in bu çalışmalar sonucunda erişim sağladığı haber ve bilgilerin Türk siyasi karar alıcıları için oldukça kullanışlı veriler olduğunu da önemle vurgulamak gerekir.
Anahtar Kelimeler
OPEN SOURCE INTELLIGENCE AND CLOSED/COVERT SOURCE INTELLIGENCE ACTIVITIES OF GENERAL DIRECTORATE OF PRESS AND INTELLIGENCE
Öz
General Directorate of Press and Intelligence is one of the organizations that had an important share in the victory of Turkish National Struggle with its contribution to the intelligence activities of the National Struggle period. The Directorate contributed to the intelligence work of the National Struggle period, mainly through its propaganda activities. In addition, intelligence gathering activities created an important part of the activities of the Directorate. Intelligence gathering, technically speaking, is one of the important stages of the intelligence production cycle. This study aims to explain how and on which subjects the General Directorate of Press and Intelligence contributed to the production of intelligence during the Turkish National Struggle with its open source intelligence (OSINT) and closed/covert source intelligence (CSINT) activities carried out within the extent of intelligence gathering activities during the National Struggle. For this purpose, archival documents were mainly used in the study. When the archive documents are analyzed, it is seen that the intelligence gathered by the General Directorate of Press and Intelligence during the Turkish National Struggle was involved in the inter-institutional intelligence transmission network, and then this intelligence was delivered to the relevant governmental institutions, organizations or seats, especially to the Turkish General Staff (Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Riyaseti - EHUR). It has been determined that a significant part of intelligence gathered by the Directorate was obtained from open sources such as newspapers and journals. However, in some archive documents, it was witnessed that the source of the intelligence of the Directorate and how and where this source gathered intelligence are not specified, and the source is kept secret. This naturally shows that the General Directorate of Press and Intelligence carried out closed/covert source intelligence activities as well as open source intelligence. It should also be emphasized that the intelligence accessed by the Directorate as a result of these activities were very useful data for Turkish political decision-makers.
Anahtar Kelimeler
