Araştırma Makalesi

İNGİLTERE’NİN ORTADOĞU’DAKİ İSTİHBARAT MERKEZİ: ARAP BÜRO

Cilt: 2 Sayı: 17 30 Ocak 2019
PDF İndir

İNGİLTERE’NİN ORTADOĞU’DAKİ İSTİHBARAT MERKEZİ: ARAP BÜRO

Öz

İngiliz istihbaratı Ortadoğu’da çeşitli isimler altında faaliyet yürüttü. Özellikle de 20. Yüzyılın başında bölgedeki faaliyetlerini artırdılar. Birinci Dünya savaşı başlamadan önce Ortadoğu ve Afrika’da Mısır merkezli yaygın bir istihbarat ağı kurdular. Savaşın başlamasıyla birlikte İngiltere’nin bölgedeki faaliyetlerini ve Hindistan haricindeki Müslümanlara yönelik politikalarını yönlendirecek ve bölgedeki Müslüman halka İngiltere lehinde propaganda yapacak bir kuruma ihtiyaç duyuldu. Bu nedenle, bölgede İngiltere için istihbarat toplayacak ve bunları analiz ederek Londra’ya, Hindistan, Sudan ve Mısır gibi İngiltere’nin önemli sömürge merkezlerine iletecek bir ofisi Arap Büro adıyla Kahire’de kurdular. Bu ofis, İngiltere Dış İşleri’ne ve Mısır’daki İngiliz Müstemleke yönetimine bağlı olarak çalışan yarı özerk bir yapıya sahipti. Arap Büro’da askerden, akademisyene, bankacıya, arkeologdan gazeteciye kadar çok farklı meslek grubundan elemanlar istihdam edildi. Arap Büro, Şerif Hüseyin isyanından sonra faaliyetlerini bu isyan üzerine yoğunlaştırarak devam ettirdi. İsyancılara silah, para yardımı yaparak eğitim ve danışmalık hizmeti verdi.  Bölgede saha çalışmaları yaparak bölgenin haritalarını çıkarttılar. Savaş sırasında Arap Bülten adıyla gizli bir istihbarat dergisi çıkardılar. Bölgedeki kabilelerle ve etkili liderlerle ilgili saha ve istihbarat çalışması yürüterek elde ettikleri bilgileri Londra’ya gönderdiler. Savaştan sonra da Arap Büro 1920 yılına kadar faaliyetlerini devam ettirdi.  

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Kaynakçaa.)British Library Arşivi (Londra) İndian PapersIOR: R/20/A/1569 IOR/L/PS/10/576/2 s. 21IOR: R/20/A/1569/ Sayfa 14IOR: R/20/A/1569/ Sayfa 15IOR: R/20/A/1569/ Sayfa: 69IOR: R/20/A/1569/ Sayfa 65IOR: R/20/A/1569/ s. 70IOR/L/PS/11/119 page 782/1917IOR/R/15/5/382 IOR/L/PS/10/657IOR/L/PS/10/658
  2. b.) National Archive (Londra)CO 323/776/295FO 141/735/2FO 686 part 1, Sayfa 186-188.FO141/465/5INF 4/1B
  3. c.)Yayınlanmış Arşiv BelgeleriA collection of First World War Military Handbooks of Arabia 1913-1917, Vol. 2, The Arab Bureau Handbooks of Hejaz, Asir, Yemen, England: Archive Editions, 1988. “Handbook of Hejaz”, Cairo, Government Press, 1917. Prepared by Arab Bureau. A collection of First World War Military Handbooks of Arabia 1913-1917, Vol. II, The Arab Bureau Handbooks Of Hejaz, Asır, Yemen 1917, Government Press, Caıro, Archive Editions, 1988.
  4. d.)Araştırma ve İnceleme EserlerBlumı, Isa, “İmam Olmak: I. Dünya Savaşı Sırasında Osmanlı Hâkimiyeti Altındaki Yemen'de İmparatorluk ve İktidar Macerası”, Osmanlı Ansiklopedisi, Cilt 2, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara, 1999.
  5. Brown, Malcolm, The letters of T. E. Lawrence, J. M. Dent & Sons Ltd., London,1988
  6. Koloğlu, Orhan, “Lawrence, Thomas Edward”, Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, C. 27, Ankara, 2003, ss.115-116Lawrence, T. E. Seven Pillars Of Wisdom, Alden Press, London, 1935
  7. Mohs, Polly A. Military İntelligence and the Arab Revolt, Routledge, Oxon, 2008
  8. Johnson, Maxwell Orme “The Arab Bureau and the Arab Revolt: Yanbu to Aqaba”,Military Affairs, Vol. 46, No.4,1982, pp. 194-201.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Ocak 2019

Gönderilme Tarihi

27 Kasım 2018

Kabul Tarihi

31 Aralık 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 2 Sayı: 17

Kaynak Göster

APA
Çabuk, M. (2019). İNGİLTERE’NİN ORTADOĞU’DAKİ İSTİHBARAT MERKEZİ: ARAP BÜRO. Belgi Dergisi, 2(17), 1130-1147. https://doi.org/10.33431/belgi.488503
AMA
1.Çabuk M. İNGİLTERE’NİN ORTADOĞU’DAKİ İSTİHBARAT MERKEZİ: ARAP BÜRO. Belgi Dergisi. 2019;2(17):1130-1147. doi:10.33431/belgi.488503
Chicago
Çabuk, Mustafa. 2019. “İNGİLTERE’NİN ORTADOĞU’DAKİ İSTİHBARAT MERKEZİ: ARAP BÜRO”. Belgi Dergisi 2 (17): 1130-47. https://doi.org/10.33431/belgi.488503.
EndNote
Çabuk M (01 Ocak 2019) İNGİLTERE’NİN ORTADOĞU’DAKİ İSTİHBARAT MERKEZİ: ARAP BÜRO. Belgi Dergisi 2 17 1130–1147.
IEEE
[1]M. Çabuk, “İNGİLTERE’NİN ORTADOĞU’DAKİ İSTİHBARAT MERKEZİ: ARAP BÜRO”, Belgi Dergisi, c. 2, sy 17, ss. 1130–1147, Oca. 2019, doi: 10.33431/belgi.488503.
ISNAD
Çabuk, Mustafa. “İNGİLTERE’NİN ORTADOĞU’DAKİ İSTİHBARAT MERKEZİ: ARAP BÜRO”. Belgi Dergisi 2/17 (01 Ocak 2019): 1130-1147. https://doi.org/10.33431/belgi.488503.
JAMA
1.Çabuk M. İNGİLTERE’NİN ORTADOĞU’DAKİ İSTİHBARAT MERKEZİ: ARAP BÜRO. Belgi Dergisi. 2019;2:1130–1147.
MLA
Çabuk, Mustafa. “İNGİLTERE’NİN ORTADOĞU’DAKİ İSTİHBARAT MERKEZİ: ARAP BÜRO”. Belgi Dergisi, c. 2, sy 17, Ocak 2019, ss. 1130-47, doi:10.33431/belgi.488503.
Vancouver
1.Mustafa Çabuk. İNGİLTERE’NİN ORTADOĞU’DAKİ İSTİHBARAT MERKEZİ: ARAP BÜRO. Belgi Dergisi. 01 Ocak 2019;2(17):1130-47. doi:10.33431/belgi.488503

Cited By