19. YÜZYILIN SON ÇEYREĞİNDE İNGİLİZ GEZGİN’İN GÖZLEMLERİNE GÖRE BİR YÖRÜK BEYİ

Mehmet Ak

doi:10.33431/belgi.561907

19. YÜZYILIN SON ÇEYREĞİNDE İNGİLİZ GEZGİN’İN GÖZLEMLERİNE GÖRE BİR YÖRÜK BEYİ

Öz

Türk topraklarında 19. yüzyılda çok sayıda gezgin çeşitli amaçlarla dolaştığı gibi bunlardan birisi de Edwin John Davis’tir. İngiliz vatandaşı olan gezgin, İskenderiye’deki İngiliz okulu ve askeri birliğinde psikopos olarak görev yapar. Bu görev sırasında 1875 yılında Türkiye’nin Akdeniz ve İç Anadolu Bölgesinin bir kısmını gezer. Gezip gördüğü yerler ile ilgili hemen hemen birçok konuda bilgiler verir. Genellikle gözlemlerini olduğu gibi aktarmaya çalışır ancak bazen değerlendirmelerinde ikilem içerisinde kalır ve oryantalist bakış açısından kurtulamaz. Gezi yolu üzerinde gördüğü Yörükler hakkında bilgiler verirken, yolculuğu boyunca köylerden ziyade Yörüklerin bulunduğu çadırlarda konakladığını belirtir ve buna neden olarak da temizlik, misafirperverlik ve insan ilişkilerini gösterir. Çıktığı yolculukta, Karaman’dan Mersin’e dönerken İbrala’dan sonra Karakuyu Yaylası’nda misafir olduğu Bahşiş Yörükleri Beyi Mustafa Tekerlek hakkında verdiği bilgiler dönem içerisinde o yörede yaşayan Yörüklere dair sosyo-ekonomik bakımdan olduğu kadar idareciler ile Yörükler arasında yaşanan çatışmalar bakımından da önemli veriler içerir. Yine Yörük Beyi’nin, yaşadığı yörede, Yörüklerin oynadığı role ilişkin önemli değerlendirmeleri bulunur.

Anahtar Kelimeler

Yörük,Türkmen,Yörük Beyi,Gezgin

Kaynakça

Adana Vilayet Salnamesi, 1293, Defa’ 4.Adana Vilayet Salnamesi, 1294, Defa’ 5.Akbayar, Nuri, Osmanlı Yer Adları Sözlüğü, İstanbul 2001, Tarih Vakfı Yurt Yayınları.Bilici, Z. Kenan, “Bir Gezginin Gözüyle 19. Yüzyılda Karaman’daki Anıtlar”, Milli Kültür, S. 56, (Mart 1987), s. 78-81.Çam, Nusret, “E. J. Davis’in Seyahatnamesine Göre 115 Yıl Önce Anadolu’dan Resimler”, Kültür ve Sanat, S. 11, (Eylül 1991), s. 50-55.Davis, E. J., Anatolica; Or, The Journal Of A Visit To Some Of The Ancient Ruined Cities Of Caria, Phrygia, Lycia, And Pisidia, London 1874. Davis, E. J., Anadolu XIX Yüzyılda Karya, Frigya, Likya ve Pisidya Antik Kentlerine Yapılan Bir Gezinin Öyküsü, (Çev. F. Yılmaz), İstanbul 2006, Arkeoloji ve Sanat Yayınları. Davis, E. J., Life İn Asiatic Turkey, A Journal Of Travel İn Cilicia, (Pedias And Trach(ea) İsauria, And Parts Of Lycaonia And Cappadocia, London 1879.Ferwerda, Frank Fokke, “Mersin’i Ziyaret Edenler: Peder Edwin John Davis”, Kebikeç, Y. 2, S. 5, (1997), s. 221-226.Pakalın, Mehmet Zeki, Sicill-i Osmanî Zeyli Son Devir Osmanlı Meşhurları Ansiklopedisi, C. XV, (Yay. Haz. A. Öztürk), Ankara 2008, TTK Yayınları.Sezen, Tahir, Osmanlı Yer Adları, Ankara 2006, T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Yayını.Şahin, Gürsoy, “İngiliz Gezgin Edwin John Davis’in Seyahatnamesine Göre XIX. Yüzyılın Son Çeyreğinde Adana ve Çevresi”, OSMED/Osmanlı Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, C. 2, S. 2, (Ocak 2016), s. 60-77.Yalman (Yalgın), Ali Rıza, Cenupta Türkmen Oymakları, (Haz. S. Emir), C. I, Ankara 1977, Kültür Bakanlığı Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mehmet Ak ^*
0000-0002-0794-9046
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

1 Temmuz 2019

Gönderilme Tarihi

8 Mayıs 2019

Kabul Tarihi

13 Haziran 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 2 Sayı: 18

DOI

https://doi.org/10.33431/belgi.561907

IZ

https://izlik.org/JA87RC74CS

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Ak, M. (2019). 19. YÜZYILIN SON ÇEYREĞİNDE İNGİLİZ GEZGİN’İN GÖZLEMLERİNE GÖRE BİR YÖRÜK BEYİ. Belgi Dergisi, 2(18), 1671-1682. https://doi.org/10.33431/belgi.561907

AMA

1.Ak M. 19. YÜZYILIN SON ÇEYREĞİNDE İNGİLİZ GEZGİN’İN GÖZLEMLERİNE GÖRE BİR YÖRÜK BEYİ. Belgi Dergisi. 2019;2(18):1671-1682. doi:10.33431/belgi.561907

Chicago

Ak, Mehmet. 2019. “19. YÜZYILIN SON ÇEYREĞİNDE İNGİLİZ GEZGİN’İN GÖZLEMLERİNE GÖRE BİR YÖRÜK BEYİ”. Belgi Dergisi 2 (18): 1671-82. https://doi.org/10.33431/belgi.561907.

EndNote

Ak M (01 Temmuz 2019) 19. YÜZYILIN SON ÇEYREĞİNDE İNGİLİZ GEZGİN’İN GÖZLEMLERİNE GÖRE BİR YÖRÜK BEYİ. Belgi Dergisi 2 18 1671–1682.

IEEE

[1]M. Ak, “19. YÜZYILIN SON ÇEYREĞİNDE İNGİLİZ GEZGİN’İN GÖZLEMLERİNE GÖRE BİR YÖRÜK BEYİ”, Belgi Dergisi, c. 2, sy 18, ss. 1671–1682, Tem. 2019, doi: 10.33431/belgi.561907.

ISNAD

Ak, Mehmet. “19. YÜZYILIN SON ÇEYREĞİNDE İNGİLİZ GEZGİN’İN GÖZLEMLERİNE GÖRE BİR YÖRÜK BEYİ”. Belgi Dergisi 2/18 (01 Temmuz 2019): 1671-1682. https://doi.org/10.33431/belgi.561907.

JAMA

1.Ak M. 19. YÜZYILIN SON ÇEYREĞİNDE İNGİLİZ GEZGİN’İN GÖZLEMLERİNE GÖRE BİR YÖRÜK BEYİ. Belgi Dergisi. 2019;2:1671–1682.

MLA

Ak, Mehmet. “19. YÜZYILIN SON ÇEYREĞİNDE İNGİLİZ GEZGİN’İN GÖZLEMLERİNE GÖRE BİR YÖRÜK BEYİ”. Belgi Dergisi, c. 2, sy 18, Temmuz 2019, ss. 1671-82, doi:10.33431/belgi.561907.

Vancouver

1.Mehmet Ak. 19. YÜZYILIN SON ÇEYREĞİNDE İNGİLİZ GEZGİN’İN GÖZLEMLERİNE GÖRE BİR YÖRÜK BEYİ. Belgi Dergisi. 01 Temmuz 2019;2(18):1671-82. doi:10.33431/belgi.561907