LONDRA-ZÜRİCH ANLAŞMALARINA GİDEN SÜREÇ (05.02.1959-19.02.1959)

Kaan Cem Geniş

doi:10.33431/belgi.726417

LONDRA-ZÜRİCH ANLAŞMALARINA GİDEN SÜREÇ (05.02.1959-19.02.1959)

Öz

Türk siyaset tarihinde “Kıbrıs Meselesi” önemli bir yer teşkil etmektedir. Kıbrıs adası tarihten bugüne çeşitli devletlerin çıkar çatışmalarına sahne olmuştur. Demokrat Parti iktidarı döneminde de Kıbrıs meselesi devletin önemli konularından biri haline gelmiştir. 1954 yılından 1959 yılına değin geçen 5 senede Türk ve Yunan devletli arasındaki çatışmanın çözümü için 1959 yılında adım atılmış ve adanın fiili sahibi görünümünde olan İngiltere’nin nezaretinde çözüm arayışlarına girişilmiştir. Bu çalışmanın amacı yaklaşık olarak 1 ay sürmüş olan konferanslar ve anlaşmalar sürecinin içeriğini detaylı olarak aktarmaktır. Genel bir Kıbrıs siyasi tarihinden bahsetmekten ziyade bu 1 aylık süreçte devlet liderlerinin birbirileriyle olan müzakereleri, sürecin genelini yöneten Dış İşleri bakanlarının konuyla ilgili açıklamaları, Kıbrıs davasının dünya devletleri basınındaki yankıları, Başbakan Adnan Menderes’in Londra uçak kazası ve yarattığı akisler aktarılmaya çalışılacaktır. Bu çalışmada Cumhuriyet ve Milliyet gazetelerinin arşivleri başta olmak üzere Devlet Arşivleri Başkanlığından tedarik edilen arşiv vesikalarından ve çeşitli araştırma eserlerden faydalanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Türk-Yunan İlişkileri,Kıbrıs,Londra-Zürich Anlaşmaları,Londra Uçak Kazası

Kaynakça

I. Arşiv Belgeleri I.I. Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi (BCA)
BCA, 030.01.7.39.2/5
BCA, 030.01.123.790.2
BCA, 030.01.63.386.15/1.
BCA, 030.01.63.388.9.
BCA, 030.18.01.152.15.8.
II. Resmi Yayınlar
Türkiye Büyük Millet Meclisi Albümü (1920-1980), II, TBMM Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü Yayınları No: 1, Ankara 2010.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Zabıt Ceridesi, Devre: XI, Cilt: VIII, İçtima: II (2 Mart 1959)
__________________________________, Devre: XI, Cilt: VIII, İçtima: II (4 Mart 1959)
III. Gazeteler
Bozkurt, 18 Aralık 1958
Cumhuriyet (6-21 Şubat 1959)
Milliyet (8-22 Şubat 1959)
IV. Telif Eserler
Armaoğlu, Fahir (2016), Yüzyıl Siyasi Tarihi (1914-1995), 21. Baskı, İstanbul: Timaş Yayınları.
Birand, Mehmet Ali vd. (2007), Demirkırat Bir Demokrasinin Doğuşu, İstanbul: Doğan Kitap.
Clogg, Richard (2018), Yunanistan’ın Kısa Tarihi, İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.
Erim, Nihat (2005), Günlükler 1925-1979, Cilt: II, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
İnönü, İsmet (2016), Defterler 1919-1973, (Haz. Ahmet Demirel), İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
Karaveli, Orhan (2010), Görgü Tanığı Bir Gazetecinin Sıradışı Anıları, İstanbul: Doğan Kitap.
Kılçık, Haluk (1992), Adnan Menderes’in Konuşmaları Demeçleri Makaleleri, Cilt: III, İstanbul: Demokratlar Kulübü Yayınları.
Sarol, Mükerrem (2014), Bilinmeyen Menderes, Cilt: II, İstanbul: İnkılâp Yayınevi.
Öymen, Altan (2014), …Ve İhtilal, İstanbul: Doğan Kitap.
Uçarol, Rifat (2015), Siyasi Tarih (1789-2014), 10. Baskı, İstanbul: Der Yayınları.
V. Makaleler
“Doğan Nadi Bildiriyor”, Cumhuriyet, 20 Şubat 1959.
“İzzet S. Sedes Londra’dan Bildiriyor”, Milliyet, 13 Şubat 1959.
_____________________________, Milliyet, 17 Şubat 1959.
_____________________________, Milliyet, 19 Şubat 1959.
_____________________________, Milliyet, 20 Şubat 1959.
“İzzet S. Sedes Zürich’ten Bildiriyor”, Milliyet, 10 Şubat 1959.
_____________________________, Milliyet, 11 Şubat 1959.
_____________________________, Milliyet, 12 Şubat 1959.
Göktepe, Cihan ve Bilgiç, Tuba Ünlü (2014) “İngiliz Güvenlik ve Dış Politikasında Kıbrıs (1945-1974), Bilig, Sayı: 68, s.141-168.
İnan, Süleyman (2019), “İngiliz Belgelerinde Adnan Menderes’in Uçak Kazası”, Belgi, C: II, Sayı:19, s.1884-1909
Nadi, Nadir (1959) “Peşin Hüküm Yok”, Cumhuriyet, 13 Şubat 1959.
Sarıkoyuncu Değerli, Esra (2012), “Demokrat Parti Döneminde Türkiye’nin Kıbrıs Politikası”, Gazi Akademik Bakış Dergisi, Cilt: VI, Sayı: 11, s.85-101.
Sönmezoğlu, Faruk (1984), “Kıbrıs Sorunu ve Birleşmiş Milletler”, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası, Cilt: XXXVIII, Sayı: 3-4, s.223-255.
Yalçın, Emruhan (2005), “Rauf R. Denktaş’ın Kıbrıs’ta Bitmeyen Mücadelesi”, Atatürk Dergisi, Cilt: IV, Sayı: 4, s.111-148.
Yücel, Hasan Ali (1959) , “Kıbrıs’a Çıkan Yol”, Cumhuriyet, 18 Şubat 1959.
VI. İnternet Kaynakları
https://tr.qwe.wiki/wiki/Evangelos_Averoff (Erişim Tarihi: 02.01.2020)
https://www.mttb.org.tr/sayfalar/tarihce/94 (Erişim Tarihi: 03.04.2020)
http://www.mfa.gov.tr/sayin-melih-rauf-esenbel_in-ozgecmisi.tr.mfa (Erişim Tarihi: 03.04.2020)
https://web.archive.org/web/20100814000121/http://www.mucahit.net/Dergiler/Dergi63/Sayfa_22.htm#ust (Erişim Tarihi: 04.04.2020)
https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110803100110555 (Erişim Tarihi: 09.04.2020)
https://www.britannica.com/biography/Hugh-Foot (Erişim Tarihi: 10.04.2020)
https://www.gov.uk/government/history/past-prime-ministers/harold-macmillan (Erişim Tarihi: 10.04.2020)
https://www.bbc.com/turkce/haberler/2016/02/160218_arsiv_odasi_adnan_menderes (Erişim Tarihi: 15.04.2020)
http://www.mfa.gov.tr/ittifak-antlasmasi-_zurich_11-subat-1959_.tr.mfa (Erişim Tarihi: 21.04.2020)
http://www.mfa.gov.tr/kibris-cumhuriyetinin-temel-yapisi-_zurih_11-subat-1959_.tr.mfa (Erişim Tarihi: 21.04.2020)

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Kaan Cem Geniş ^*
0000-0001-7608-1220
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

1 Ocak 2021

Gönderilme Tarihi

24 Nisan 2020

Kabul Tarihi

16 Ekim 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Sayı: 21

DOI

https://doi.org/10.33431/belgi.726417

IZ

https://izlik.org/JA56JH84ES

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Geniş, K. C. (2021). LONDRA-ZÜRİCH ANLAŞMALARINA GİDEN SÜREÇ (05.02.1959-19.02.1959). Belgi Dergisi, 21, 233-252. https://doi.org/10.33431/belgi.726417

AMA

1.Geniş KC. LONDRA-ZÜRİCH ANLAŞMALARINA GİDEN SÜREÇ (05.02.1959-19.02.1959). Belgi Dergisi. 2021;(21):233-252. doi:10.33431/belgi.726417

Chicago

Geniş, Kaan Cem. 2021. “LONDRA-ZÜRİCH ANLAŞMALARINA GİDEN SÜREÇ (05.02.1959-19.02.1959)”. Belgi Dergisi, sy 21: 233-52. https://doi.org/10.33431/belgi.726417.

EndNote

Geniş KC (01 Ocak 2021) LONDRA-ZÜRİCH ANLAŞMALARINA GİDEN SÜREÇ (05.02.1959-19.02.1959). Belgi Dergisi 21 233–252.

IEEE

[1]K. C. Geniş, “LONDRA-ZÜRİCH ANLAŞMALARINA GİDEN SÜREÇ (05.02.1959-19.02.1959)”, Belgi Dergisi, sy 21, ss. 233–252, Oca. 2021, doi: 10.33431/belgi.726417.

ISNAD

Geniş, Kaan Cem. “LONDRA-ZÜRİCH ANLAŞMALARINA GİDEN SÜREÇ (05.02.1959-19.02.1959)”. Belgi Dergisi. 21 (01 Ocak 2021): 233-252. https://doi.org/10.33431/belgi.726417.

JAMA

1.Geniş KC. LONDRA-ZÜRİCH ANLAŞMALARINA GİDEN SÜREÇ (05.02.1959-19.02.1959). Belgi Dergisi. 2021;:233–252.

MLA

Geniş, Kaan Cem. “LONDRA-ZÜRİCH ANLAŞMALARINA GİDEN SÜREÇ (05.02.1959-19.02.1959)”. Belgi Dergisi, sy 21, Ocak 2021, ss. 233-52, doi:10.33431/belgi.726417.

Vancouver

1.Kaan Cem Geniş. LONDRA-ZÜRİCH ANLAŞMALARINA GİDEN SÜREÇ (05.02.1959-19.02.1959). Belgi Dergisi. 01 Ocak 2021;(21):233-52. doi:10.33431/belgi.726417

LONDRA-ZÜRİCH ANLAŞMALARINA GİDEN SÜREÇ (05.02.1959-19.02.1959)

LONDRA-ZÜRİCH ANLAŞMALARINA GİDEN SÜREÇ (05.02.1959-19.02.1959)

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

KIBRIS MESELESİNİN MARAŞ YEREL BASININA YANSIMALARI (1950-1960)

Türk Deniz Kuvvetleri Komutanlığının Harekât İhtiyaçları Ekseninde Johnson Mektubunun Değerlendirilmesi

A Conceptual Questioning From The Perspective Of The West's Relations With Turks: Justice