Kazan Oğlu Uruz’un Esir Düştüğü Anlatı Üzerine Arketipsel ve İmgesel Bir Yorum

Oğuz boylarının hayatını her yönüyle bize tanıtan Dede Korkut Hikâyeleri, mitin varlığını sürdürdüğü anlatılardır. Mit, evrenin başlangıcını anlatan kutsal, simgesel bir öyküdür ve gerçek anlamını, sadece yoğrulduğu toplumun içinde bulur. Mitolojik tasavvurlar, ilkel insanın dünyaya bakışını, onun uymak zorunda olduğu kurallar sistemini ve tabiatla olan ilişkisini belirleyen bir yaşayış üslubudur. Bu nedenle bir toplumun ahlaki yapısını, sanat anlayışını, tarihini anlayabilmek için mitlerden yararlanmak gerekir. İnsanın mitolojik tasavvurları farklı süreçlerden geçerek zenginleşir, derinleşir ve ruhsal kalıtım sayesinde bilinçaltında var olmaya devam eder. İşte tüm sanatsal yaratıların mite değinme nedeni, bellekte varolmaya devam eden bu kozmik mekân ve zamanın, sanatın dünyasında cisme bürünmesidir. Bu çalışmada öncelikle, kahramanın toplumda kabul gören bir statüye ulaşmasının öyküsü olan erginlenme ritüeli üzerinde durulacaktır. Bu bölüm, maceraya çağrı, erginlenme süreci ve eve dönüş olmak üzere üç alt başlıkta incelenecektir. İkinci bölümde, anlatıda beliren arketiplere değinilecek, bu bölüm alp tipi, alp-bilge tipi, anne, * Ardahan Üniversitesi İnsani Bilimler ve Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı Doktora Öğrencisi e-mail: tubaaadalar@gmail.comyüce birey ve animus arketipi üzerinden irdelenecektir. Ve son bölümde dramatik aksiyonu oluşturan görüntü seviyelerinden semboller düzlemi Kora Şeması üzerinde belirlenerek açıklanacaktır

Dede Korkut stories that introduce the life of Oguz tribes at every aspects are the narratives that continues the existence of myths. Myth is a sacred and symbolic story about the beginning of the universe and it finds its real meaning in the community in which it is shaped. Mythological imaginations are a way of life that define people’s point of views about the world, system of rules that they have to obey and their relationship with the nature Therefore, it is necessary to use myths to understand ethos of society, history of society and perception of art. Mythological imaginations of people pass through different stages, improve and continue to exist in subconscious owing to spiritual heredity. Thus, the reason why all art creations mention about myths is that cosmic time and place existing in subconscience is reshaped in art world. In this study, that narrates reaching a status that is accepted by everyone in the society will be dealt with firstly. This part will be investigated in three sub parts such as call to adventure, evolving and return to home. In the second part, archetypes will be dealt with and examined as alp type, alp-wise type, mother, supreme individual and animus types. In the last part, the plane of symbols that consist of dramatic action will be explained by determining on “Kora” schema