BUDGET DEFICITS AND INFLATION IN DEVELOPING COUNTRIES: AN EVALUATION ON TÜRKİYE (2000-2023)

Yıl 2025, Cilt: 3 Sayı: 2, 172 - 202, 31.12.2025

Zeynep Bayram , Murat Demir

https://izlik.org/JA78YN34CT

Öz

Budget deficits, which occur when budget revenues lag behind budget expenditures, are seen in both developed and developing countries without any distinction. That's why budget deficits continue to be a subject of research. Budget deficits, which are seen as the cause of many macroeconomic imbalances and are accepted as a problem that needs to be solved, take on a different dimension in developing countries with structural problems in their economies. The causes and consequences of budget deficits differ, especially for developing countries whose goal is macroeconomic stability. As a result of the evaluations, it has been determined that Türkiye is quite fragile in terms of macroeconomic indicators. In this context, resolving budget deficits remains important as the starting point for ensuring fiscal discipline to improve macroeconomic data.

Anahtar Kelimeler

Budget Deficit , Inflation , Developing Countries

Proje Numarası

yok

GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE BÜTÇE AÇIKLARI VE ENFLASYON: 2000-2023 TÜRKİYE ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

https://izlik.org/JA78YN34CT

Öz

Bütçe gelirlerinin bütçe giderlerinin gerisinde kalması ile oluşan bütçe açıkları herhangi bir ayrım olmadan hem gelişmiş ülkelerde hem de gelişmekte olan ülkelerde görülmektedir. Bu yüzden bütçe açıkları araştırmalara konu olmaya devam etmektedir. Birçok makroekonomik dengesizliğin nedeni olarak görülen ve çözülmesi gerekli bir problem olarak kabul edilen bütçe açıkları, ekonomilerinde yapısal sorunlar bulunan gelişmekte olan ülkelerde daha farlı bir boyut kazanmaktadır. Özellikle hedefi makroekonomik istikrar olan gelişmekte olan ülkeler açısından bütçe açığının nedenleri ve sonuçları farklılık göstermektedir. Yapılan değerlendirmeler neticesinde makroekonomik göstergeler açısından Türkiye’nin oldukça kırılgan olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda makroekonomik verilerin iyileştirilmesi için mali disiplinin sağlanması için başlangıç noktası olarak bütçe açıklarının çözümlenmesi önemini korumaktadır.

Anahtar Kelimeler

Bütçe Açığı , Enflasyon , Gelişmekte Olan Ülkeler

Etik Beyan

Yok

Destekleyen Kurum

Yok

Proje Numarası

yok

Teşekkür

Yok

Kaynakça

• Abdioğlu, Z. ve Terzi H. (2009). Enflasyon ve Bütçe Açıkları İlişkisi: Tanzi ve Patinkin Etkisi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 2(23), 195-211.
• Ahking, F.W. ve Miller, S. M. (1985). The Relationship Between Government Deficits, Money Growth and İnflation. Journal of Macroeconomics, 7(4), 447-467.
• Agha, A. I. ve Khan, M. S. (2006). An empirical analysis of fiscal ımbalances and ınflation in Pakistan. SBP Research Bulletin, 2(2), 343-362.
• Alkan, A. L. (2009). Küresel Sistemik Riskin Anatomisi. İstanbul: Scala Yayıncılık.
• Anayochukwu, O. B. (2012). Fiscal Deficits and Inflation in Nigeria: the Causality Approach. International Journal Of Scientific & Technology Research, 8(1), 6-12.
• Aslam, A. L. M. ve Lebbe, S. M. A. (2016). Impact of Fiscal Deficit on Inflation in Sri Lanka: an Econometric Time Series Analysis. International Letters f Social And Humanistic Sciences, 70, 8-13.
• Atgür, M. (2021). An Analysis of Public Sector Budget Deficits and Inflation Relationship İn Turkey With ARDL Bound Test Method. Sivas Cumhuriyet University Journal of Economics and Administrative Sciences, 22(1), 231-252.
• Altıngöz Zarplı, S. (2023). Türkiye’de Genel Bütçe Dengesi ve Enflasyon: ARDL Sınır Testi Yaklaşımı. Maliye ve Finans Yazıları, 37(120). 263-276.
• Bayrak, M. ve Kanca O.C. (2013). Türkiye’de Kamu Kesimi Açıklarının Nedenleri ve Fiyatlar Genel Düzeyi Üzerindeki Etkileri. İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 48, 91-111.
• Blake, T. (2014). Exploring The Link Between Fiscal Policy and Inflation in Jamaica. Working Paper Bank of Jamaica. 10.05.2025 tarihinde https://www.boj.org.jm/uploads/pdf/papers_pamphlets/papers_pamphlets_Exploring_the_LInk_between_Fiscal_Policy_and_Inflation_in_Jamaica.pdf adresinden alındı.
• Blanchard, O. ve Johnson, D.R. (2013). Macroeconomics. ABD: Pearson.
• Boskin, M.J. (1987). Deficits, Public Debt, Interest Rates and Private Saving: Perspectives and Reflections On Recent Analyses and on US Experience. Private saving and public debt, M. J. Boskin, J. S. Flemming ve S. Gorini (Ed). Private Saving and Public Debt. (255-285). New York: Basil Blackwell Ltd.
• Bulawayo, M., Chibwe, F. ve Seshamani, V. (2018). The Impact of Budget Deficits on Inflation in Zambia. Journal Of Economics and Development Studies, 2(6), 13-23.
• Buyrukoğlu, S. ve Canbolat, N. (2023). Türkiye’deki Kamu Dış Borç Stokunun Enflasyon Üzerine Etkisi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, 8(16), 251-267.
• Catão, L.A.V. ve Terrones, M. E. (2005). Fiscal Deficits and Inflation. Journal of Monetary Economics, 52, 529–554.
• Dağ, M. ve Kızılkaya, F. (2019). Bütçe Açığı ile Enflasyon İlişkisi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama. İktisadi Yenilik Dergisi, 6(2), 76-85.
• Diler, H. G. (2023). Is The Public Finance Deficit a Risk on Inflation Turkey?, Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 2022 Özel Sayısı. 1-10.
• Doğru, B. ve Şentürk, S. H. (2013). Latin Amerika Ülkelerinde Bütçe Açığı ve Enflasyon Arasındaki Eşbütünleşme İlişkisinin Analizi. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 104, 89-109.
• DPT (2000). Uzun Vadeli Strateji ve Sekizinci Kalkınma Planı (2001-2005). 03.01.2025 tarihinde https://www.sbb.gov.tr/kalkinma-planlari/ adresinden alındı.
• DPT (2006). Dokuzuncu Kalkınma Planı (2007-2013). 03.01.2025 tarihinde https://www.sbb.gov.tr/kalkinma-planlari/ adresinden alındı.
• DPT (2013). Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018). 03.01.2025 tarihinde https://www.sbb.gov.tr/kalkinma-planlari/ adresinden alındı.
• DPT (2019). On Birinci Kalkınma Planı (2019-2023). 03.01.2025 tarihinde https://www.sbb.gov.tr/kalkinma-planlari/ adresinden alındı.
• DPT (2023). On İkinci Kalkınma Planı (2024-2028). 03.01.2025 tarihinde https://www.sbb.gov.tr/kalkinma-planlari/ adresinden alındı.
• Egeli, H. ve Özen, A. (2013). Teori ve Uygulamada Bütçe Politikası. Altın Nokta Basım Yayın Dağıtım Bilişim: İzmir.
• Eğilmez, M. ve Kumcu, E. (2019). Ekonomi Politikası. İstanbul: Remzi Kitabevi.
• Eğilmez, M. (2021). Türkiye Ekonomisi. İstanbul: Remzi Kitabevi.
• Emek, Ö. F. (2024). Türkiye’de Bütçe Açığı ile Enflasyon İlişkisinin İncelenmesi: COVID-19 Pandemi ve Sonrasındaki Dönem Üzerine Bir Ekonometrik Analiz. Business & Management Studies: An International Journal, 12(2), 287-296.
• Espitia, I. L., (2008). Budget Deficit, Money Growth and İnflation: Evidence from the Colombian Case. Borradores de Economia 537. Banco de la Republica de Colombia. Researchgate.
• Fakher, H. (2016). The Empirical Relationship Between Fiscal Deficits and Inflation (Case Study: Selected Asian Economies). Iranian Economic Review, 4(20), 551-579.
• Friedman, M. (1986). The Role of Monetary Policy. The American Economic Review, 5(1), 1-17.
• Göze Kaya, D. ve Durgun Kaygısız, A (2023). Türkiye’de Bütçe Dengesi ve Enflasyon İlişkisi: Son 20 Yılın Ampirik Analizi. In Traders International Trade Academic Journal, 6(2), 201-222.
• IMF, 02.03.2025 tarihinde https://www.imf.org/external/datamapper/GGXWDG_NGDP@WEO/AUS/BEL/FRA/ITA/JPN/USA/GBR/SWE/DEU/NOR adresinden alındı.
• IMF, (2024). Küresel Ekonomik Görünüm. 02.02.2025 tarihinde https://www.imf.org/en/Publications/WEO/Issues/2024/04/16/world-economic-outlook-april-2024 adresinden alındı.
• IMF, (2013). World Economic Outlook, 2013. 02.02.2025 tarihinde https://www.imf.org/en/Publications/WEO/Issues/2016/12/31/World-Economic-Outlook-October-2013-Transition-and-Tensions-40432 adresinden alındı.
• İpek, E. ve Akar, S. (2016). Bütçe Açığı ve Enflasyon Arasındaki İlişki: Türkiye İçin Ampirik Bir Analiz. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 2(38), 167-189.
• Karaş, E. (2023). Türkiye'de Bütçe Dengesi ve Enflasyon Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Ardl Sınır Testi Yaklaşımı. The Journal of International Scientific Researches, 8(3), 550-565.
• Khieu, H.V. (2021). Bunget Deficits, Money Growth and Inflation: Empricial Evidence from Vietnam. Published in Fulbright Review of Economics and Policy, 61-78.
• Khundrakpam, J. K. ve Pattanaik, S. (2010). Fiscal Stimulus and Potential Inflationary Risks: an Empirical Assessment of Fiscal Deficit and Inflation Relationship in India. Journal of Economic Integration, 25(4), 703-724.
• Lin H. ve Chu H. (2013). Are Fiscal Deficits İnflationary?. Journal of International Money and Finance, 32, 214-233.
• Madni, G. R. (2014). Taxation, Fiscal Deficit and Inflation in Pakistan. The Romanian Economic Journal, 17(53), 41-60.
• Maliye Bakanlığı (2023), Orta Vadeli Program (2023-2025), 02.05.2025 tarihinde https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/09/Orta-Vadeli-Program-2023-2025.pdf adresinden alındı.
• Morrison, T. (1982). Structural Determinants of Government Budget Deficit in Developing Countries. World Development, 10(6), 467-473.
• Munasinghe, K. (2020). Budget Deficits and Inflation: the Case of Sri Lanka. Central Bank of Sri Lanka. 1-48. DOI: http://doi.org/10.4038/ss.v50i2.4723.
• Nguyen, V. B. (2015). Effects of Fiscal Deficit and Money M2 Supply on Inflation: Evidence From Selected Economies f Asia. Journal of Economics, Finance and Administrative Science, 20, 49–53.
• Odim, O. U., Ngozi, O. C. ve Lawrence, E. (2014). Inflation Dynamics and Fiscal Deficit in Nigeria: Examination of Causal Relationship. IOSR Journal of Economics and Finance, 2(5), 79-86.
• Özgün, D.B. (2000). An Empirical Approach to Fiscal Deficits and Inflation: Evidence From Turkey. The Republic of Turkey Prime Ministry The Undersecretariat of Treasury General Directorate of Economic Research. 10.05.2025 tarihinde https://opendata.uni-halle.de/bitstream/1981185920/108070/61/680100725.pdf adresinden alındı.
• Prasad, A. ve Khundrakpam, J. K. (2003). Government Deficit and Inflation in India. University Library Of Munich MPRA, 21(2-3), 1-14. https://ideas.repec.org/p/pra/mprapa/51106.html adresinden alındı.
• Sakal, M. (2003). Türkiye’de Mali Disiplin Sorunu: Kamu Açıkları ve Borçlanmanın Sürdürülebilirliği. Ankara: Gazi Kitabevi.
• Saleh, A. S. ve Harvie, C. (2005). The Budget Deficits and Economic Performance: A Survey. Singapore Economic Review, 50(2), 211-243.
• Samimi, A. J. ve Jamshidbaygi, S. (2011). Budget Deficit and Inflation: A Sensitivity Analysis to İnflation and Money Supply in Iran. Middle-East Journal of Scientific Research, 8(1), 257-260.
• Tiwari, A. K. ve Tiwari, A. P. (2011). Fiscal Deficit and Inflation: an Empirical Analysis for India. The Romanian Economic Journal, 14(42), 131-158.
• Tüğen, K. (2019). Devlet Bütçesi. İzmir: Bassaray Matbaası.
• TÜSİAD, (1996). Türkiye’de Kamu Harcamaları. 04.03.2025 tarihinde https://tusiad.org/tr/yayinlar/raporlar/item/1805-turkiye-de-kamu-harcamalari-ve-kamu-borclanmasi adresinden alınmıştır.