Examining Coaches' Basic Psychological Needs During Free Time and Their General Self-Efficacy Levels

Öz

The purpose of this study was to examine coaches' basic psychological needs during leisure time and their general self-efficacy levels. In this context, the effects of demographic variables, including age, gender, educational status, workplace, area of specialization, and coaching level, on coaches' basic psychological needs during leisure time and general self-efficacy levels were investigated. The study sample consisted of 285 active coaches, including 51 females and 234 males, working in the provinces of Kırşehir and Şanlıurfa, Türkiye. Data were collected using the Basic Psychological Needs in Exercise Scale (BPNES), the General Self-Efficacy Scale (GSES), and a Personal Information Form. The data were analyzed using SPSS 26.0. Independent Samples t-test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), and Pearson Correlation Analysis were employed for data analysis. The findings indicated that coaches' basic psychological needs during leisure time and general self-efficacy levels did not differ significantly across most demographic variables. However, a significant gender difference was found in the Persistence sub-dimension of the General Self-Efficacy Scale, with male coaches obtaining higher scores than female coaches. No significant differences were observed in the remaining sub-dimensions or in the basic psychological needs during leisure time. Overall, the findings suggest that coaches' basic psychological needs during leisure time and general self-efficacy levels are largely independent of demographic characteristics.

Anahtar Kelimeler

• Leisure Time
• General Self-Efficacy
• Basic Psychological Needs

Etik Beyan

Name of the committee that conducted the ethics evaluation = Kırşehir Ahi Evran University Social and Human Sciences Scientific Research and Publication Ethics Committee Date of the ethics evaluation decision = 12.06.2024 Ethics evaluation document number = 2024/05-14

Antrenörlerin Serbest Zaman Temel Psikolojik İhtiyaçları ve Genel Öz Yeterlilik Düzeylerinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, antrenörlerin serbest zamandaki temel psikolojik ihtiyaçları ile genel öz yeterlilik düzeylerini incelemektir. Bu kapsamda, antrenörlerin yaş, cinsiyet, eğitim durumu, görev yaptıkları yer, uzmanlık alanı ve antrenörlük kademesi gibi demografik özelliklerinin serbest zaman temel psikolojik ihtiyaçları ve genel öz yeterlilik düzeyleri üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, Kırşehir ve Şanlıurfa illerinde aktif olarak görev yapan 51 kadın ve 234 erkek olmak üzere toplam 285 antrenör oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Serbest Zaman Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği (SZTPİÖ), Genel Öz Yeterlilik Ölçeği (GÖYÖ) ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 26.0 programında analiz edilmiş; verilerin analizinde Bağımsız Örneklem t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Pearson Korelasyon Testi uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre, antrenörlerin serbest zaman temel psikolojik ihtiyaçları ve genel öz yeterlilik düzeyleri demografik değişkenlerin büyük çoğunluğuna göre anlamlı farklılık göstermemiştir. Bununla birlikte, genel öz yeterliliğin yılmama alt boyutunda cinsiyete göre erkek antrenörler lehine anlamlı bir farklılık belirlenirken, diğer alt boyutlar ile serbest zaman temel psikolojik ihtiyaçları açısından anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Elde edilen bulgular, antrenörlerin serbest zaman temel psikolojik ihtiyaçları ile genel öz yeterlilik düzeylerinin demografik değişkenlerden büyük ölçüde bağımsız olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Serbest Zaman
• Genel Özyeterlilik
• Temel Psikolojik İhtiyaçlar

Etik Beyan

Etik değerlendirmeyi yapan kurul adı = Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Bilimsel Araştırma ve Yayın Etik Kurulu Etik değerlendirme kararının tarihi= 12.06.2024 Etik değerlendirme belgesi sayı numarası= 2024/05-14

Kaynakça

1. Acar, H. (2019). Rehberlik ve araştırma merkezinde çalışan öğretmenlerin genel özyeterlilik algıları ve iş doyumu düzeylerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi].
2. Aypay, A. (2010). Genel öz yeterlik ölçeği’nin (GÖYÖ) Türkçe’ye uyarlama çalışması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(2), 113–131.
3. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W. H. Freeman.
4. Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2008). Self-determination theory: A macrotheory of human motivation, development, and health. Canadian Psychology, 49(3), 182–185.
5. Ersöz, G., Özşaker, M., & Sasur, S. (2016). A self-determination theory approach to motivational orientations, basic needs satisfaction and psychological well-being in exercise. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 10(2), 306–317.
6. Eskiler, E., Yıldız, Y., & Ayhan, C. (2019). The effect of leisure benefits on leisure satisfaction: Extreme sports. Turkish Journal of Sport and Exercise, 21(1), 16–20.
7. Güneş, G. (2019). Namık Kemal Üniversitesi öğrencilerinde serbest zaman motivasyonunun ve temel psikolojik ihtiyaçların çeşitli değişkenler açısından incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Namık Kemal Üniversitesi].
8. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., Anderson, R. E., & Tatham, R. L. (2009). Análise multivariada de dados. Bookman.

9. Işık, İ. (2001). Öz-yeterlilik inancı: Yönetici rolleri açısından bir inceleme [Doktora tezi, Marmara Üniversitesi].
10. Karasar, N. (2009). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler. Nobel Yayın Dağıtım.
11. Kılıçarslan, F., Kurtipek, S., Durhan, T. A., & Güngör, N. (2023). Z kuşağı üniversite öğrencilerinin serbest zaman temel psikolojik ihtiyaçları ve genel özyeterlikleri üzerine bir araştırma. Gazi Journal of Physical Education and Sport Sciences, 28(3), 174–181.
12. Kocayörük, A. (2000). İlköğretim öğrencilerinin sosyal becerilerinin geliştirilmesinde dramanın etkisi [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi].
13. Kraus, G. R. (1977). Recreation today: Program planning and leadership (2nd ed.). Goodyear Publishing Company.
14. Merelas-Iglesias, T., & Sánchez-Bello, A. (2019). Benefits of leisure in overcoming gender violence experiences: A case study. Leisure Studies, 38(1), 15–27.
15. Murat, B. (2019). Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğünde görev yapan antrenörlerin serbest zaman tatmin düzeylerinin incelenmesi (Güneydoğu Anadolu Bölgesi) [Yüksek lisans tezi, Batman Üniversitesi].
16. Özmaden, M., Ölçücü, B., Dokuzoğlu, G., Çevik, A., Eren, Ö. M., & Yaylı, H. (2022). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin serbest zaman temel psikolojik ihtiyaçlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Journal of Human Sciences, 19(2), 274–284.
17. Rodriguez, R. I. (2020). Effect of 90-min Bikram Yoga on basic psychological needs among practitioners in the Southwestern United States. International Journal of Yoga, 13(1), 73–75.
18. Sevinç Tırpan, M. (2016). Beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencilerinin bireysel yenilikçilik ve genel özyeterlilikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, Ege Üniversitesi].
19. Sherer, M., Maddux, J. E., Mercandante, B., Prentice-Dunn, S., Jacobs, B., & Rogers, R. W. (1982). The self-efficacy scale: Construction and validation. Psychological Reports, 51(2), 663–671.
20. Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson.
21. Vlachopoulos, S. P., & Michailidou, S. (2006). Development and initial validation of a measure of autonomy, competence, and relatedness in exercise: The Basic Psychological Needs in Exercise Scale. Measurement in Physical Education and Exercise Science, 10(3), 179–201.
22. Yıldırım, F., & İlhan, İ. Ö. (2010). Genel özyeterlik ölçeği Türkçe formunun geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi, 21(4), 301–308.