Araştırma Makalesi

Türkiye'de Egzersiz Bağımlılığına İlişkin Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi: Anahtar Kelime Eş-Oluşum Ağlarının İncelenmesi

Cilt: 18 Sayı: 2 2 Ekim 2026
PDF İndir
TR EN

Türkiye'de Egzersiz Bağımlılığına İlişkin Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi: Anahtar Kelime Eş-Oluşum Ağlarının İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı, egzersiz bağımlılığı konusuna ilişkin Türkiye’de yürütülmüş lisansüstü tezleri bibliyometrik yöntemle inceleyerek alanın araştırma eğilimlerini ve kavramsal yapısını ortaya koymaktır. Bu doğrultuda, YÖKTEZ veri tabanında “egzersiz bağımlılığı” anahtar sözcüğü ile taranan lisansüstü tezler analiz kapsamına alınmıştır. Çalışmada tezlerin yıllara göre dağılımı, türü, niceliksel özellikleri ve anahtar kelime yapıları betimsel istatistikler ve görsel analizler aracılığıyla değerlendirilmiştir. Eş-oluşum ağları için R programından yararlanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, 2015–2025 yılları arasında çeşitli alanlarda egzersiz bağımlılığı üzerine 6’sı doktora, 91’i yüksek lisans olmak üzere toplam 97 lisansüstü tez tamamlanmıştır. Anahtar kelime analizleri, egzersiz bağımlılığı kavramının spor, fitness ve fiziksel aktivite ile güçlü biçimde ilişkilendirildiğini göstermektedir. Ayrıca anahtar kelime eş-oluşum ağlarının yapısı, egzersiz bağımlılığı literatürünün ağırlıklı olarak çekirdek bir kavram etrafında merkezileştiğini; psikososyal ve bağlamsal değişkenlerle ilişkilerin ise sınırlı düzeyde kaldığını ortaya koymaktadır. Bulgular, Türkiye’de egzersiz bağımlılığına ilişkin lisansüstü araştırmaların ağırlıklı olarak egzersiz, spor, fiziksel aktivite ve psikolojik değişkenler ekseninde şekillendiğini ve alanın farklı disiplinler arasında çeşitlenen bir araştırma yapısına sahip olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adamu, B., Sani, M. U., & Abdu, A. (2006). Physical exercise and health: A review. Nigerian Journal of Medicine, 15(3), 190–196.
  2. Alcaraz-Ibanez, M., Paterna, A., Griffiths, M. D., & Sicilia, A. (2022). An exploratory examination of the relationship between symptoms of depression and exercise addiction among undergraduate recreational exercisers. International Journal of Mental Health and Addiction, 20(3), 1385–1397.
  3. Aria, M., & Cuccurullo, C. (2017). bibliometrix: An R-tool for comprehensive science mapping analysis. Journal of informetrics, 11(4), 959-975.
  4. Austin, D. R., Crawford, M. E., McCormick, B. P. & Puymbroeck, M. V. (2020). Recreational therapy:An introduction. Staley: Sagamore Publishing LLC.
  5. Berczik, K., Szabó, A., Griffiths, M. D., Kurimay, T., Kun, B., Urbán, R., & Demetrovics, Z. (2012). Exercise Addiction: Symptoms, Diagnosis, Epidemiology, and Etiology. Substance Use & Misuse, 47(4), 403–417. https://doi.org/10.3109/10826084.2011.639120
  6. Caldwell, L. L. (2005). Leisure and health: Why is leisure therapeutic? British Journal of Guidance & Counselling, 33(1), 7–26.
  7. Campbell, J. P., & Turner, J. E. (2018). Debunking the myth of exercise-induced immune suppression: Redefining the impact of exercise on immunological health across the lifespan. Frontiers in Immunology, 9, 648.
  8. Çakın, G., Juwono, I. D., Potenza, M. N., & Szabo, A. (2021). Exercise addiction and perfectionism: A systematic review of the literature. Current Addiction Reports, 8(1), 144-155.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Spor ve Egzersiz Psikolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

2 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

19 Ocak 2026

Kabul Tarihi

24 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 18 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Alp, A. F., & Satılmış, S. E. (2026). Türkiye’de Egzersiz Bağımlılığına İlişkin Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi: Anahtar Kelime Eş-Oluşum Ağlarının İncelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Araştırmaları Dergisi, 18(2), 1-23. https://izlik.org/JA67CM46DS
AMA
1.Alp AF, Satılmış SE. Türkiye’de Egzersiz Bağımlılığına İlişkin Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi: Anahtar Kelime Eş-Oluşum Ağlarının İncelenmesi. BESAD. 2026;18(2):1-23. https://izlik.org/JA67CM46DS
Chicago
Alp, Ayşegül Funda, ve Sinan Erdem Satılmış. 2026. “Türkiye’de Egzersiz Bağımlılığına İlişkin Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi: Anahtar Kelime Eş-Oluşum Ağlarının İncelenmesi”. Beden Eğitimi ve Spor Araştırmaları Dergisi 18 (2): 1-23. https://izlik.org/JA67CM46DS.
EndNote
Alp AF, Satılmış SE (01 Ekim 2026) Türkiye’de Egzersiz Bağımlılığına İlişkin Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi: Anahtar Kelime Eş-Oluşum Ağlarının İncelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Araştırmaları Dergisi 18 2 1–23.
IEEE
[1]A. F. Alp ve S. E. Satılmış, “Türkiye’de Egzersiz Bağımlılığına İlişkin Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi: Anahtar Kelime Eş-Oluşum Ağlarının İncelenmesi”, BESAD, c. 18, sy 2, ss. 1–23, Eki. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67CM46DS
ISNAD
Alp, Ayşegül Funda - Satılmış, Sinan Erdem. “Türkiye’de Egzersiz Bağımlılığına İlişkin Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi: Anahtar Kelime Eş-Oluşum Ağlarının İncelenmesi”. Beden Eğitimi ve Spor Araştırmaları Dergisi 18/2 (01 Ekim 2026): 1-23. https://izlik.org/JA67CM46DS.
JAMA
1.Alp AF, Satılmış SE. Türkiye’de Egzersiz Bağımlılığına İlişkin Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi: Anahtar Kelime Eş-Oluşum Ağlarının İncelenmesi. BESAD. 2026;18:1–23.
MLA
Alp, Ayşegül Funda, ve Sinan Erdem Satılmış. “Türkiye’de Egzersiz Bağımlılığına İlişkin Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi: Anahtar Kelime Eş-Oluşum Ağlarının İncelenmesi”. Beden Eğitimi ve Spor Araştırmaları Dergisi, c. 18, sy 2, Ekim 2026, ss. 1-23, https://izlik.org/JA67CM46DS.
Vancouver
1.Ayşegül Funda Alp, Sinan Erdem Satılmış. Türkiye’de Egzersiz Bağımlılığına İlişkin Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi: Anahtar Kelime Eş-Oluşum Ağlarının İncelenmesi. BESAD [Internet]. 01 Ekim 2026;18(2):1-23. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67CM46DS