ENFLASYON VE İŞSİZLİĞİN KİŞİ BAŞINA GELİR ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: KANTİL REGRESYON ANALİZİ

Öz

Günümüzde enflasyon ve işsizlik oranlarına ilişkin göstergeler, makroekonomik istikrarın iki önemli göstergesi olarak değerlendirilmektedir. Ayrıca ülkeler, istikrarlı bir büyüme trendi yakalamayı hedeflemektedir. Bu bağlamda söz konusu değişkenler arasındaki dengenin sağlanması önem arz etmektedir. Bu çalışmada 148 ülkenin verileri kullanılarak enflasyon ve işsizliğin kişi başına gelir üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Enflasyon ve işsizliğin kişi başına geliri farklı gelir grupları için farklı biçimde etkileyeceği değerlendirilerek kantil regresyon yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada yatay kesit verisi kullanılmış olup tüm veriler 2022 yılına aittir. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre enflasyonun kişi başına gelir üzerindeki etkisi tüm gelir grupları için negatiftir. Belirgin bir eğilim olmasa da düşük gelirli ülkelerin enflasyon artışından daha olumsuz etkilendiği tespit edilmiştir. İşsizliğin kişi başına gelir üzerindeki etkisi ise gelir gruplarına göre farklılık göstermektedir. En düşük gelir grubundaki ülkeler için işsizlikle kişi başına gelir arasında pozitif ilişki bulunmuş ve bu durum istihdamsız büyümenin işareti olarak değerlendirilmiştir. Gelir grubu yükseldikçe değişkenler arasındaki ilişkinin negatife döndüğü ve daha hassas hale geldiği ortaya konmuştur. Sözgelimi 0,60 kantil için işsizlik oranındaki %1’lik artış kişi başına geliri yaklaşık olarak %0,42 düşürürken 0,90 kantil için kişi başına geliri yaklaşık %0,90 azaltmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• İşsizlik
• Enflasyon
• Kişi Başına Gelir
• Kantil Regresyon

THE EFFECTS OF INFLATİON AND UNEMPLOYMENT ON PER CAPITA INCOME: QUANTILE REGRESSION ANALYSIS

Öz

Today, inflation and unemployment rates are considered as two important indicators of macroeconomic stability. Moreover, countries aim to achieve a stable growth trend. In this context, it is important to ensure the balance between these variables. In this study, the effects of inflation and unemployment on per capita income are investigated using data from 148 countries. Considering that inflation and unemployment will affect per capita income differently for different income groups, quantile regression method is used. Horizontal cross-sectional data were used in the study and all data belong to 2022. According to the results obtained from the study, the effect of inflation on per capita income is negative for all income groups. Although there is no clear trend, it is found that low-income countries are more negatively affected by the increase in inflation. The effect of unemployment on per capita income differs across income groups. For countries in the lowest income group, a positive relationship was found between unemployment and per capita income, which is considered as a sign of jobless growth. As the income group increases, the relationship between the variables turns negative and becomes more sensitive. For instance, a 1% increase in the unemployment rate for 0.60 quintile decreases per capita income by approximately 0.42%, while for 0.90 quintile it decreases per capita income by approximately 0.90%.

Anahtar Kelimeler

• Unemployment
• Inflation
• Per Capita Income
• Quantile Regression

Kaynakça

1. Abel, A. B. ve Bernanke, B. S. (2005), Macroeconomics, 4th edn, Addison Wesley, Boston.
2. Ahmad, N. ve Joyia, U.T.S. (2012), The Relationship Between Inflation and Economic Growth in Pakistan: An Econometric Approach. Asian Journal of Research in Business Economics and Management, 2(9), 38-48.
3. Alper, F. Ö. ve Kök, M. (2023), Türkiye’de Enflasyon-İşsizlik-Ekonomik Büyüme İlişkisi: Ekonometrik Bir Analiz, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 130-141. https://doi.org/10.56574/nohusosbil.1320149
4. Arı, A. (2016), Türkiye’deki Ekonomik Büyüme ve İşsizlik İlişkisinin Analizi: Yeni Bir Eşbütünleşme Testi, Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 4(2), 57-67.
5. Apaydın, Ş. ve Taşdoğan, C. (2019), Yapısal ve Konjonktürel İşsizlik Çerçevesinde Okun Yasası Üzerine Bir Gözlem, Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 15(1), 61-76.
6. Atay Polat, M. ve Sancar, C. (2022), Enflasyon ile İşsizliğin Ekonomik Büyümeye Etkileri: Türkiye'nin Düzey 2 Bölgeleri İçin Bir Uygulama, Turkish Journal of Social Research/Turkiye Sosyal Arastirmalar Dergisi, 26(2), 381-398.
7. Aydın, C., Esen, Ö. ve Bayrak, M. (2016), Inflation and Economic Growth: A Dynamic Panel Threshold Analysis for Turkish Republics in Transition Process, Procedia - Social and Behavioral Sciences, 229, 196-205.
8. Baer, W. (1967), The Inflation Controversy in Latin America: A Survey, Latin American Research Review, 2/2, 3-25.

9. Baktemur, F. İ. (2021), Türkiye’de İşsizlik ile Ekonomik Büyüme Arasındaki Doğrusal Olmayan Eşbütünleşme ve Nedensel İlişki, Academic Review of Humanities and Social Sciences, 4 (2) , 169-183. DOI: 10.54186/arhuss.975440
10. Barışık, S., Çevik, E. İ., ve Çevik, N. K. (2010), Türkiye’de Okun Yasası, Asimetri İlişkisi ve İstihdam Yaratmayan Büyüme: Markov-Switching Yaklaşımı, Maliye Dergisi, 159(2), 88-102.
11. Barro, R.J. (1995), Inflation and Economic Growth. Bank of England Quarterly Bulletin, 35, 166-176. Berber, M. ve Artan, S. (2004), Enflasyon ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye örneği (No. 2004/21), Discussion Paper. https://www.econstor.eu/handle/10419/83280
12. Bölükbaş, M. (2019), Türkiye'de Ekonomik Büyümenin Enflasyon ve İşsizlik ile İlişkisi: Bölgeler Düzeyinde Bir Araştırma, TESAM Akademi Dergisi, (Özel Sayı), 185-211.
13. Caceres, L. R. (2014), Economic Integration and Unemployment in Central America, The Journal of Developing Areas, 48(1), 43–60.
14. Cameron A.C. ve Trivedi P.K. (2005), Microeconometrics: Methods and Applications, Cambridge: Cambridge University Press.
15. Caraiani, P. (2010), Bayesian Estimatıon of the Okun Coeffıcient for Romania, Acta Oeconomica, 60(1), 79–92. Chowdhury, A, (2002), Does Inflation Affect Economic Growth? The Relevance of the Debate for Indonesia, Journal of Asia Pacific Economy, 7(1), 20-34.
16. Çil, N. (2018), Finansal Ekonometri. Der Yayınevi.
17. Dipendra, S. (1999), The Role Saving In Pakistan’s Economic Growth, Journal Of Applied Business Research, Winter 98/99, Vol.15, Issue 1.
18. Eğilmez, M. (2024), Erişim Tarihi: 15 Şubat 2024, https://www.mahfiegilmez.com/2024/01/enflasyon-rehberi.html#:~:text=Enflasyon%20ataleti%20ya%20da%20yerle%C5%9Fik,g%C3%B6re%20artt%C4%B1rmaya%20y%C3%B6nelmeleriyle%20ortaya%20%C3%A7%C4%B1kar.
19. Eser, B. Y. (2014), Ekonomik Büyüme ve İşsizlik İlişkisi: Türkiye Örneği, TİSK Akademi, 26-47.
20. Evans, G. W. (1989), Output and Unemployment Dynamics in the United States: 1950- 1985, Journal of Applied Econometrics, 4(3), 213–237.
21. Feldstein, M. (1996), The Costs and Benefits of Going from Low Inflation to Price Stability, NBER Wp., No:5469.
22. Felix, D. (1961), An Alternative View of the Monetarist-Structuralist Controversy, Latin American Issues, (Ed: . O. Albert ve Hirschman), 81-93, New York: Twentieht Century Fund.
23. Gordon, R. J. (1984), Unemployment and Potential Output in the 1980s, Brookings Papers on Economic Activity, 2, 537-86.
24. Gujarati, D.N. ve Porter, D.C. (2010), Essentials of Econometrics, 4.th Edition, McGraw-Hill.
25. Güler, Ö. K., Birecikli, Ş. Ü. ve Eryavuz, A. K. (2018), Türkiye’de Hanehalkı Tüketim ve Gıda Harcamalarının Kantil Regresyon Yöntemiyle Araştırılması. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 219-238.
26. Hill, R., Griffiths, E. ve Guay, C. (2011), Principles of Econometrics, 4th. Ed., John Wiley and Sons,
27. Hodge, D. (2006). Inflation and Growth in South Africa, Cambridge Journal of Economics, 30(2), 163-180.
28. Idris, M. (2021), Effect of Unemployment and Inflation on Economic Growth in Nigeria. Global Journal of Applied, Management and Social Sciences (GOJAMSS), 21, 254-266.
29. Judge, G. G., Griffiths, W. E., Hill, R. C., Lütkepohl, H., ve Lee, T. C. (1991), The Theory and Practice of Econometrics (Vol. 49). John Wiley & Sons.
30. Kanca, O. C. (2012), Türkiye’de İşsizlik ve İktisadi Büyüme Arasındaki Nedenselliğin Ampirik Bir Analizi, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21 (2) , 1-18.
31. Khan, S.M. ve Senhadji, A.S. (2001), Threshold Effects in the Relationship Between Inflation and Economic Growth. IMF Staff Papers, 48(1), 1-21.
32. Kim, S. ve Willett, T.D. (2000), Is the Negative Correlation between Inflation and Economic Growth Realian Analysis of the Effects of the Oil Supply Shocks?, Applied Economics Letters, 7(3), 141-147.
33. Koenker, R. (2005), Quantile Regression (Econometric Society Monographs). Cambridge: Cambridge University Press.
34. Koenker, R. ve Bassett, G. (1978), Regression Quantiles. Econometrica, 46(1), 33-50.
35. Kopuk, E. (2020). İşsizlik ve Enflasyonun Ekonomik Büyüme Üzerine Etkisi: 1988-2019 Dönemi Türkiye İncelemesi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, 11-22.
36. Köse, Z. (2016), Türkiye Ekonomisinde 2003-2014 Döneminde Ekonomik Büyüme İşsizlik ve Enflasyon İlişkisi. Türk Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 1(1), 54-71.
37. Lucas, R. E. (1988), On the Mechanics of Economic Development, Journal of Monetary Economics, 22: 3-42.
38. Mallik, G. ve Chowdhury, A. (2001), Inflation and Economic Growth: Evidence from Four South Asian Countries. Asia-Pasific Development Journal, 8(1), 123-135.
39. Mohsenia, M. ve Jouzaryanb, F. (2016), Examining the Effects of İnflation and Unemployment on Economic Growth in Iran (1996-2012), Procedia Economics and Finance, (36), 381 – 389.
40. Mundell, R.A. (1963), Inflation and Real interest, Journal of Political Economy, 71, 280-283.
41. Okun, A. M. (1962), Potential GNP: Its Measurement and Significance. Proceedings of the business and economics section of the American Statistical Association, Washington, DC: American Statistical Association, 98-104.
42. Özçelik, Ö. ve Erdem, C. (2020), İşsizlik ve Ekonomik Çıktı İlişkisi: Türkiye İçin Okun Yasası ile İncelenmesi, Econder International Academic Journal, 4(2), 326-341.
43. Özçelik, Ö. ve Uslu, N. (2017), Ekonomik Büyüme, İşsizlik ve Enflasyon Arasındaki İlişkinin VAR Modeli ile Analizi: Türkiye Örneği (2007-2014), Ekev Akademi Dergisi, 21(69), 31-49.
44. Özpence, A. I. (2016), Analysis of the Relationship Between Inflation and Economic Growth in Turkey. Journal of Economics Finance and Accounting, 3(3). 180-191.
45. Paya, M. (1988), Para Teorisi ve Para Politikası, Filiz Kitabevi, 2.Baskı, İstanbul.
46. Romer, C.D. (1996), Inflation and the Growth Rate of Output. Working Paper, National Bureau of Economic Research, No: 5575.
47. Romer, D. (2006), Advanced Macroeconomics, 3rd Edition, The McGraw-Hill Companies, New York.
48. Saçaklı, İ. (2005), Kantil Regresyon ve Alternatif Regresyon Modelleri ile Karşılaştırılması, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Ekonometri Anabilim Dalı, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi.
49. Sekwati, D. ve Dagume, M. A. (2023), Effect of Unemployment and Inflation on Economic Growth in South Africa, International Journal of Economics and Financial Issues, 13(1), 35-45.
50. Smith, G. (1975), Okun’s Law Revisited. Cowles Foundation Discussion Papers, No: 380. http://cowles. yale.edu/sites/default/files/files/pub/d03/d0380.pdf. Stock, J.H. ve Watson, M.W. (2012), Introduction to Econometrics. Pearson.
51. Şentürk, M. ve Akbaş, Y, (2014). İşsizlik-Enflasyon ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Karşılıklı İlişkinin Değerlendirilmesi: Türkiye Örneği, Yaşar Üniversitesi E-Dergisi, 9(34), 5820-5832.
52. Taban, S. (2008), Türkiye’de Enflasyon-Ekonomik Büyüme İlişkisi: Sınır Testi Yaklaşımı, TİSK Akademi, 2008-1, 145-167
53. Taylor, L. (1983), Structuralist Macroeconomics: Applicable Models for the Third World, New York.
54. Tobin, J. (1965), Money and Economic Growth, Journal of Econometric Society, 33/4, 671-684.
55. Toker, K. Ve Gürel, S.P. (2019), Enflasyon-Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Ekonomisinde Mundell-Tobin Etkisinin Analizi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (36), 335-348.
56. Topcu, E. (2017), Enflasyon Oranı-Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Örneği, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 7(2), 180-191.
57. Tun Wai, U. (1959), The Relation Between Inflation and Economic Development: A Statistical Inductive, IMF Staff Papers, 7, 202-209.
58. Uribe, J.M. ve Guillen, M. (2020), Quantile Regression for Cross-Sectional and Time Series Data: Applications in Energy Markets Using R, Springer.
59. Wooldridge, J.M. (2009), Introductory Econometrics, 4th edition, South-Western.
60. Yakışık, H. (2007), Relationship Between Inflation and Economic Growth in the Kyrgyz Republic, Sosyo-Ekonomi, 2007-2, 12-28.
61. Yapraklı, S. (2007), Enflasyon ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Türkiye için Eşbütünleşme ve Nedensellik Testleriyle Bir Analiz, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(2), 287-300.
62. Yılmaz, Ö. G. (2005), Türkiye Ekonomisinde Büyüme ile İşsizlik Oranları Arasındaki Nedensellik İlişkisi. Istanbul University Econometrics and Statistics e-Journal, (2), 63-76.
63. Yüksel, S. (2016), Rusya Ekonomisinde Büyüme, İşsizlik ve Enflasyon Arasındaki Nedensellik İlişkileri, Finans Politik ve Ekonomik Yorumlar, (614), 43-57.