ECONOMIC PRODUCTIVITY ANALYSIS OF SUPPLY AND PRODUCTION LOGISTICS

Öz

This study aimed to evaluate the economic productivity of the businesses in the BIST SME index and to determine the relationship between them and stock return rates. The economic productivity of businesses was obtained by taking the ratio of sales in the Income Statement and the cost of goods sold. The return rates of the businesses were included in the analysis based on the value obtained by taking the natural logarithm of the year-end closing prices of the businesses' stocks compared to the previous year's closing prices. For that purpose, the financial statements containing the financial data of the businesses included in the research were obtained from the Public Disclosure Platform (PDP) between 2012 and 2022. The productivity and returns of the businesses were calculated from the data obtained. The relationship between the productivity and returns of businesses was investigated using panel data regression analysis in the study. When the analysis results were assessed, considering the significance level of the model, it was determined that there was a statistically significant and positive relationship between the economic productivity ratio and the rate of return (RoR). In other words, it was concluded that an increase in the economic productivity rate of businesses (P) included in the SME index by one unit would result in an increase in the rate of return by 0.70.

Anahtar Kelimeler

• Economic efficiency
• logistics
• panel data regression
• rate of return

ECONOMIC EFFICIENCY ANALYSIS OF LOGISTIC PROCESSES

Öz

This study aimed to evaluate the economic productivity of the businesses in the BIST SME index and to determine the relationship between them and stock return rates. The economic productivity of businesses was obtained by taking the ratio of sales in the Income Statement and the cost of goods sold. The return rates of the businesses were included in the analysis based on the value obtained by taking the natural logarithm of the year-end closing prices of the businesses' stocks compared to the previous year's closing prices. For that purpose, the financial statements containing the financial data of the businesses included in the research were obtained from the Public Disclosure Platform (PDP) between 2012 and 2022. The productivity and returns of the businesses were calculated from the data obtained. The relationship between the productivity and returns of businesses was investigated using panel data regression analysis in the study. When the analysis results were assessed, considering the significance level of the model, it was determined that there was a statistically significant and positive relationship between the economic productivity ratio and the rate of return (RoR). In other words, it was concluded that an increase in the economic productivity rate of businesses (P) included in the SME index by one unit would result in an increase in the rate of return by 0.70.

Anahtar Kelimeler

• Economic efficiency
• logistics
• panel data regression
• rate of return

Kaynakça

1. Abramovitz, M. (1962). Economic Growth in the United States.” American Economic Review 54 (4), 762–82.
2. Acar, A.Z. (2021). Stratejik Lojistik Yönetimi (1. Baskı). Nobel Akademik Yayıncılık Eğitim Danışmanlık.
3. Acar, A.Z. (2020). Lojistik Yönetimine Giriş, Lojistik Yönetimi, ed. Avni Zafer ACAR, 3-23. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları, 2020.
4. Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S. & Yıldırım, E. (2010). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri SPSS Uygulamalı (6. Baskı). Sakarya: Sakarya Yayıncılık.
5. Amirteimoori, A., Allahviranloo, T., & Nematizadeh, M. (2024). A firm-specific malmquist productivity index model for stochastic data envelopment analysis: An application to commercial banks. Financial Innovation, 10(1), 66. doi:https://doi.org/10.1186/s40854-023-00583-2
6. Aydın, S. (2012). Üretim Yönetimi, İşletmelerde Üretim Stratejisi ve Verimlilik, ed. Celal Hakan Kanıcıoğlu, 33-49. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları, 2012.
7. Baltagi, Badi H. (2005). Econometric Analysis of Panel Data. Third Edition, John Wiley & Sons Ltd, The Atrium, Southern Gate, Chichester, West Sussex PO19 8SQ, England.
8. Craig, C. E. & Harris R. C. (1973). Total Productivity Measurement at the Firm Level, Sloan Management Review (pre-1986) Cambridge 14(3), 13.

9. Daştan, H. (2018). Türkiye Şeker Sanayinin Etkinlik ve Verimlilik Analizi. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(14), 478-498.
10. Delibalta, M. S. (2023). Türkiye Madencilik Sektöründe Verimlilik ve Ekonomik Katki Analizi. Soma Meslek Yüksekokulu Teknik Bilimler Dergisi, 1(35), 16-26.
11. Deliktaş, E. (2002). Effectiveness and Total Factor Productivity Analysis in Turkey's Special Manufacturing Industry, Middle East Technical University Journal of Development, Volume 29, Issue 3(4), 247-284.
12. Demirtaş, G. & Çakırca, Ş. Y. (2019). Uluslararası Göçün Dış Ticaret Üzerine Etkisi: Türkiye İçin Ampirik Bir Analiz. Siyasal: Journal of Political Sciences, 28(2), 141- 163.
13. Denison, E. F. (1962). United States Economic Growth. The Journal of Business, 35(2), 109– 121. http://www.jstor.org/stable/2350504
14. Ege, İ., & Bayrakdaroğlu, A. (2010). Sermaye yapısının Cari Değer ve Verimlilik Üzerine Etkisi: Türk Sigortacılık Sektöründe Bir Uygulama. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 22(2), 379-395.
15. Farrell, M. J. (1957). The Measurement of Productive Efficiency, Journal of the Royal Statistical Society, pp. 253-290.
16. Gujarati, D. (2003). Basic Econometrics. McGraw Hill, Fourth Edition, USA.
17. Kalaycı, Ş., & Karataş, A. (2005). Hisse Senedi Getirileri ve Finansal Oranlar İlişkisi: İMKB’de Bir Temel Analiz Araştırması. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (27), 146-158.
18. Kara, R.T. & Eryiğit, M., 2024, Firma Etkinliğin Hisse Senedi Getirisi Üzerine Etkisi, Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 59(3), 1850-1874.
19. Karaca, S. & Çonkar, K. (2022). The Effect of Financial Risks of Companies Listed in the BIST Sustainability Index on Stock Prices. Pamukkale University Journal of Business Research, 9 (1), 107-125. Doi: 10.47097/piar.1114136
20. Karaca, S., & Karaca, A. (2025). Toptan ve Perakende Sektöründe Yer Alan Lojistik Firmalarinin Verimlilik Değerlerinin Borsa Performans Değerlerine Etkisi. Verimlilik Dergisi, 59(2), 355-370. https://doi.org/10.51551/verimlilik.1537967
21. Kuznets, S. (1973). Modern Economic Growth: Findings and Reflections. The American Economic Review, 63(3), 247–258. http://www.jstor.org/stable/1914358
22. Kendrick, John W. & Creamer, D. B. (1961). Measuring company productivity; handbook with case studies, National Industrial Conference Board, New York.
23. Keskin, U. (1994). Verimlilik Analizi ve Bir İşletmede Uygulaması, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. İstanbul.
24. Kobu, B. (2003), Üretim Yönetimi, 11. baskı, Avcıol Basım Yayın, İstanbul.
25. Koçbulut, Ö. & Barış, S. (2016). Avrupa Birliği Ülkelerinde İhracat ve Doğrudan Yabancı Yatırımların Kadın İstihdamı Üzerindeki Etkisi: Panel Veri Analizi. Aydın İktisat Fakültesi Dergisi, 1 (2), 22-39
26. Murillo‐Zamorano, L. R. (2004). Economic efficiency and frontier techniques. Journal of Economic surveys, 18(1), 33-77
27. Özbek, Ç. (2007). Verimlilik Arttırma Teknikleri. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
28. Özdemir, L. (2011). Vadeli İşlem Piyasası ile Spot Piyasa Oynaklığı Arasındaki İlişki: İzmir Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası Üzerine Bir Uygulama. (Yayımlanmamış Doktora tezi), Afyon Kocatepe Üniversitesi, Afyonkarahisar.
29. Pesaran, Hashem M. (2007). A Simple Panel Unit Root Test in The Presence of Cross-Section Dependence, Journal of Applied Econometrics, 22(2), 265–312.
30. Seçkiner Ulusam, S., & Sofuoğlu, A. (2024). Dijital Hastanelerde Verimlilik Analizi. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 27(1), 1-20. https://doi.org/10.61859/10.61859/hacettepesid.1320252
31. Sevinç, A., & Eren, T. (2016). KOBI’lerde Veri Zarflama Analizi ile Verimlilik Değerlendirilmesi. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy, 1(1), 146-171.
32. Solow, R. M. (1988). Growth Theory and After. American Economic Review 78 (3): 307–17.
33. Suiçmez H. (2008). Ekonomik Büyümede Toplam Faktör Verimliliğinin Rolü (Verimlilik Odaklı Büyüme), Milli Prodüktivite Merkezi Yayınları NO: 698, “Türkiye’nin Verimlilik Merkezi”
34. Şimşek, Ş. & Çelik, A. (2013). İşletme Bilimine Giriş”, Eğitim Yayınevi, Konya.
35. Tafri, F. H., Hamid, Z., Meera, A. K. & Omar, M. A. (2009). The Impact of Financial Risks on Profitability of Malaysia Commercial Banks: 1996 – 2005, International Journal of Social Human Science and Engineering, 3 (6), 268 – 282.
36. Topaloğlu, E. E. (2018). Bankalarda Finansal Kırılganlığı Etkileyen Faktörlerin Panel Veri Analizi ile Belirlenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Dergisi, 13(1), 15-38. https://doi.org/10.17153/oguiibf.344856
37. Tuncer, İ. & Özuğurlu, Y. (2004). Türkiye Ekonomisinde Büyüme ve Sektörel Üretkenlik Analizleri: Bölgesel Karşılaştırmalar 1980-2000, Türkiye Ekonomi Kurumu Tartışma Metni 2004/24, http://www.tek.org.tr/dosyalar/ ismail_tuncer.pdf,
38. Ünal, S., Keçek, G. & Kestane, A. (2017). Kârlılık Etkinliği: BIST Kimya Sektörünün Malmquist Toplam Faktör Verimliliği Endeksi ile Analizi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Afro-Avrasya Özel Sayısı,ISSN: 1302-6879, 236-247
39. Vergil, H. & Abasız, T. (2008). Toplam Faktör Verimliliği, Hesaplanması ve Büyüme İlişkisi: Collins Bosworth Varyans Ayrıştırması. Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (16), 160-188. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/kosbed/issue/25704/271240
40. Yaşar, F., & Yavuz, S. (2024). Bist100 İmalat İşletmelerinin Malmquist Toplam Faktör Verimlilik Endeksi ile Analizi. Erzurum Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,18, 112–128.
41. Yenice, S. (2001). Sermaye Yapısının Firmanın Verimliliği ile Cari Değeri Üzerine Etkisi İMKB’de Test Edilmesi, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
42. Yolalan, R. (1993) İşletmelerarası Göreli Etkinlik Ölçümü, Ankara: MPM.