Araştırma Makalesi

NEVROTİZM DÜZEYİ İLE FARKLI YOĞUNLUKTAKİ DUYGULARI TANIMA BECERİSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Cilt: 13 Sayı: 2 17 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

NEVROTİZM DÜZEYİ İLE FARKLI YOĞUNLUKTAKİ DUYGULARI TANIMA BECERİSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Öz

Duygu tanıma, bireylerin yüz ifadelerini gözlemleyerek duygusal durumlarına dair çıkarımda bulunma sürecidir ve sosyal hayatın önemli bir parçasıdır. Kararsız, huzursuz, kaygılı, alıngan, duygusal davranan, çabuk üzülme ya da öfkelenme eğilimi olan, küçük sorunlarda bile aşırı duygusal tepkiler vererek tekrar normale dönmekte güçlük çeken bireylerin sahip olduğu bu özelliklerin nevrotizm düzeyi yüksek bireylere ait kişilik özellikleri olduğu belirtilmektedir. Bu çalışmada nevrotizm ve farklı yoğunluktaki duygu ifadelerini tanıma arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmaya 18-40 yaş arası 55 birey katılmıştır. Katılımcılara dokuz duygu ve üç farklı yoğunluk içeren toplam 81 uyaranlık bir görev sunulmuştur. Nevrotizm düzeyleri “Boyutlandırılmış Beş Faktör Kişilik Envanteri” (B5FKE) ile ölçülmüştür. Sonuçlar nevrotizm düzeyi ile genel duygu tanıma puanı; aynı şekilde nevrotizm düzeyi ile düşük, orta ve yüksek yoğunluk seviyelerindeki duyguları tanıma puanları arasında anlamlı bir ilişki olmadığını göstermiştir. İkili durumlarda yalnızca utanmışı üzülmüş olarak tanımlama puanları ile nevrotizm düzeyi arasında anlamlı korelasyon görülmüştür. Bulgular alanyazındaki çalışmalar ışığında tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Çalışma protokolü, İstanbul Medipol Üniversitesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu tarafından onaylanmış ve Helsinki Deklarasyonu ilkelerine uygun olarak yürütülmüştür.

Kaynakça

  1. Andric, S., Maric, N. P., Knezevic, G., Mihaljevic, M., Mirjanic, T., Velthorst, E. & van Os, J. (2016). Neuroticism and facial emotion recognition in healthy adults. Early Intervention in Psychiatry, 10(2), 160-164. https://doi.org/10.1111/eip.12212
  2. Atasavun Uysal, S., Ekinci, Y., Çoban, F. ve Yakut, Y. (2019). Edinburgh El Tercihi Anketi Türkçe güvenirliğinin araştırılması. Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation, 6, 112-118.
  3. Cartaud, A., Vergilino-Perez, D. & Chaby, L. (2024). How Personality Shapes Gaze Behavior Without Compromising Subtle Emotion Recognition. https://doi.org/10.2139/ssrn.4780751
  4. Doğan, T. & Metin, A. (2019). Psikolojik danışman adaylarının, yüz ifadelerindeki duyguları tanıma becerileri. Hacettepe University Journal of Education, 1-26. https://doi.org/10.16986/HUJE.2019053944
  5. Doty, T. J., Japee, S., Ingvar, M. & Ungerleider, L. G. (2013). Fearful face detection sensitivity in healthy adults correlates with anxiety-related traits. Emotion (Washington, D.C.), 13(2), 183-188. https://doi.org/10.1037/a0031373
  6. Ekman, P. (1992). An argument for basic emotions. Cognition and Emotion, 6(3-4), 169-200. https://doi.org/10.1080/02699939208411068
  7. Fathi, A., Elahi, T. &. Hasani, J. (2014). Recognition of the facial emotional states in extraversion/neuroticism personality dimensions: The modulatory role of working memory. Advances in Cognitive Science, 16, 57-68.
  8. Faul, F., Erdfelder, E., Lang, A. G. &. Buchner, A. (2007). G*Power 3: A flexible sta-tistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behavior Research Methods, 175-191.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyoloji (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

17 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

3 Ocak 2025

Kabul Tarihi

23 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 13 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Şahintürk Şentürk, S., & Yıldırım, E. (2025). NEVROTİZM DÜZEYİ İLE FARKLI YOĞUNLUKTAKİ DUYGULARI TANIMA BECERİSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ. Beykoz Akademi Dergisi, 13(2), 189-203. https://doi.org/10.14514/beykozad.1610859
AMA
1.Şahintürk Şentürk S, Yıldırım E. NEVROTİZM DÜZEYİ İLE FARKLI YOĞUNLUKTAKİ DUYGULARI TANIMA BECERİSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ. Beykoz Akademi Dergisi. 2025;13(2):189-203. doi:10.14514/beykozad.1610859
Chicago
Şahintürk Şentürk, Saliha, ve Erol Yıldırım. 2025. “NEVROTİZM DÜZEYİ İLE FARKLI YOĞUNLUKTAKİ DUYGULARI TANIMA BECERİSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ”. Beykoz Akademi Dergisi 13 (2): 189-203. https://doi.org/10.14514/beykozad.1610859.
EndNote
Şahintürk Şentürk S, Yıldırım E (01 Aralık 2025) NEVROTİZM DÜZEYİ İLE FARKLI YOĞUNLUKTAKİ DUYGULARI TANIMA BECERİSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ. Beykoz Akademi Dergisi 13 2 189–203.
IEEE
[1]S. Şahintürk Şentürk ve E. Yıldırım, “NEVROTİZM DÜZEYİ İLE FARKLI YOĞUNLUKTAKİ DUYGULARI TANIMA BECERİSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ”, Beykoz Akademi Dergisi, c. 13, sy 2, ss. 189–203, Ara. 2025, doi: 10.14514/beykozad.1610859.
ISNAD
Şahintürk Şentürk, Saliha - Yıldırım, Erol. “NEVROTİZM DÜZEYİ İLE FARKLI YOĞUNLUKTAKİ DUYGULARI TANIMA BECERİSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ”. Beykoz Akademi Dergisi 13/2 (01 Aralık 2025): 189-203. https://doi.org/10.14514/beykozad.1610859.
JAMA
1.Şahintürk Şentürk S, Yıldırım E. NEVROTİZM DÜZEYİ İLE FARKLI YOĞUNLUKTAKİ DUYGULARI TANIMA BECERİSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ. Beykoz Akademi Dergisi. 2025;13:189–203.
MLA
Şahintürk Şentürk, Saliha, ve Erol Yıldırım. “NEVROTİZM DÜZEYİ İLE FARKLI YOĞUNLUKTAKİ DUYGULARI TANIMA BECERİSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ”. Beykoz Akademi Dergisi, c. 13, sy 2, Aralık 2025, ss. 189-03, doi:10.14514/beykozad.1610859.
Vancouver
1.Saliha Şahintürk Şentürk, Erol Yıldırım. NEVROTİZM DÜZEYİ İLE FARKLI YOĞUNLUKTAKİ DUYGULARI TANIMA BECERİSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ. Beykoz Akademi Dergisi. 01 Aralık 2025;13(2):189-203. doi:10.14514/beykozad.1610859