PROPHECY COMMUNICATION AND THE REPRESENTATION OF ASTROLOGY ON SOCIAL MEDIA IN THE CONTEXT OF EPISTEMOLOGY

Öz

Predictions based on certain conditions are essentially prophecies about the future. Faced with life’s uncertainties, humans have employed various methods to uncover clues about the future, striving to resolve the chaos brought by the unknown. In today’s information- and technology-driven society, numerous forms of prophecy—some resembling traditional practices while others diverging significantly—continue to persist. One of the primary factors contributing to this continuity is the visibility and accessibility afforded by the pervasive presence of digital media. Among these prophetic practices, astrology stands out as one of the most prominent and widely followed phenomena on digital media platforms. This study examines the popularity of astrology on social media and evaluates the prophetic messages it generates from the perspective of epistemological theory. Using thematic content analysis, this study examines five astrology accounts on Instagram, each based in a different epistemological framework, over a three-month period. The findings reveal three central themes: “planetary positions and prophetic messages,” “interpretation of prophetic messages,” and “overall structure of astrology accounts.” Moreover, astrologers, by interpreting planetary positions, take on the role of wise people who guide individuals through life’s uncertainties and provide meaning to prophetic messages.

Anahtar Kelimeler

• Astrology
• Social Media
• Prophecy Communication
• Epistemological Theory

BİLGİ KURAMI BAĞLAMINDA KEHANET İLETİŞİMİ VE ASTROLOJİNİN SOSYAL MEDYADA YER ALIŞ BİÇİMLERİ

Öz

Birtakım durumları referans alarak oluşturulan öngörüler, geleceğe ilişkin kehanetlerdir. Yaşamın belirsizlikleri karşısında geleceğe dair ipuçları yakalamaya çalışan insan, bu amaçta pek çok yol denemiş ve bilinmezliğin yarattığı karmaşayı çözme gayretine gitmiştir. Günümüz bilgi ve teknoloji toplumunda, geçmişteki uygulamalarla benzerlik gösteren ya da onlardan belirli noktalarda ayrılan pek çok kehanet türü varlığını sürdürmektedir. Şüphesiz, bu devamlılığın en temel nedenlerinden biri, dijital medyanın etkin varlığının sağladığı görünürlük ve erişilebilirliktir. Kehanet türleri arasında yer alan astroloji, dijital medya platformlarında en çok dikkat çeken ve ilgi gören pratiklerden biri olarak öne çıkmaktadır. Çalışmada, astrolojinin sosyal medyadaki popülerliği temel alınarak, bu popülerliğin bir sonucu olarak ortaya çıkan kehanet iletileri, bilgi kuramı perspektifinden değerlendirilmektedir. Tematik içerik analiz yönteminin uygulandığı bu araştırmada, farklı disiplinleri temel alan beş astroloji hesabı, üç aylık paylaşım aralıkları dikkate alınarak incelenmektedir. İnceleme sonucunda, astroloji hesaplarının “gezegen konumları ve kehanet iletileri”, “kehanet iletilerinin yorumlanması” ve “astroloji hesaplarının bütünsel yapısı” şeklinde üç temayı ortaya çıkardığı görülmektedir. Aynı zamanda astrolog, gezegen konumlarını yorumlayarak bireylerin yaşamlarındaki belirsizliklere rehberlik eden ve kehanet iletilerini anlamlandırarak bir bilge olarak rol üstlenen kişi halini almaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Astroloji
• Sosyal Medya
• Kehanet İletişimi
• Bilgi Kuramı

Kaynakça

1. Açıkgenç, A. (2003). Bilim epistemolojisine yeni bir yaklaşım. Bilimname II, (2), 53-74.
2. Allum, N. (2011). What makes some people think astrology is scientific? Science Communication, 33(3), 341-366.
3. Anderson, R. (2007). Thematic content analysis (TCA). Descriptive presentation of qualitative data, (3), 1-4. Google Scholar.
4. Andersson, I., Persson, J., & Kajonius, P. (2022). Even the Stars Think That I Am Superior: Personality, Intelligence and Belief in Astrology. Personality and Individual Differences, 187, 1-3. https://doi.org/10.1016/j.paid.2021.111389
5. Balay, R. (2004). Küreselleşme, bilgi toplumu ve eğitim. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 37(2), 61-82.
6. Barkun, M. (2013). Messages from Beyond: Prophecy in the Contemporary World. Harvey, S., & Newcombe, S. (Eds.). Prophecy in the new millennium: When prophecies persist. Ashgate Publishing, 17-26.
7. Barton, T. (1994). Ancient astrology. Routledge.
8. Bölükbaşı, M. (2018). Cahiliye devrinde Araplarda kehânet ve kâhinlik. Nüsha, 18(47), 127-148.

9. Castells, M. (2008). Ağ toplumunun yükselişi. (E. Kılıç, Çev.). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
10. Cevizci, A. (2005). Paradigma felsefe sözlüğü. Paradigma Yayıncılık.
11. Cezayirli, G. (2004). Küreselleşme, bireyselleşme ve toplumsallaşma. Erdem, 14(41), 29-58.
12. Eamon, W. (2014). Astrology and Society. Dooley, B. (Ed.). A Companion to Astrology in the Renaissance (49). Brill, 141-191.
13. Hübner, W. (2014). The culture of astrology from ancient to renaissance. Dooley, B. (Ed.). A Companion to Astrology in the Renaissance (49). Brill, 17-58.
14. Karatosun, M. O. (2016). Kehanet türleri ve kadim kültürlerdeki uygulamaları. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 16(2), 277-308.
15. Koçak, H., & Memiş, K. (2018). Bilgi toplumunda korku: Bilgi güvenliği ve risk toplumu. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(3), 1-10.
16. Küçükalp, K. (2003). Modern epistemolojik kriz ve postmodern epistemoloji. Bilimname II, (2), 85-95.
17. Latour, B. (2020). Biz hiç modern olmadık. (İ. Uysal, Çev.). Norgunk Yayıncılık.
18. Lillqvist, O., & Lindeman, M. (1998). Belief in astrology as a strategy for self-verification and coping with negative life-events. European Psychologist, 3(3), 202-208. https://doi.org/10.1027/1016-9040.3.3.202
19. Maguire, A. (2013). Prophecy: A perspective from the early church and the contemporary experience of a Methodist minister. Harvey, S., & Newcombe, S. (Eds.). Prophecy in the new millennium: When prophecies persist. Ashgate Publishing, 57-69.
20. Mehdiyev, N. (2011). Türkiye’de bilgi felsefesi çalışmaları. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 9(17), 155-168.
21. Newcombe, S., & Harvey, S. (2013). From the extraordinary to the ordinary: An overview of prophecy. Harvey, S., & Newcombe, S. (Eds.). Prophecy in the new millennium: When prophecies persist. Ashgate Publishing, 1-14.
22. Nissinen, M. (2005). How prophecy became literature. Scandinavian Journal of the Old Testament, 19(2), 153-172. https://doi.org/10.1080/09018320500472595
23. Pınarbaşı, G. (2021). Mass media and astrology as a reflection of the culture industry. Psychology Research on Education and Social Sciences, 2(2), 83-93.
24. Sönmez, M. F. (2023). Kültür endüstrisinde astroloji: Gazete sütunlarından çevrimiçi platformlara. Dicle Akademi Dergisi, 3(2), 282-298.
25. Sugarman, H., Impey, C., Buxner, S., & Antonellis, J. (2011). Astrology beliefs among undergraduate students. Astronomy Education Review, 10(1).
26. Sülün, O., & Üreten, H. (2020). Antik hellen ve roma toplumlarında büyü ve kehanet. Tarih ve Gelecek Dergisi, 6(3), 791-817. https://doi.org/10.21551/jhf.783116
27. Sümbüllü, Z. (2010). Fal ve falcılık kavramı ekseninde Türk kültür tarihinde fal ve kehânet. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 17(43), 55-72.
28. Tekbıyık, H., & Ünal, M. A. (2023). Kullanımlar ve doyumlar kuramı bağlamında astroloji ve medya ilişkisi: Instagram kullanımı üzerine etnografik bir araştırma. Intermedia International E-journal, 10(18), 195-215. https://doi.org/10.56133/intermedia.1260180
29. Thagard, P. R. (1978). Why astrology is a pseudoscience. In PSA: Proceedings of the Biennial Meeting of the Philosophy of Science Association, 1, 223-234. Cambridge University Press.
30. Torun Öğretmen, Y. T. (2017). Günlük astroloji yazılarında zaman ve kiplik anlamlar. Dil Araştırmaları, 11(20), 69-81.
31. Uyar, T. (2016). Astroloji sözdebilimi ve toplum için yarattığı tehditler üzerine bir tartışma. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, (1), 50-60.
32. Vaismoradi, M., Jones, J., Turunen, H., & Snelgrove, S. (2016). Theme development in qualitative content analysis and thematic analysis. Journal of Nursing Education and Practice, 6(5), 100-110.
33. Vaismoradi, M., Turunen, H., & Bondas, T. (2013). Content analysis and thematic analysis: Implications for conducting a qualitative descriptive study. Nursing & Health Sciences, 15(3), 398-405.
34. Vescovini, G. F. (2014). The theological debate. Dooley, B. (Ed.). A Companion to Astrology in the Renaissance (49). Brill, 99-140.
35. Wuthnow, R. (1976). Astrology and marginality. Journal for the Scientific Study of Religion, 15, 157-168. https://doi.org/10.2307/1385359
36. TV100. (2024, Mart 23). Nuray Sayarı Seçim Sonuçlarını Söyledi, Konuklar Neye Uğradığını Şaşırdı! [Video]. Erişim Adresi: https://www.youtube.com/watch?v=Q59SIOV5ywM Erişim Tarihi: Aralık 2024.
37. Habertürk TV. (2020, Ocak 2). İşte herkesin konuştuğu Fatih Altaylı’nın müthiş 2020 astroloji programı! İzleyin çok şaşıracaksınız. [Video]. Erişim Adresi: https://www.youtube.com/watch?v=e8m9i3yKb_k Erişim Tarihi: Aralık 2024.