6360 SAYILI KANUN SONRASINDA VAN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ’NDE YÖNETSEL DEĞİŞİM

Öz

2012 yılında kabul edilen 6360 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu, Türkiye'nin idari yapısında köklü değişikliklere neden olmuştur. Bu yasa ile nüfusu 750.000'in üzerinde olan 14 il, büyükşehir statüsü kazanmış ve büyükşehir sayısı toplamda 30’a ulaşmıştır. Bu iller arasında yer alan Van da büyükşehir olan illerden biridir. Kanunla birlikte, İl Özel İdareleri kaldırılmış ve bunların yerine benzer görevi icra edecek olan Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları kurulmuştur. Ayrıca, köyler ve beldeler mahalleye dönüştürülerek, en yakın ilçe belediyelerine bağlanmıştır. Büyükşehir belediyelerinin yetki alanları ise yalnızca il mülki sınırlarıyla sınırlı hale getirilmiştir. Bu değişiklikler, büyükşehir belediyelerine yeni sorumluluklar ve görevler yüklemiştir. Van İli, Türkiye'nin doğusunda kültürel, tarihi ve coğrafi öneme sahip bir şehirdir. Bu çalışmanın amacı, 6360 sayılı kanun kapsamında Van ilindeki yönetsel yapıda gerçekleşen köklü değişiklikleri analiz etmektir. Bu çerçevede, Van ilindeki değişimlere ilişkin literatür taraması gerçekleştirilmiş, faaliyet ve denetim raporları incelenmiş ve yarı yapılandırılmış mülakat tekniği ile büyükşehir belediye çalışanları ile çeşitli görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen bulgular, Van ilinin yapısal ve yönetsel açıdan önemli değişiklikler geçirdiğini göstermektedir. Bu anlamda çalışma, bir farkındalığı ortaya koyma bağlamında özgün bir nitelik taşımaktadır

Anahtar Kelimeler

• : 6360 Sayılı Kanun
• Van İli
• Büyükşehir Belediyesi
• Yönetsel Değişim
• Yönetsel Yapı

ADMINISTRATIVE CHANGE IN VAN METROPOLITAN MUNICIPALITY AFTER LAW NO. 6360

Öz

The Metropolitan Municipality Law No. 6360, which was adopted in 2012, led to radical changes in the administrative structure of Turkey. With this law, 14 provinces with a population over 750,000 have gained metropolitan status and the number of metropolitan cities has reached 30 in total. Van, one of these provinces, is also one of the metropolitan cities. With the law, the Special Provincial Administrations were abolished and Investment Monitoring and Coordination Presidencies were established to perform similar duties. In addition, villages and towns were transformed into neighborhoods and connected to the nearest district municipalities. The jurisdiction of metropolitan municipalities was limited to provincial administrative borders only. These changes imposed new responsibilities and duties on metropolitan municipalities. Van Province is a city of cultural, historical and geographical importance in the east of Türkiye. The aim of this study is to analyze the radical changes in the administrative structure of Van Province within the scope of Law No. 6360. In this context, a literature review was conducted regarding the changes in Van province, activity and audit reports were examined, and various interviews were conducted with metropolitan municipality employees using a semi-structured interview technique. The findings show that Van province has undergone significant structural and administrative changes. In this sense, the study has an original quality in terms of revealing awareness.

Anahtar Kelimeler

• Law No. 6360
• Van Province
• Metropolitan Municipality
• Administrative Structure
• Administrative Change

Kaynakça

1. Arıkboğa, E. (2013). “ Geçmişten Geleceğe Büyükşehir Belediye Modeli”. Yerel Politikalar Dergisi, 1(3), 48–96.
2. Arıkboğa, E. (2012). “Büyükşehir Belediye Modeli ve Reform”. Marmara Sosyal Araştırmalar Dergisi. (2), 1–32.
3. Arıkboğa, E. (2021). “Büyükşehir ve İlçe Belediyeleri”. Ö. Önder, E. B. Sipahi ve M. Yaman (Ed.), Yerel Yönetimler: Yönetim, Siyaset, Kent ve Güncel Tartışmalar içinde (201– 245). Ankara: Gazi Kitabevi.
4. Arslaner, H., Yavan, A. G. S. (2016). “6360 Sayılı Kanunun Getirmiş Olduğu Yerel Kamusal Hizmet Sunum Farklılıkları”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(Özel Sayı), 277-290
5. Apan, A, (2016)” Bütünşehir Modeli ve Taşra Yönetimine Etkileri”. Çağdaş Yerel Yönetimler, C.25, Sayı:1.1-24
6. Atmaca, Y. (2013). Optimal Belediye Büyüklüğü Ve Yeni Büyükşehir Belediye Yasası. Çankırı Karatekin Ünifversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 3(2), 168-184.
7. Can, E. (2013). 6360 Sayılı Kanun ve Yerel Yönetimlerde Yeni Dönem Yönetişim Türk Kamu Yönetimine Yansımaları. İstanbul: Çizgi Kitabevi.
8. Çevre ve Orman Bakanlığı (2009), Muş-Bitlis-Van Planlama Bölgesi Çevre Düzeni Planı Araştırma ve Sentez Rapor (Taslak Rapor).Ankara

9. Derdiman, R. C (2012). “Türkiye’de Büyükşehir Belediyelerinin ve Bu Belediyelerin Yapılarındaki Yeni Değişikliklerin Anayasaya Uyumu Sorunu”. Süleyman Demirel Üniversitesi. Hukuk Fakültesi Dergisi. 2(1),51-87.
10. Genç, F. N. (2014). 6360 Sayılı Kanun ve Aydın’a Etkileri. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
11. Gözler, K. (2013). “6360 Sayılı Kanun Hakkında Eleştiriler: Yirmi Dokuz İlde İl Özel İdaresi ve Köylerin Kaldırılması ve İlçe Belediyelerinin Büyükşehir İlçe Belediyesi Haline Dönüştürülmesi Anayasamıza Uygun Mudur?”. Legal Hukuk Dergisi, 11/122, 37-82.
12. Gül, H., Kiriş, H. M., Negiz, N. ve Gökdayı, İ. (2014). Türkiye'de Yerel Yönetimler ve Yerel Siyaset. Ankara: Detay Yayıncılık.
13. Güler, B. A. (2012), “Hükümetin 8 Ekim 2012 Günlü Bütünşehir Yasa Tasarısı Üzerine”, www.yayed.org.tr.
14. Gürbüz, M., Yıldırım, U. Belli, A. (2014). “Büyükşehir Belediye Kanunu’nun Kahramanmaraş İli Ölçeğinde Analizi”. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1, Özel Sayı, 102-135.
15. Eryılmaz, B. (2013). Kamu Yönetimi, Düşünceler – Yapılar – Fonksiyonlar - Politikalar, Kocaeli: Umuttepe Yayınları.
16. İzci, F. ve Turan, M., (2013). “Türkiye’de Büyükşehir Belediye Sistemi ve 6360 Sayılı Kanun İle Büyükşehir Belediyesi Sisteminde Meydana Gelen Değişimler: Van Örneği”, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. C.18, S.1, ss.117-152.
17. Karaarslan, M. (2015). “Nasıl Bir Yerel Yönetim? 6360 Sayılı Kanun Üzerine Bir Değerlendirme”, Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, S.17-18(26-27- 28-29), .123-162.
18. Karadağ, A. (2024). Türkiye’de Yerel Yönetim Reformları Üzerine bir Değerlendirme (2002-2020) Yılları (Master's thesis, Maltepe University (Turkey).
19. Karasu, M. A. (2013). “6360 Sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu Ve Olası Etkileri-Şanlıurfa Örneği”. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(1), 1-17.
20. Kılınç Ürkmez, G. ve Zengin Çelik, H. (2016). “6360 Sayılı Yasayla Mekansal İlişki Sisteminin Kır-Kent İkileminde Yeniden Yapılanışı ve Yerel Yönetimler: Kayseri İli Örneği”. Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi. 25(3). 69–94.
21. Muratoğlu, T. (2015). “Mahalli İdareler Mevzuatında 6360 Sayılı Kanunla Yapılan Değişiklikler”. Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 20(32), 59–96.
22. Oktay, T. (2016). “6360 Sayılı Kanuna Dayalı Büyükşehir Belediye Reformunu Anlama ve Anlamlandırma”. Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 1(1), 71-131.
23. Özer, M. A. (2013). Yerel Yönetimler Reformunda Reform: 6360 Sayılı Kanun’un düşündürdükleri, Yerel Politikalar. Çizgi Kitabevi, Konya.
24. Özgür, H., Savaş Yavuzçehre, P. (2016). “ Türkiye'de Büyükşehir Belediye Sistemi 1982- 2015”. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 903-926.
25. Sadioğlu, U., Özacit, İ. Ömürgönülşen, U. (2015). “Yeni Büyükşehir Belediyesi Modeli: Türkiye’de Değişen/Değişmeyen Merkezileşme ve Adem-i Merkezileşme Politikaları”. Yasama Dergisi. (30), 70–92.
26. Şanlı, T. (2005). “Avrupa Birliği Yolunda Geçmişten Günümüze Belediye Personel Sistemi”. Türk İdare Dergisi. Yıl, 77, 161-168.
27. Topçu, D. (2015). “Türkiye’de Yeni Büyükşehir Sistemi”. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul
28. Toprak, H. (2019).” 6360 Sayılı Yasanın Olumlu Ve Olumsuz Yönleri: Denizli Kenti Örneği” .Master's Thesis. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Denizli
29. Usta, S.Akman, E., Kocaoğlu, M. (2018). “6360 Sayılı Kanun’un Büyükşehir Belediye Sistemine Etkileri: Konya Büyükşehir Belediyesi Örneği”. TESAM Akademi Dergisi, 217-249.
30. Yılmaz, V. (2018). 6360 Sayılı Yasa ile Oluşturulan Yeni Büyükşehir Belediye Modelinin Uygulamadaki Yansımaları: Hatay, Malatya, Manisa ve Van Büyükşehir Belediyesi Örnekleri. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Mustafa Kemal Üniversitesi/Sosyal Bilimler Enstitüsü.Hatay.
31. Yılmaz, V. Kaypak. Ş. (2017).“6360 Sayılı Yasa ile Getirilen Yeniliklerin Yerel Halk Üzerindeki Etkililiğinin Ölçülmesi: Malatya Büyükşehir Belediyesi Örneği”, Journal of Academic Value Studies.V.3, N.15; 405-418
32. Zengin, O. (2014). Büyükşehir Belediyesi Sisteminin Dönüşümü: Son On Yılın Değerlendirmesi. Ankara Barosu Dergisi, (2), 91–116.
33. İnternet Kaynakları Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı (DAKA) https://www.daka.org.tr/panel/files/files/yayinlar/Van%20Sosyal%20Yap%C4%B1%20Analiz%20Raporu.pdf,(Erişim Tarihi 19.06.2024).
34. http://www.tarimziraat.com/cevre_orman/orman_koyleri/van_orman_koyleri ( 2012) (Erişim Tarihi: 01.07.2024)
35. https://van.bel.tr/ (Erişim Tarihi: 31.07.2025)
36. http://www.van.gov.tr/tuik-van-bolge-mudurlugu (Erişim Tarihi: 22.07.2024)
37. https://van.bel.tr/Strateji.html. (Erişim Tarihi: 25.07.2024)
38. https://van.bel.tr/teskilat-semasi.html. (Erişim Tarihi: 22.07.2024)
39. https://www.nufusu.com/il/van-nufusu. (Erişim Tarihi: 13.07.2024)
40. https://www.sayistay.gov.tr/reports/download/DJYy32kgwp-van-valiligi-yatirimizleme-ve-koordinasyon-baskanligi, (Erişim Tarihi 25.08.2024)
41. https://www.sayistay.gov.tr/reports/ZwoR9P2YLJ-van-belediyesi,( Erişim Tarihi 15.08.2024)
42. https://www.sayistay.gov.tr/reports/ZwoR9P2YLJ-van-belediyesi. (Erişim Tarihi: 15.08.2024)
43. Resmi Gazete (2004).5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu, 25531
44. Resmi Gazete (2008).5747 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun. 26824
45. Resmi Gazete (2012).6360 Sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun. 28489
46. Resmi Gazete (2013). 6447 Sayılı On Üç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Altı İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 28595