Yapay Zeka (YZ) sistemlerinin günlük hayatta giderek yaygınlaşması, toplumsal güven konusunu teknolojik ve etik tartışmalarda ön plana çıkarmaktadır. Bu çalışma, Algoritmik Şeffaflık (AŞ), Hesap Verebilirlik Mekanizmaları (HVM) ve Veri Gizliliği Politikalarının (VGP) Yapay Zeka Sistemlerine Güveni (YSG) nasıl etkilediğini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla, Sosyal Bilişsel Teori'ye dayanarak, AŞ, HVM ve VGP'nin YSG ile pozitif korelasyon göstereceği ve VGP'nin AŞ ile YSG arasında moderatör görevi göreceği öngörülmüştür. Bulgular, 398 katılımcıdan oluşan bir veri kümesi üzerinde Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanarak dört hipotezin tümünü önemli ölçüde desteklemiştir. Özellikle, VGP'nin AŞ ve YSG arasındaki ilişkiyi ılımlı hale getirdiği tespit edilmiş ve toplumsal güveni şekillendirmede kritik bir bileşen olarak rol oynadığı vurgulanmıştır. Bu çalışma, çeşitli araştırma boşluklarını kapatarak mevcut literatürü zenginleştirmekle kalmayıp, aynı zamanda YZ sistemlerinde kamu ve toplumsal güveni artırmayı amaçlayan politika yapıcılar, uygulayıcılar için de somut öneriler sunmaktadır.
Yapay Zeka Güven Algoritmik Şeffaflık Hesap Verebilirlik Mekanizmaları Veri Gizliliği Politikaları Yapısal Eşitlik Modellemesi Sosyal Bilişsel Teori
The increasing ubiquity of Artificial Intelligence (AI) systems in daily life brings the issue of public trust to the forefront of technological and ethical discussions. This study aims to examine how Algorithmic Transparency (AT), Accountability Mechanisms (AM), and Data Privacy Policies (DPP) influence Trust in AI Systems (TAS). Drawing on Social Cognitive Theory, we hypothesized that AT, AM, and DPP would positively correlate with TAS, with DPP acting as a moderator between AT and TAS. Using Structural Equation Modeling (SEM) on a dataset of 398 respondents, our findings significantly supported all four hypotheses. Notably, DPP was found to moderate the relationship between AT and TAS, emphasizing its role as a critical component in shaping public trust. This study not only enriches the existing body of literature by bridging several research gaps but also provides concrete recommendations for policymakers and practitioners aiming to enhance public trust in AI systems.
Artificial Intelligence Trust Algorithmic Transparency Accountability Mechanisms Data Privacy Policies Structural Equation Modeling Social Cognitive Theory
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Memnuniyet ve Optimizasyon, Planlama ve Karar Verme, Yapay Zeka (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 20 Temmuz 2025 |
| Kabul Tarihi | 3 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 17 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 13 Sayı: 2 |