EXPERIENCING URBAN PROBLEMS IN EVERYDAY LIFE: A QUALITATIVE STUDY OF ISTANBUL

Öz

This study examines how individuals living in Istanbul define the problems they encounter in everyday urban life, how they explain the effects and causes of these problems, and what solutions they propose. Conducted within a qualitative research framework, the study collected written data from 95 participants living in Istanbul through an online form consisting of open-ended qualitative questions. The participants’ responses were examined using inductive qualitative content analysis, and the resulting codes were organized under four main themes: urban environmental problems, urban density and spatial problems, urban belonging, and urban governance problems. The findings indicate that participants evaluated urban life in relation to environmental quality, transportation, overcrowding, unplanned development, access to public spaces, safety, belonging, and administrative processes. In the participants’ accounts, urban density and spatial organization were associated with restrictions on everyday mobility, reduced quality of life, and weakened emotional attachment to the city. Narratives concerning environmental problems emphasized the protection of green spaces, recycling, social awareness, and environmental education. Evaluations of urban governance focused on criticism of rent-oriented practices, inadequate supervision, and demands for transparency and participation. The study concludes that participants did not view urban problems as separate deficiencies in urban services. Instead, they understood them as interconnected processes that jointly shape everyday life, social relations, and urban belonging

Anahtar Kelimeler

• Istanbul
• urban problems
• everyday urban life
• urban density
• urban belonging
• urban governance
• qualitative content analysis

KENT SORUNLARININ GÜNDELİK HAYATTA DENEYİMLENME BİÇİMLERİ: İSTANBUL ÖRNEĞİNDE NİTEL BİR ARAŞTIRMA

Öz

Bu araştırma, İstanbul’da yaşayan bireylerin gündelik kent yaşamında karşılaştıkları sorunları nasıl tanımladıklarını, bu sorunların etkilerini ve nedenlerini nasıl açıkladıklarını ve hangi çözüm önerilerini geliştirdiklerini incelemektedir. Nitel araştırma yaklaşımıyla yürütülen çalışmada, İstanbul’da yaşayan 95 katılımcıdan çevrim içi açık uçlu nitel soru formu aracılığıyla yazılı veri toplanmıştır. Katılımcı yanıtları tümevarımsal nitel içerik analiziyle çözümlenmiş; elde edilen kodlar kentsel çevre sorunları, kentsel yoğunluk ve mekânsal sorunlar, kentsel aidiyet ve kentsel yönetim sorunları olmak üzere dört ana tema altında düzenlenmiştir. Bulgular, katılımcıların kent yaşamını çevresel kalite, ulaşım, kalabalık, düzensiz yapılaşma, kamusal alanlara erişim, güvenlik, aidiyet ve yönetsel işleyiş üzerinden değerlendirdiklerini göstermektedir. Katılımcı anlatılarında yoğunluk ve mekânsal düzen, gündelik hareketliliğin kısıtlanması, yaşam kalitesinin azalması ve kentle kurulan duygusal bağın zayıflamasıyla ilişkilendirilmiştir. Çevre sorunlarına ilişkin anlatılarda yeşil alanların korunması, geri dönüşüm, toplumsal bilinç ve çevre eğitimi öne çıkmıştır. Kentsel yönetime ilişkin değerlendirmeler ise rant eleştirisi, denetim eksikliği, şeffaflık ve katılım talepleri etrafında şekillenmiştir. Araştırma sonucunda kent sorunlarının katılımcılar tarafından birbirinden bağımsız hizmet eksiklikleri olarak değerlendirilmediği; gündelik yaşamı, toplumsal ilişkileri ve kent aidiyetini birlikte biçimlendiren bağlantılı süreçler olarak anlamlandırıldığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• İstanbul
• kentsel sorunlar
• gündelik kent yaşamı
• kentsel yoğunluk
• kentsel aidiyet
• kentsel yönetişim
• içerik analizi

Kaynakça

1. Ahrend, R., Gamper, C., & Schumann, A. (2014). The OECD metropolitan governance survey: A quantitative description of governance structures in large urban agglomerations (OECD Regional Development Working Papers No. 2014/04). OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/5jz43zldh08p-en
2. Alkuş, O. (2019). Tyana yöresinde kent-devlet yönetimi. Kent Akademisi, 12(4), 802–811. https://doi.org/10.35674/kent.631911
3. Altıntaş, N. (2020). Kentleşme ve ekonomik büyümenin çevresel bozulmaya etkisi: Türkiye örneği. OPUS International Journal of Society Researches, 15(26), 4517–4539. https://doi.org/10.26466/opus.725429
4. Alver, K. (2010). Mahalle: Mekân ve hayatın esrarlı birlikteliği. İdealkent, 1(2), 116–139. https://izlik.org/JA59MU54KK
5. Arslan, R. (1978). Kent toprakları ve çevre sorunu üzerine. Sosyoloji Konferansları, 16, 27–38. https://izlik.org/JA47DJ86SL
6. Aydemir, B., Çetinkaya, G., Güngör, A., & Ömüriş, E. (2024). Understanding the visitor complaints about urban green spaces: A thematic investigation of online reviews on nation gardens in Istanbul, Türkiye. Humanities and Social Sciences Communications, 11, Article 720. https://doi.org/10.1057/s41599-024-03255-3
7. Baltacı, A. (2018). Nitel araştırmalarda örnekleme yöntemleri ve örnek hacmi sorunsalı üzerine kavramsal bir inceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 231–274. https://izlik.org/JA98FN96XR
8. Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368–388. https://doi.org/10.31592/aeusbed.598299

9. Bengtsson, M. (2016). How to plan and perform a qualitative study using content analysis. NursingPlus Open, 2, 8–14. https://doi.org/10.1016/j.npls.2016.01.001
10. Berger, P. L., & Luckmann, T. (1966). The social construction of reality: A treatise in the sociology of knowledge. Doubleday.
11. Bielska, B., Kalinowska, K., Męcfal, S., & Surmiak, A. (2024). Strengths and limitations of an online qualitative survey in times of social crisis: Example of the COVID-19 pandemic. Qualitative Sociology Review, 20(4), 78–100. https://doi.org/10.18778/1733-8077.20.4.04
12. Bilgin, N. (2011). Sosyal düşüncede kent kimliği. İdealkent, 2(3), 20–47. https://izlik.org/JA28RX76NG
13. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
14. Braun, V., Clarke, V., Boulton, E., Davey, L., & McEvoy, C. (2021). The online survey as a qualitative research tool. International Journal of Social Research Methodology, 24(6), 641–654. https://doi.org/10.1080/13645579.2020.1805550
15. Çakı, F. (2017). Aidiyet ve mekân olarak sokaklar: Balıkesir örnek olayı çerçevesinde bir tipoloji önerisi. Çekmece İZÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 5(10–11), 25–54. https://izlik.org/JA73SW35WY
16. Cooper, R., & Boyko, C. T. (2012). The little book of density: A guide to density in urban environments. Lancaster University.
17. Coşkun, M. K. (2023). Gençlik, kent yurttaşlığı ve yerel yönetim saha araştırması. İçinde Gençlerden öğreniyoruz, gençleri güçlendiriyoruz: İstanbul’da gençlik, kent yurttaşlığı ve yerel yönetim (ss. 33–87). Birarada Yayınları.
18. Çukurçayır, M. A., Eroğlu, H. T., & Sağır, H. (2012). Yerel yönetişim, katılım ve kent konseyleri. Yerel Politikalar, 1. https://izlik.org/JA65BD73MJ
19. Davey, L., Clarke, V., & Jenkinson, E. (2019). Living with alopecia areata: An online qualitative survey study. British Journal of Dermatology, 180(6), 1377–1389. https://doi.org/10.1111/bjd.17463
20. Demir, K. A. (2019). Kent yönetiminde değişim algısı: Yerel yönetişim kapsamında bir değerlendirme ve yerelleşen yönetişim uygulaması. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 74(1), 193–218. https://doi.org/10.33630/ausbf.523274
21. Eraydın, A., Demirdağ, İ., Güngördü, F. N., & Yenigün, Ö. (2017). DIVERCITIES: Dealing with urban diversity—The case of Istanbul. Middle East Technical University.
22. Giddens, A. (1984). The constitution of society: Outline of the theory of structuration. Polity Press.
23. Guba, E. G., & Lincoln, Y. S. (1994). Competing paradigms in qualitative research. İçinde N. K. Denzin & Y. S. Lincoln (Ed.), Handbook of qualitative research (ss. 105–117). Sage.
24. Güneş, İ. (2016). Türkiye’ye yükseköğrenim için gelen uluslararası öğrencilerin İstanbul algısı [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi.
25. Harvey, D. (2008). The right to the city. New Left Review, 53.
26. Hepcan, Ş. (2001). Kentsel çevre yönetimine entegre yaklaşım. Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3. https://izlik.org/JA44MJ55DX
27. Jansen, H. (2010). The logic of qualitative survey research and its position in the field of social research methods. Forum Qualitative Sozialforschung / Forum: Qualitative Social Research, 11(2), Article 11. https://doi.org/10.17169/fqs-11.2.1450
28. Kaya Erdoğan, E. (2023). İstanbul’daki yaşlı nüfusun pandemi sürecindeki dayanıklılık kaynakları. İdealkent, 15(41), 528–557. https://doi.org/10.31198/idealkent.1359353
29. Kayan, A. (2018). Kentleşme sorunları kapsamında Şanlıurfa’nın çevre sorunları ve çözüm önerileri. Yönetim Bilimleri Dergisi, 16(32), 299–328. https://izlik.org/JA64EZ88FT
30. Kılınç, A. (2021). Kentsel alanda teknik altyapı hizmetlerinin parçacıl üretilme politikasına eleştirel bir yaklaşım. Memleket Siyaset Yönetim, 16(36), 305–328. https://izlik.org/JA52EW77SF
31. Kucuk, M. (2026). Urban segregation and socio-spatial transformation: The case of Zeytinburnu, Istanbul. Housing and Society, 1–30. https://doi.org/10.1080/08882746.2025.2611664
32. Kvale, S. (1996). InterViews: An introduction to qualitative research interviewing. Sage.
33. Lefebvre, H. (1991). The production of space (D. Nicholson-Smith, Çev.). Blackwell.
34. Manzo, L. C., & Perkins, D. D. (2006). Finding common ground: The importance of place attachment to community participation and planning. Journal of Planning Literature, 20(4), 335–350. https://doi.org/10.1177/0885412205286160
35. Marshall, M. N. (1996). Sampling for qualitative research. Family Practice, 13(6), 522–526. https://doi.org/10.1093/fampra/13.6.522
36. Maxwell, J. A. (2009). Designing a qualitative study. İçinde L. Bickman & D. J. Rog (Ed.), The SAGE handbook of applied social research methods (2. bs., ss. 214–253). Sage. https://doi.org/10.4135/9781483348858.n7
37. McFarlane, C. (2016). The geographies of urban density: Topology, politics and the city. Progress in Human Geography, 40(5), 629–648. https://doi.org/10.1177/0309132515608694
38. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2. bs.). Sage.
39. OECD. (2018). Rethinking urban sprawl: Moving towards sustainable cities. https://doi.org/10.1787/9789264189881-en
40. OECD. (2024). Environmental justice: Context, challenges and national approaches. https://doi.org/10.1787/57616eb4-en
41. Patton, M. Q. (1990). Qualitative evaluation and research methods (2. bs.). Sage.
42. Rinkinen, J., Shove, E., & Smits, M. (2021). Conceptualising urban density, energy demand and social practice. Buildings & Cities, 2(1), 79–91. https://doi.org/10.5334/bc.72
43. Sağdıç, M. (2014). Üniversite öğrencilerinin İstanbul’a ilişkin algılarının şehir imajı açısından analizi. Turkish Studies, 9(2), 1267–1283. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.6342
44. Scannell, L., & Gifford, R. (2010). Defining place attachment: A tripartite organizing framework. Journal of Environmental Psychology, 30(1), 1–10. https://doi.org/10.1016/j.jenvp.2009.09.006
45. Seidman, I. (2006). Interviewing as qualitative research: A guide for researchers in education and the social sciences (3. bs.). Teachers College Press.
46. Shenton, A. K. (2004). Strategies for ensuring trustworthiness in qualitative research projects. Education for Information, 22(2), 63–75. https://doi.org/10.3233/EFI-2004-22201
47. Simmel, G. (2009). Metropol ve zihinsel hayat. İçinde Bireysellik ve kültür: Seçme yazılar (T. Birkan, Çev., ss. 317–329). Metis Yayınları.
48. Veneri, P. (2015). Urban spatial structure in OECD cities: Is urban population decentralising or clustering? (OECD Regional Development Working Papers No. 2015/01). OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/5js3d834r3q7-en
49. Wirth, L. (1938). Urbanism as a way of life. American Journal of Sociology, 44(1), 1–24. https://doi.org/10.1086/217913