TOPLUMSAL HAREKETLER BAĞLAMINDA SOSYAL MEDYA ARŞİVLERİNİN TOPLUMSAL BELLEĞİN İNŞASINDAKİ ROLÜ

Öz

İnternet ve sosyal medya, bireylerin bilgi edinmek, etkileşimde bulunmak ve toplumsal olaylar karşısında tepkilerini dile getirmek için kullandıkları bir alan haline gelmiştir. Her gün, sosyal medya hesapları, web siteleri gibi dijital medya platformlarından sayısız bilgi üretilmekte ve paylaşılmaktadır. Bu bilgilerden bazıları teknik ve ekonomik sorunlar nedeniyle silinmekte ve bilgilere erişilememektedir. Erişilmeyen bilgiler arasında bugünün tarihini gelecekte aydınlatacak bilgilerin de olabileceğini, bu nedenle bu bilgilerin korunması ve uzun süre saklanması gerektiğini savunan dijital arşiv aktivistleri, geliştirdikleri uygulamalarla sosyal medya ve internet arşiv çalışmaların toplumsal bellek açısından önemini tartışmaya açmışlardır. Bu çalışmanın amacı da dijital bellek kavramından hareketle, sosyal medya arşivlerinin toplumsal belleğin inşasındaki rolünü ortaya koymaktır. Çalışmada dijital aktivist oluşumu Documenting the Now (DocNow) detaylı incelenmiş, arşiv çalışmaları toplumsal bellek açısından analiz edilmiştir. Dijital etnografi yönteminin kullanıldığı çalışmada, sosyal medya arşivlerinin, toplumsal belleğin inşasında önemli bir parçası olduğu, bugünün toplumunu gelecekte anlaşılmasında potansiyel taşıdığı ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Dijital Aktivizm
• Sosyal Medya Arşivleri
• Dijital Arşiv Aktivizmi
• Toplumsal Hareketler
• Dijital Bellek

THE ROLE OF SOCIAL MEDIA ARCHIVES IN THE CONSTRUCTION OF COLLECTIVE MEMORY WITHIN THE CONTEXT OF SOCIAL MOVEMENTS

Öz

Kaynakça

1. Acker, A. ve Kreisberg, A., (2020). Social media data archives in an API‑driven World, Archival Science, 20, s. 105-123.
2. Alexa (2021). The top 500 sites on the web, 1 Mayıs 2021 tarihinde https://www.alexa.com/topsites adresinden alındı.
3. Anbarlı Özbaş, Züleyha (2020). Dijital Etnografi: Dijital Uzamı Anlamak için Bir Yöntem, Global Media Journal TR Edition, 10(20), 87-113.
4. Anderson M., Barthel, M., Perrin, A. ve Vogels, A. E., (2020). #Blacklivesmatter Surges on Twitter After George Floyd’s Death, 2 Mayıs 2021 tarihinde https://www.pewresearch.Org/Fact-Tank/2020/06/10/Blacklivesmatter-Surges-On-Twitter-After-George-Floyds-Death/ adresinden alındı.
5. Androutsopoulos, Jannis, (2008). Potentials and Limitations of Discourse-Centred Online Ethnograph, Language@internet, 5(8), 13 Mayıs 2021 tarihinde https://www.languageatinternet.org/articles/2008/1610 adresinden alındı.
6. Aslam, Salman, (2021). Facebook by the Numbers: Stats, Demographics & Fun Facts, 17 Nisan 2021 tarihinde https://www.omnicoreagency.com/facebook-statistics/ adresinden alındı.
7. ATBW (Archiving The Black Web) (2021). About, 14 Mayıs 2021 tarihinde https://archivingtheblackweb.org/about/ adresinden alındı.
8. Bailey, Jefferson, (2013). Disrespect des Fonds: Rethinking Arrangement and Description in Born-Digital Archives, Online Archive Journal, 8 Mayıs 2021 tarihinde https://www.archivejournal.net/essays/disrespect-des-fonds-rethinking-arrangement-and-description-in-born-digital-archives/ adresinden alındı

9. Baltacı, Ali, (2019). Nitel Araştırma Süreci: Nitel Bir Araştırma Nasıl Yapılır?, Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2). 368-388.
10. Barack Obama Presidental Library (2021). About Us, 15 Nisan 2021 tarihinde https://www.obamalibrary.gov/about-us adresinden alındı.
11. Başaran İnce, Gökçen, (2014). Digital Culture New Media and the Transformation of Collective Memory, İleti-s-im, Galatasaray Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 21, 9-29.
12. Bennett, W. L., Segerberg, A. ve Walker, S., (2014). Organization in the crowd: peer production in large-scale networked protests, Information, Communication & Society, 17(2), 232-60.
13. Berdini, A., Bernier, R., Johnson, V., McNeely, M. ve Tang, L., (2019). Archiving Student Activism Toolkit, 9 Mayıs 2021 tarihinde https://standarchives.com/project-stand-toolkit/ adresinde alındı.
14. Bristish National Archives (2020). The social media archive is now fully searchable, 15 Nisan 2021 tarihinde https://www.nationalarchives.gov.uk/about/news/the-social-media-archive-is-now-fully-searchable/ adresinden alındı.
15. Castells, Manuel, (2015). Networks of Outrage and Hope: Social Movements in the Internet Age. UK: Polity Press.
16. Castells, Manuel, (2020). İnternet Galaksisi. T. Asrak Hasdemir (çev./ed.), İstanbul: Phoenix Yayınevi.
17. Cifor, M., Caswell, M., Migoni Allina, A. ve Geraci, N., (2018). What We Do Crosses over to Activism, The Public Historian, 40(2), 69-95.
18. Clayton, Dewey. M., (2018). Black Lives Matter and the Civil Rights Movement: A Comparative Analysis of Two Social Movements in the United States, Journal of Black Studies, 49 (5), 1-33.
19. Connerton, Paul, (2014). Toplumlar Nasıl Anımsar?, A Şenel (çev.), İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
20. Dakss, Brian, (2020). Video shows Minneapolis cop with knee on neck of motionless, moaning man who later died, 2 Mayıs 2021 tarihinde https://www.cbsnews.com/news/minneapolis-police-george-floyd-died-officer-kneeling-neck-arrest/ adresinden alındı.
21. DocNow GitHub (2021). Documenting the Now, 22 Nisan 2021 tarihinde https://github.com/DocNow adresinden alındı.
22. DocNow, (2021a). About us, 17 Nisan 2021 tarihinde https://www.docnow.io/ alındı.
23. DocNow, (2021b). Archivists Supporting Activists, 17 Nisan 2021 tarihinde https://www.docnow.io/archivists-supporting-activists/ adresinden alındı.
24. EHPS (2011). Internet Memory Foundation, 12 Nisan 2021 tarihinde http://primary-sources.eui.eu/website/internet-memory-foundation adresinden alındı.
25. EuropArchive (2021). About, 12 Nisan 2021 tarihinde http://europarchive.org/ adresinden alındı.
26. Flinn, Andrew, (2007). Community histories, community archives: some opportunities and challenges, Journal of the Society of Archivists, 28(2), 151-176.
27. Galarza, Alex, (2018). Documenting the Now, The Journal of American History, 105 (3), 792-793.
28. Gerbaudo, Paolo, (2012). Tweets and the Streets. Londra: Pluto Press.
29. Gibbons, Leisa, (2019). Connecting personal and community memory-making: Facebook Groups as emergent community archives. 2018 RAILS - Research Applications Information and Library Studies Konferansı Tam Metin Bildiri, Faculty of Information Technology, Monash University, 28-30 Kasım 2018, Information Research, 24(3), 10 Nisan 2021 tarihinde http://informationr.net/ir/24-3/rails/rails1804.html adresinden alındı.
30. Gilliland, A. ve Flinn, A. (2013). Community archives: what are we really talking about?, 2013 CIRN Prato Community Informatics Konferansı Tam Metin Bildiri, 10 Nisan 2021 tarihinde https://www.monash.edu/__data/assets/pdf_file/0007/920626/gilliland_flinn_keynote.pdf adresinden alındı.
31. Hill, E., Tiefenthäler, A., Triebert, C., Jordan, D., Willis, H. ve Stein, R., (2020). How George Floyd Was Killed in Police Custody, 2 Mayıs 2021 tarihinde https://www.nytimes.com/2020/05/31/us/george-floyd-investigation.html adresinden alındı.
32. Hoskins Andrew, (2011). 7/7 and connective memory: interactional trajectories of remembering in postscarcity culture, Memory Studies, 4 (3), 269–280.
33. Inmon, W. H. ve Linstedt, D., (2015). Data Architecture: A Primer for the Data Scientist, Waltham, MA: Morgan Kaufmann Pub. Inc.
34. Internet Archive (2021). About, 12 Nisan 2021 tarihinde https://archive.org/about/ adresinden alındı.
35. ISO (International Organization for Standardization), (2013). PD ISO/TR 14873:2013(E) Information and documentation: Statistics and quality issues for web archiving, Raporu, 1-54, 4 Nisan 2021 tarihinde https://www.iso.org/standard/55211.html adresinden alındı.
36. Jacoby, Russell, (1996). Belleğini Yitiren Toplum, H.Atalay (çev.), İstanbul: Ayrıntı Yay.
37. Jenkins, Henry, (2006). Convergence Culture- Where Old and New Media Collide. NY: New York Uni. Press.
38. Jules, B., Summers, E. ve Mitchell, V., (2018). Documenting the Now White Paper, 8 Mayıs 2021 tarihinde https://www.docnow.io/docs/docnow-whitepaper-2018.pdf adresinden alındı.
39. Jules, Bergis, (2019), Towards Building Community-Based Archives of Activism, 8 Mayıs 2021 tarihinde https://news.docnow.io/towards-building-community-based-archives-of-activism-87584f03d6db adresinden alındı.
40. Jules, Bergis, (2020). Archiving Protest Protecting Activists Konferans Kaydı, (19 Haziran 2020)., DocNow Youtube Sayfası, 17 Nisan 2021 tarihinde https://www.youtube.com/watch?v=03xciLNQTx0&t=2290s&ab_channel=DocNow adresinden alındı.
41. Kingsley, Stephanie, (2016). Archiving The Internet: How Historians Can Help #Savetheweb, 8 Mayıs 2021 tarihinde https://www.historians.org/publications-and-directories/perspectives-on-history/summer-2016/archiving-the-internet-how-historians-can-help-savetheweb adresinden alındı.
42. Lohmeier C. ve Pentzold C., (2014) Making mediated memory work: Cuban-Americans, Miami media and the doings of diaspora memories, Media, Culture and Society, 36(6), 776-789.
43. Maynard, D. ve Greenwood, M.A., (2012). Large Scale Annotation, Indexing, and Search at The National Archives, 8. International Conference on Language Resources and Evaluation (LREC’ 2012) Tam metin bildiri, Istanbul, Türkiye, 3487-3494, 12 Nisan 2021 tarihinde http://www.lrec-conf.org/proceedings/lrec2012/pdf/122_Paper.pdf adresinden alındı.
44. McLaughlin, Eliott .C., (2020). Three videos piece together the final moments of George Floyd's life, 2 Mayıs 2021 tarihinde https://edition.cnn.com/2020/06/01/us/george-floyd-three-videos-minneapolis/index.html adresinden alındı.
45. Mohsin, Maryam, (2021). 10 Instagram Stats Every Marketer Should Know In 2021, 17 Nisan 2021 tarihinde https://www.oberlo.com/blog/instagram-stats-every-marketer-should-know adresinden alındı.
46. Müngen, A. A. ve Karaağaçlı, E. S., (2015). Büyük Veri Araçları ile Türkçe Dili için Özelleşmiş İnternet Arşivleme Sistemi, 10 Nisan 2021 tarihinde https://ab.org.tr/ab16/bildiri/88.pdf , adresinden alındı.
47. Niu, Jinfang. (2012). An Overview of Web Archiving. Online D-Lib Magazine, 18(3-4), 20 Nisan 2021 tarihinde http://www.dlib.org/dlib/march12/niu/03niu1.print.html adresinden alındı.
48. Özdemir, Murat, (2010). Nitel Veri Analizi: Sosyal Bilimlerde Yöntembilim Sorunsalı Üzerine Bir Çalışma, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 323-343.
49. Poole, Alex H., (2020). The Information Work of Community Archives: A Systematic Literature Review, Journal of Documentation, 76(3), 657-687.
50. Pretlove, Lee J., (2018). Archives, activism and social media: building networks for effective collaboration and ethical practice, Archives and Manuscripts, 46(2), 1-3.
51. Puschmann, C. ve Burgess, J., (2020). Twitter Veri Politikaları, E. Erbatur (çev.), K. Weller, A. Burns, J. Burgess, M. Mahrt, C. Puschmann (der.), Twitter ve Politika içinde. İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 96-110.
52. Raffi (2013). New Tweets per second record, and how!, 17 Nisan 2021 tarihinde https://blog.twitter.com/engineering/en_us/a/2013/new-tweets-per-second-record-and-how.html adresinden alındı.
53. Richmond, Todd, (2020). Who was George Floyd? Unemployed due to coronavirus, he’d moved to Minneapolis for a fresh start, 2 Mayıs 2021 tarihinde https://www.chicagotribune.com/nation-world/ct-nw-george-floyd-biography-20200528-y3l67rrmfnb3dh4x3i5iipneq4-story.html adresinden alındı.
54. Risse, T., Peters, W., Senellart, P. ve Maynard, D., (2020). Twitter’daki Geçerli Enformasyonu Koruyarak Çağdaş Toplumu Belgelemek, E. Erbatur (çev.), K. Weller, A. Burns, J. Burgess, M. Mahrt, C. Puschmann (der.), Twitter ve Politika içinde, İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 289-304.
55. Sehl, Katie, (2020). Top Twitter Demographics That Matter to Social Media Marketers,26 Nisan 2021 tarihinde https://blog.hootsuite.com/twitter-demographics/ adresinden alındı.
56. Smit, R., Heinrich, A. ve Broersma, M. (2017). Activating the past in the Ferguson protests: Memory work, digital activism and the politics of platforms, New Media & Society, 20(9), 3119-3139. Spradley, P. James, (1980). Participant Observation. USA, FL: Harcout Brace Jovanovich Inc.
57. Subaşı, M. ve Okumuş, K., (2017). Bir Araştırma Yöntemi Olarak Durum Çalışması, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(2), 419-426.
58. Summers, Ed, (2016). Introducing Documenting the Now, 24 Nisan 2021 tarihinde https://mith.umd.edu/news/introducing-documenting-the-now/ adresinden alındı.
59. Summers, Ed, (2019). A Twitter ToS Deep Dive with Justin Littman, 7 Mayıs 2021 tarihinde https://news.docnow.io/a-twitter-tos-deep-dive-with-justin-littman-728feb54c0fd adresinden alındı.
60. Toyoda, M. ve Kitsuregawa, M., (2012). The History of Web Archiving 2 Nisan 2021 tarihinde, https://ieeexplore.ieee.org/stamp/stamp.jsp?tp=&arnumber=6182575 adresinden alındı.
61. TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu), (2019). Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, 2020 (Basın Bülteni), 17 Nisan 2021 tarihinde https://www.turkiye.gov.tr/tuik-haber-bulteni adresinden alındı. Wearesocial, (2020). Digital in 2020 Raporu, 4 Nisan 2021 tarihinde https://wearesocial.com/digital-2020 adresinden alındı.
62. Wortham, Jenna, (2016). How an Archive of the Internet Could Change History, 8 Mayıs 2021 tarihinde https://www.nytimes.com/2016/06/26/magazine/how-an-archive-of-the-internet-could-change-history.html adresinden alındı.
63. Yalçınkaya, Bahattin, (2020). Geleceğin Arşivlerinin İnşası: Sosyal Medyanın Arşivlenmesi Hakkında Bir Değerlendirme, Bilgi Yönetimi Dergisi, 3(1), 25-38.