Yabancılara Türkçe Öğretiminde Ders Kitabındaki Kültürel Unsurların İncelenmesi: Uludağ Türkçe Öğretim Seti (A2) Örneği

İnsanlar mensup oldukları toplumu ve o topluma özgü sözcükler ve kavramlar aracılığıyla kendilerini ifade ederler. Bu sebeple de, dil öğretimi sürecinde öğretilen dilin toplumsal yapısı ve kültürel değerleri önem arz etmektedir. Sözcükler, temelinde derin bir kültür okyanusu gibidir ve dili öğretirken kültürün yansıması da göz önünde bulundurulmalıdır. Bir yabancı dil öğrenmek, sadece bir dilin yapısal kullanımını değil, aynı zamanda yeni bir kültürle tanışmayı, o kültürle aşina olmayı ve nihayetinde o kültürü benimsemeyi de içerir. Bu bağlamda, yabancılara Türkçe öğretiminin temel ilkelerinden biri, dilin yanı sıra kültürün de öğretilmesidir. Yabancı/ikinci dil öğrenenler, kendi kültürlerini, yeni bir kültürde insanların düşünce ve tutumlarını tanıyarak öğrenirler ve bu iki kültür arasında karşılaştırmalar yaparlar. Son dönem dil öğretimi yaklaşımları arasında, kültürün aktarımı önemli bir yer tutmaktadır. Sınıf materyallerinin temel bir parçası olan ders kitapları, hedef dilin kültürüne dayanmakta ve onu yansıtmaktadır. Yabancı dil/ikinci dil öğretimi için hazırlanan ders kitaplarında metinlerin bilinçli bir şekilde seçilmesi, kültür aktarımı açısından oldukça etkili olabilir. Bu araştırma, Bursa Uludağ Üniversitesi Türkçe Öğretim Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından yayımlanan Uludağ Türkçe Öğretim Seti-A2 seviye kitabında Türk kültürü ile ilgili unsurların nasıl yansıtıldığını incelemektedir. Araştırma bulgularına göre, temel kullanıcı (A2) seviyesi için hazırlanan bu ders kitabında kültürel unsurlardan ‘günlük yaşam, sosyal yaşam ve coğrafya ve mekanlar’ konularında oldukça fazla aktarım mevcutken; ‘gelenek, folklor, müzik, yasaklar ve yeme içme alışkanlıkları’ konularında bazı eksiklikler tespit edilmiştir.

Language is a tool for reflecting the society and culture to which people belong. Therefore, accurately conveying the structure and cultural values of the society that speaks that language is also important in the process of language teaching. Learning a foreign language involves not only the structural use of a language but also getting acquainted with and eventually embracing the culture associated with that language. In this context, an important element of teaching Turkish to foreigners (TTF) is the teaching of Turkish culture. Course materials, which are a fundamental part of this teaching, should effectively reflect the culture of the target language. In this research, it was determined which elements of Turkish culture are included in the texts of the Uludağ Turkish Teaching Set-A2 level book published by the Bursa Uludağ University Turkish Teaching Practice and Research Center, and these elements were classified and interpreted with subheadings. According to the research findings, it was found that there is quite a lot of transfer in the cultural elements from 'daily life, social life, and geography and places' in this course book prepared for the basic user (A2) level; some deficiencies were observed in the subjects of 'tradition, folklore, music, eating and drinking habits'; and there was no data on 'prohibitions, language and history consciousness and love, values, birth and marriage traditions, dances'. The findings were interpreted in terms of language teaching, and suggestions were made for the TTF field.