Afganistan’daki Türklerin Diline Yönelik Yapılan Lisansüstü Tezlerin Araştırma Eğilimleri: Bir Betimsel Analiz Çalışması (1995-2023)
Öz
Bu çalışmanın amacı, Afganistan’daki Türklerin dili üzerine yapılan lisansüstü tezlerin araştırma eğilimlerini ortaya koymaktır. Araştırma için veri kaynağı olarak YÖK’ün Ulusal Tez Merkezi veri tabanı kullanılmıştır. Afganistan’daki Türklerin diline yönelik yapılmış tezler incelenmiş ve bulgular tablolar hâlinde gösterilmiştir. Çalışmada betimsel içerik analizi yöntemi kullanılarak tezlerin araştırma eğilimleri var olan şekli ile gerçekçi ve bütüncül bir şekilde değerlendirilmiş ve yorumlanmıştır. Bu yöntemle elde edilen veriler doğrultusunda hazırlanan tablolar, kodlar ve frekanslar şeklinde sunulmuştur. Elde edilen verilere dayalı olarak toplam 57 lisansüstü tezine ulaşılmış ve bu tezlerin 1995-2023 yılları arasında yapıldığı görülmüştür. 28 farklı üniversitede hazırlanan tezler arasında ilk tezin ve en çok tez çalışmasının Gazi Üniversitesi’nde yapıldığı görülmüştür. Afganistan’daki Türklerin dili üzerine en fazla tez çalışmasının 2023 yılında yapıldığı ve tez yazarlarının çoğunun Afganistanlı olduğu tespit edilmiştir. Yine en fazla çalışmanın Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalında hazırlandığı görülmüştür. Tez danışmanlarının çoğu profesördür ve tezlerin tamamı Türkçe yazılmıştır. Tezlerde en çok nitel araştırma yönteminin kullanıldığı belirlenmiştir. Ayrıca sonuçlar, tez konularının sırasıyla Afganistan’daki Özbek Türkçesi, Afganistanlılara Türkiye Türkçesi öğretimi, Afganistan’daki Türkmen Türkçesi ve Afganistan’da yaşayan Afşar, Halaç, Kazak ve Kırgız halklarının dilleriyle ilgili olduğu yönünde bir eğilim göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Lisansüstü tezler, Afganistan, Türkçe, Eğilim
Destekleyen Kurum
yok
Proje Numarası
yok
Etik Beyan
gönderdim
Teşekkür
teşekkür ederim
Kaynakça
- Afganistan Anayasası. (2006). Devlet Matbaası.
- Ali, M. A. (2023). Afganistan’daki Türkçe öğretimi merkezleri üzerine bir değerlendirme. Bezgek Yabancılara Türkçe Öğretimi Dergisi, 2(3), 222-233.
- Alyılmaz, C. (2020). “Türk”, “Türkçe” ve “Türk Dili” kavram işaretleri üzerine. C. Alyılmaz, O. Er, İ. Çoban (Ed.), Türkçe eğitiminin güncel sorunları (s.1-43). Eğiten kitap.
- Alyılmaz, S. (2018). Türkçe öğretiminde hedef kitlenin / “öğrenen”in önemi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 7(4), 2452-2463.
- Başar, U. (2018). Afganistan’da yabancı dil olarak Türkçe öğretimi üzerine güncel bir değerlendirme. Aydın Tömer Dil Dergisi, 3(1), 1-20.
- Bektaş, M., & Karadağ, B. (2013). Hayat bilgisi öğretimi alanında yapılan lisansüstü tezlerinin eğilimleri ve değerlendirilmesi. Journal of Human Sciences, 10(2), 113–129.
- Çalık, M., & Sözbilir, M. (2014). İçerik analizinin parametreleri. Eğitim ve Bilim, 39(174), 33-38.
- Deljo, A. (2015). Tarih-i bastani Hazaraha (Hazaraların kadim tarihî). Maksudi Yayınevi.
- Erdem Uçar F. M. (2011). Çağatay Türkçesinde isim. [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Erciyes Üniversitesi.
- Faozi, F. (2018). Afganistan’da yeni açılan Türkoloji bölümlerinin Türk ve Afgan kültürüne Etkisi. Avrasya Sosyal Ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 5(12), 772-780.