Türkçeyi Yabancı Dil Olarak Öğrenenler İçin Metin Değiştirimi: “Gülşefdeli Yemeni” Hikâyesi Örneği

Günümüzde yabancı dil olarak Türkçe öğretimine ilgi artmış ve yabancı dil olarak Türkçe öğretimi talep edilen bir alan hâline gelmiştir. Bu gelişmelerle birlikte yabancı dil olarak Türkçe öğretimine dair araştırmalar önem kazanmıştır. Metin değiştirimi çalışmaları da yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde ilgi duyulan bir konu alanı olmuştur. Öğreniciler ders kitaplarındaki metinlere ulaşabildiği gibi edebî açıdan zengin, Türkçeye ve Türk kültürüne dair ögeleri en iyi yansıtan metinlere de ulaşabilmelilerdir. Öğreniciler bu metinlerle Türk kültürünü daha iyi tanıyabilmekte ve estetik zevk alabilmektedir. Bu sebeplerle özgün metinler sadeleştirme, genişletme ve kolaylaştırma gibi işlemlerle öğrenicilerin dil seviyesine uygun hâle getirilmektedir. Bununla birlikte yabancı dil olarak Türkçe öğretimine yönelik okuma metinlerinin sayısının az olması gibi dil seviyelerine uygun olarak değiştirilmiş metinlerin de sayısı azdır. Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin okuma becerilerinin geliştirilmesi için daha çok sayıda öğrenicilerin dil seviyesine uygun okuma metinlerine ihtiyaç vardır. Bu bağlamda bu çalışmada Hüseyin Su’yun “Gülşefdeli Yemeni” hikâyesinin, metin değiştirimi işlemleri ile Türkçeyi yabancı dil olarak B1 seviyesinde öğrenen öğrenicilere uygun hâle getirilmesi amaçlanmıştır. Yapılan bu çalışma nitel araştırma yöntemlerinden doküman analiziyle gerçekleştirilmiştir. Değiştirilmiş metne yönelik alınan uzman görüşlerinin ardından metne son hâli verilmiş; değiştirilmiş metin B1 seviyesi ve üzerinde yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlere bir okuma materyali olarak sunulmuştur.

In recent years, there has been a growing interest in teaching Turkish as a foreign language, leading to increased demand in this field. Consequently, scholarly research on the subject has gained significant momentum. Among the emerging areas of focus is the adaptation of literary texts for language learners. In the process of learning Turkish, it is crucial for learners to engage not only with textbook materials but also with authentic literary texts that are rich in linguistic features and effectively reflect Turkish language and culture. Such texts offer learners the opportunity to deepen their understanding of Turkish culture and derive aesthetic appreciation from the reading experience. To ensure comprehensibility and pedagogical appropriateness, original literary texts are often adapted through methods such as simplification, expansion, and facilitation, aligning them with learners’ language proficiency levels. However, there is a noticeable scarcity of both original and adapted reading materials tailored to specific proficiency levels in Turkish as a foreign language. In this context, the present study aims to adapt Hüseyin Su’s short story Gülşefdeli Yemeni for B1-level learners of Turkish as a foreign language, employing established text adaptation strategies. The study follows a qualitative research design, specifically using document analysis. Following the incorporation of expert feedback, the adapted version of the text was finalized and presented as a supplementary reading material for learners at B1 level and above.