1977-2025 Yılları Arasında Afganistan’daki Türklerin Diline Dair Yayımlanan Makalelerin İncelenmesi

Bu çalışma, Afganistan’daki Türklerin dili üzerine yazılmış makaleleri meta-sentez yöntemiyle incelemiştir. Araştırmanın verileri, Google Akademik, Dergipark ve Ulakbim veri tabanları aracılığıyla ulaşılan ve “Afganistan’daki Türklerin dili” konusunu ele alan bilimsel makalelerden elde edilmiştir. Toplanan veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, araştırmanın amacı ve sorularına yanıt verecek şekilde frekans ve yüzde değerleriyle tablolarda sunulmuştur. Elde edilen sonuçlara göre, 1977 yılından itibaren Afganistan’daki Türklerin dili üzerine toplam 94 makale yayımlanmış; özellikle son on yılda bu alanda bir artış yaşandığı gözlemlenmiştir. Makalelerin büyük çoğunluğunun tek yazarlı ve Türkçe olarak kaleme alındığı tespit edilmiştir. Konuya ilişkin 59 farklı dergide yayımlanan makalelerden en fazlasının sırasıyla Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları, Uluslararası İdil-Ural ve Türkistan Araştırmaları, Uluslararası Türk Lehçe Araştırmaları (TÜRKLAD) ve Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) dergilerinde yer aldığı görülmüştür. Konu açısından ise çalışmaların genellikle Afganistan’daki Özbek yazarların hayatı ve eserleri, Afganistan’daki Türkmence dil bilgisi ile Afganistanlılara Türkiye Türkçesi öğretimi gibi temalara odaklandığı belirlenmiştir. İncelenen makalelerin çoğunda belirli bir araştırma yöntemine yer verilmediği dikkat çekmektedir. Sonuç olarak, bu çalışmada gelecekte bu alanda çalışma yapacak araştırmacılara yönelik çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

This study examined the articles written on the language of Turks in Afghanistan using the meta-synthesis method. The data were obtained from scholarly articles accessed through the databases of Google Scholar, Dergipark, and Ulakbim, all of which focused on the topic of "the language of Turks in Afghanistan." The collected data were analyzed using the content analysis method. The research findings were presented in tables using frequency and percentage values to address the research objectives and questions. According to the results, a total of 94 articles on the language of Turks in Afghanistan have been published since 1977, with a noticeable increase observed in the last ten years. It was determined that the majority of these articles were written in Turkish and authored by a single researcher. Among the 59 journals in which the articles were published, most appeared in Selçuk University Journal of Turkic Studies, International Journal of Idil-Ural and Turkestan Studies, International Journal of Turkic Dialect Studies (TÜRKLAD), and the International Journal of Turkish Literature, Culture and Education (TEKE). In terms of content, the studies primarily focused on themes such as the lives and works of Uzbek authors in Afghanistan, Turkmen grammar, and teaching Turkey Turkish to Afghan learners. It was also noted that most of the analyzed articles did not specify a particular research method. As a result, this study offers several suggestions for researchers who intend to conduct future studies in this field.