Yabancılara Türkçe Öğretiminde Nasreddin Hoca’nın “Kandil ve Kazan” Fıkrasının A2 Düzeyine Uyarlanması

Yabancılara Türkçe öğretiminde kültürel içerikli özgün metinlerin hedef düzeye uygun biçimde kullanılması, dilsel erişilebilirlik ile kültür aktarımının birlikte ele alınmasını gerektirmektedir. Bu çalışmanın amacı, Nasreddin Hoca’nın “Kandil ve Kazan” fıkrasını A2 düzeyine uyarlamak ve uyarlama sürecinde gerçekleştirilen değişiklikleri incelemektir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde doküman incelemesi ve metin uyarlamaya dayalı ürün geliştirme süreciyle yürütülmüştür. Özgün metin; Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni ile Türkiye Maarif Vakfının Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimi Programı’nda yer alan düzeylere göre dil yapıları listesi temel alınarak söz varlığı, cümle yapısı, dil bilgisel yapılar, anlatımın izlenebilirliği, anlam bütünlüğü ve kültürel / mizahi içerik bakımından incelenmiştir. Yapılan değişiklikler, özgün ifade, A2 düzeyindeki karşılık, gerçekleştirilen işlem ve dilsel gerekçe başlıklarından oluşan karşılaştırma tablosunda gösterilmiştir. Hazırlanan uyarlanmış metin ve karşılaştırma tablosu üç alan uzmanının değerlendirmesine sunulmuş, gerekli düzenlemeler uzman görüşleri doğrultusunda yapılmıştır. Bulgularda bazı deyimsel, mecazlı ve dolaylı ifadeler açıklanıp fiilimsi, birleşik zaman ve ettirgen yapıların sadeleştirilmiştir. Buna karşılık “bahis”, “ziyafet”, “kandil” ve “mum” gibi olay örgüsü ile mizahi sonuç açısından işlevsel unsurlar korunmuştur. Çalışma sınıf içi uygulama içermediğinden uyarlanmış metnin öğretimsel etkililiği hakkında ampirik bir sonuç sunmamaktadır. Sonuç olarak çalışma, A2 düzeyine yönelik metin uyarlama sürecini aşamaları ve gerekçeleriyle ortaya koyan uygulama temelli bir örnek sunmakta ve alana yöntemsel katkı sağlamaktadır.

Using culturally rich authentic texts in teaching Turkish as a foreign language requires linguistic accessibility and cultural transmission to be considered together. This study aims to adapt the Nasreddin Hodja anecdote “The Candle and the Cauldron” to the A2 level and to examine the changes made during the adaptation process. Conducted within a qualitative research framework, the study combines document analysis with a product-development process based on text adaptation. The original text was analysed in terms of vocabulary, sentence structure, grammatical structures, narrative clarity, semantic integrity, and cultural / humorous content, with reference to the Common European Framework of Reference for Languages and the level-based language structures included in the Turkish Maarif Foundation’s programme for teaching Turkish as a foreign language. The changes were presented in a comparison table consisting of the original expression, its A2-level equivalent, the adaptation operation, and the linguistic justification. The adapted text and the comparison table were evaluated by three experts, and the necessary revisions were made in line with their comments. The findings show that certain idiomatic, metaphorical, and indirect expressions were made more explicit, while some verbal, compound-tense, and causative structures were simplified. In contrast, plot- and humour-related elements such as the bet, feast, lamp, and candle were retained. Since the study did not include classroom implementation, it does not provide empirical evidence regarding the instructional effectiveness of the adapted text. The study therefore offers an application-based example that documents the stages and linguistic justifications of adapting a traditional narrative to the A2 level.