Tüketicilerin Deneyimsel ve Sembolik Tüketim Davranışlarının Bazı Demografik Değişkenler Açısından İncelenmesi

Celile Gürbüz; Özlem Çetinkaya Bozkurt

doi:10.38057/bifd.1028172

EN TR

Tüketicilerin Deneyimsel ve Sembolik Tüketim Davranışlarının Bazı Demografik Değişkenler Açısından İncelenmesi

Öz

Günümüzde tüketiciler satın alma kararlarını sadece rasyonel olarak almamakta, duygularını ve farklı değişkenleri de bu sürece dâhil etmektedir. Tüketiciler ürünleri deneyimleyerek ya da onların sembolik unsurlarını göz önünde bulundurarak tüketme yoluna gitmektedirler. Bu çalışmanın amacı, tüketicilerin deneyimsel ve sembolik tüketim davranışlarının cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim düzeyi, gelir düzeyine göre farklılaşıp farklılaşmadığını tespit etmektir. Araştırmada kolayda örnekleme yöntemiyle çevrim içi anket uygulanarak 1042 katılımcıya ulaşılmıştır. Çalışmada tanımlayıcı istatistikler, güvenilirlik analizi, t testi ve tek yönlü varyans (ANOVA) analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda deneyimsel tüketim yaş değişkenine göre, sembolik tüketim ise yaş, medeni durum ve eğitim düzeyine göre anlamlı farklılıklar göstermektedir. Gelir düzeyine göre deneyimsel ve sembolik tüketim davranışlarında herhangi bir farklılık görülmemiştir.

Anahtar Kelimeler

Deneyimsel Tüketim, Sembolik Tüketim, Demografik Faktörler

Kaynakça

Akyıldız, M. (2011). Boş zaman pazarlamasında deneyimsel boyutlar: 2009 Rock'n Coke Festivali katılımcılarına yönelik bir araştırma, [Yayınlanmamış doktora tezi]. Anadolu Üniversitesi.
Akyüz, M., & Eroğlu, Ö. (2015). Toplumsal sınıfın, ortalama gelir düzeyinin ve cinsiyet farklılığının sembolik tüketim eğilimi üzerindeki etkisi: Genç tüketiciler üzerine bir araştırma. Akdeniz İİBF Dergisi, 15(32), 98-128.
Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S., & Yıldırım, E. (2004). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: SPSS uygulamalı. 3. Baskı. İstanbul: Avcı Ofset.
Aslay, F., Ünal, S., & Akbulut, Ö. (2013). Materyalizmin statü tüketimi üzerindeki etkisini belirlemeye yönelik bir araştırma. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 27(2), 43-62.
Assadourian, E. (2010). The rise and fall of consumer cultures. Worldwatch Institute State of the World 2010: Transforming cultures from consumerism to sustainability, W. W. Norton & Company, (3-20).
Azizağaoğlu, A., & Altunışık, R. (2012). Postmodernizm, sembolik tüketim ve marka. Tüketici ve Tüketim Araştırmaları Dergisi, 4(2), 33-50.
Carter, T.J., & Gilovich, T. (2012). I am what I do, not what I have: The differential centrality of experiential and material purchases to the self. Journal of Personality and Social Psychology, 102(6), 1304–1317. https://doi.org/10.1037/a0027407
Cattell, R. B. (1978). The scientific use of factor analysis. Plenum.
Chen, C. F., Leask, A., & Phou, S. (2016). Symbolic, experiential and functional consumptions of heritage tourism destinations: The case of Angkor World Heritage Site, Cambodia. International Journal of Tourism Research, 18(6), 602-611. https://doi.org/10.1002/jtr.2077
Demirhan, M. (2019). Mobil bankacılıkta algılanan deneyimsel değer boyutlarının demografik özelliklere göre farklılaşması: Nevşehir örneği, 3. EMI Girişimcilik & Sosyal Bilimler Kongresi, 28-30.

Dutt, A.K. (2006). Consumption and happiness: Alternative approaches. Draft: Conference on New Directions in the Study of Happiness, University of Notre Dame, October, 22-24.
Ekici, N. (2012). Deneyimsel Pazarlama ve Seyahat Deneyimi: Türk Havayolları Örneği [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi.
İnce, F. (2017). Sosyal medya kullanımı ve sembolik tüketim eğilimi üzerine bir araştırma. International Journal of Academic Value Studies, 3(15), 107-113.
Gilovich, T., Kumar, A., & Jampol, L. (2015). A wonderful life: Experiential consumption and the pursuit of happiness. J Consum Psychol, 25(1), 152-165. https://doi.org/10.1016/j.jcps.2014.08.004
Gökdemir, Ö. (2015). Consumption, savings and life satisfaction: The Turkish case. International Review of Economics, 62, 183-196. DOI 10.1007/s12232-015-0227-y
Gürbüz, C. (2021). Tüketim toplumunda tüketim türlerinin öznel iyi oluş üzerindeki etkisine ilişkin bir araştırma [Yayınlanmamış doktora tezi]. Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi.
Hayta, A. B. (2014). Postmodern dönemin tüketim imajları: Postmodern tüketim kültürü, tüketim kalıpları ve postmodern tüketici. Tüketici Yazıları, 4(9), 9-31.
İşeri, K. & Ünal, E. (2010). Yazma eğilimi ölçeği'nin Türkçeye uyarlanması. Eğitim ve Bilim, 35(155), 1-20.
Kim, D. & Jang, S. (2014). Symbolic consumption in upscale cafés: Examining Korean Gen Y consumers’ materialism, conformity, conspicuous tendencies, and functional qualities, Journal of Hospitality & Tourism Research, 41(2), 154-179.
Lee, E. J. (2013). A prototype of multi-component brand personalitystructure: A consumption symbolism approach. Marketing & Psychology, 30(2), 173-186.
Mehmetoğlu, M. (2012). Personality effects on experiential consumption. Personality and individual differences, 52(1), 94-99.
Millan, E., & Wright, L. T. (2018). Gender effects on consumers’ symbolic and hedonic preferences and actual clothing consumption in the Czech Republic. International Journal of Consumer Studies, 42(5), 478-488.
Odabaşı, Y. (2006). Tüketim kültürü-Yetinen toplumdan tüketen topluma (2. baskı) Sistem Yayıncılık.
Özdamar, K. (1999). Paket programlar ile istatistiksel veri analizi. Kaan Kitabevi.
Piacentini, M., & Mailer, G. (2004). Symbolic consumption in teenagers' clothing choices. Journal of Consumer Behaviour: An International Research Review, 3(3), 251-262.
Pine, B. J., & Gilmore, J. H. (1998). Welcome to the experience economy. Harvard business review, 76(4), 97-105.
Sun, X., Wang, P., Lepp, A., & Robertson, L. (2014). Symbolic consumption and brand choice: China’s youth hostels for the international travel market. Journal of China Tourism Research, 10(1), 51-68. https://doi.org/10.1080/19388160.2013.870950
Tangsupwattana, W., & Liu, X. (2018). Effect of emotional experience on symbolic consumption in generation Y consumers. Marketing Intelligence & Planning, 36(15), 514-527. https://doi.org/10.1108/MIP-11-2017-0316
Torlak, Ö. (2000). Tüketim: Bireysel eylemin toplumsal dönüşümü. İnkılap Yayınları.
Tu, Y., & Hsee, C. K. (2018). Hedonomics: On subtle yet significant determinants of happiness. Handbook of well-being. Salt Lake City, UT: DEF Publishers. Doi: nobascholar. com.
Uğur, U. (2018). Gençlerin fast food tüketimlerinin sembolik tüketim kapsamında değerlendirilmesi: Sivas ilinde bir araştırma. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi, 67, 1-9.
Van Boven, L., & Gilovich, T. (2003). To do or to have? That is the question. J Pers Soc Psychol, 85(6), 1193–1202. https://doi.org/10.1037/0022-3514.85.6.1193
Yıldırım, Y. Tüketicilerin sembolik tüketim eğilimlerinin öğrenilmesi: Akçakoca örneği. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(6), 257-267.
Young- Sook, K., Kyung- Ok, L., & Min- Jung, K. (2005). A study in the propensity for symbolic consumption of adolescents. Korean Journal of Human Ecology, 14(2), 277-292.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Celile Gürbüz ^*
0000-0001-8539-7526
Türkiye

Özlem Çetinkaya Bozkurt
0000-0002-6218-2570
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

27 Nisan 2022

Gönderilme Tarihi

25 Kasım 2021

Kabul Tarihi

30 Aralık 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 5 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.38057/bifd.1028172

IZ

https://izlik.org/JA87YM55AK

APA

Gürbüz, C., & Çetinkaya Bozkurt, Ö. (2022). Tüketicilerin Deneyimsel ve Sembolik Tüketim Davranışlarının Bazı Demografik Değişkenler Açısından İncelenmesi. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi, 5(1), 23-46. https://doi.org/10.38057/bifd.1028172

AMA

1.Gürbüz C, Çetinkaya Bozkurt Ö. Tüketicilerin Deneyimsel ve Sembolik Tüketim Davranışlarının Bazı Demografik Değişkenler Açısından İncelenmesi. BİFD. 2022;5(1):23-46. doi:10.38057/bifd.1028172

Chicago

Gürbüz, Celile, ve Özlem Çetinkaya Bozkurt. 2022. “Tüketicilerin Deneyimsel ve Sembolik Tüketim Davranışlarının Bazı Demografik Değişkenler Açısından İncelenmesi”. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi 5 (1): 23-46. https://doi.org/10.38057/bifd.1028172.

EndNote

Gürbüz C, Çetinkaya Bozkurt Ö (01 Nisan 2022) Tüketicilerin Deneyimsel ve Sembolik Tüketim Davranışlarının Bazı Demografik Değişkenler Açısından İncelenmesi. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi 5 1 23–46.

IEEE

[1]C. Gürbüz ve Ö. Çetinkaya Bozkurt, “Tüketicilerin Deneyimsel ve Sembolik Tüketim Davranışlarının Bazı Demografik Değişkenler Açısından İncelenmesi”, BİFD, c. 5, sy 1, ss. 23–46, Nis. 2022, doi: 10.38057/bifd.1028172.

ISNAD

Gürbüz, Celile - Çetinkaya Bozkurt, Özlem. “Tüketicilerin Deneyimsel ve Sembolik Tüketim Davranışlarının Bazı Demografik Değişkenler Açısından İncelenmesi”. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi 5/1 (01 Nisan 2022): 23-46. https://doi.org/10.38057/bifd.1028172.

JAMA

1.Gürbüz C, Çetinkaya Bozkurt Ö. Tüketicilerin Deneyimsel ve Sembolik Tüketim Davranışlarının Bazı Demografik Değişkenler Açısından İncelenmesi. BİFD. 2022;5:23–46.

MLA

Gürbüz, Celile, ve Özlem Çetinkaya Bozkurt. “Tüketicilerin Deneyimsel ve Sembolik Tüketim Davranışlarının Bazı Demografik Değişkenler Açısından İncelenmesi”. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi, c. 5, sy 1, Nisan 2022, ss. 23-46, doi:10.38057/bifd.1028172.

Vancouver

1.Celile Gürbüz, Özlem Çetinkaya Bozkurt. Tüketicilerin Deneyimsel ve Sembolik Tüketim Davranışlarının Bazı Demografik Değişkenler Açısından İncelenmesi. BİFD. 01 Nisan 2022;5(1):23-46. doi:10.38057/bifd.1028172