Marka Saygısının Marka Sadakati ve Satın Alma Niyetine Etkisi: Gıda Perakendecileri Üzerine Bir Araştırma

İrfan Akyüz

doi:10.38057/bifd.1919808

TR EN

Marka Saygısının Marka Sadakati ve Satın Alma Niyetine Etkisi: Gıda Perakendecileri Üzerine Bir Araştırma

Öz

Bu çalışmanın amacı, marka saygısının marka sadakati ve satınalma niyetine etkisini, gıda perakendecileri (market) özelinde, ölçmektir. Çalışmanın iki alt amacı bulunmaktadır. İlk alt amaç, marka saygısının; marka performansı, marka güveni, marka itibarı ve marka kabulünden oluşan alt boyutlarının marka sadakati ve satın alma niyetine ne ölçüde etki ettiğinin tespit edilmesidir. Bir diğer alt amaç ise, tüketicilerin demografik faktörlere ve alışveriş alışkanlıklarına göre varsa farklılıklarının incelenmesidir. Araştırma, 11-30 Kasım 2025 tarihleri arasında İstanbul’da yaşayan, 18 yaş üzerinde olup market alışverişi yapan 364 tüketici ile çevrimiçi olarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler SPSS ve AMOS yazılımları kullanılarak analiz edilmiştir. Buna göre, marka saygısı marka sadakatini ve satınalma niyetini pozitif yönde etkilemekte olup, saygının satınalma niyeti üzerinde sadakate göre daha güçlü bir etkisi olduğu söylenebilir. Ayrıca, marka saygısının performans ve kabul alt boyutları diğer alt boyutlardan farklı olarak hem satınalma niyeti hem de sadakati etkilemektedir. Farklı market markalarına göre, A101 ve BİM tüketicilerinin marka saygısı ve marka sadakatinde benzeştikleri, File ve Migros tüketicilerinin ise, bu bağlamda farklılık gösterdikleri tespit edilmiştir. Satınalma niyeti açısından, A101 tüketicilerinin değerlendirmeleri, diğer üç markete göre daha düşüktür.

Anahtar Kelimeler

Marka Saygısı, Marka Sadakati, Satınalma Niyeti, Gıda Perakendeciliği, Tüketici Davranışı

The Impact of Brand Respect on Brand Loyalty and Purchase Intention: A Study on Food Retailers

Öz

The aim of this study is to measure the effect of brand respect on brand loyalty and purchase intention, specifically within the context of food retailers (supermarkets). The study includes two sub-objectives. The first sub-objective is to determine the extent to which the sub-dimensions of brand respect—comprising brand performance, brand trust, brand reputation and brand acceptance—influence brand loyalty and purchase intention. The second sub-objective is to examine any differences among consumers based on demographic factors and shopping habits. The research was conducted online between 11 and 30 November 2025 with 364 consumers aged 18 and over living in Istanbul who shop at supermarkets. The data obtained were analysed using SPSS and AMOS software. Accordingly, brand respect positively influences brand loyalty and purchase intention, and it can be stated that respect has a stronger effect on purchase intention than loyalty. Furthermore, the performance and acceptance sub-dimensions of brand respect, unlike the other sub-dimensions, influence both purchase intention and loyalty. When comparing different supermarket brands, it was found that A101 and BİM consumers share similar levels of brand respect and brand loyalty, while File and Migros consumers differ in this context. In terms of purchase intention, A101 consumers’ ratings are lower than those of the other three brands.

Anahtar Kelimeler

Brand Respect, Brand Loyalty, Purchase Intention, Food Retail, Consumer Behaviour

Etik Beyan

İstanbul Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu Başkanlığı aracılığıyla 2025/389 dosya numaralı 12.09.2025 tarihli toplantıda etik kurul onayı alınmıştır.

Kaynakça

Amegbe, H., Dzandu, M. D., & Hanu, C. (2021). The role of brand love on bank customers' perceptions of corporate social responsibility. International Journal of Bank Marketing, 39(1), 189-208. https://doi.org/10.1108/ijbm-07-2020-0356
Bakır, N. & Safarzade, G. (2020), “Marka itibarının daha fazla ödeme isteğine etkisi: marka aşkının aracılık rolü ve nike markası üzerine bir araştırma”, Aurum Journal of Social Sciences, 5(2), 149-172.
Baş, A. (2025). Marka saygısının ağızdan ağıza iletişim, daha fazla ödeme isteği ve yeniden satın alma niyetine etkisi. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 27(2), 722-744. https://doi.org/10.21180/iibfdkastamonu.1647419 Bhattacharya, S. (2017). Does corporate social responsibility contribute to strengthen brand equity? An empirical study. International Review on Public and Nonprofit Marketing, 14(4), 513-533. https://doi.org/10.1007/s12208-017-0185-z
Chen, N., Wang, Y., Li, J., Wei, Y., & Yuan, Q. (2020). Examining structural relationships among night tourism experience, lovemarks, brand satisfaction, and brand loyalty on “cultural heritage night” in South Korea. Sustainability, 12(17), 6723. https://doi.org/10.3390/su12176723
Cho, E., Fiore, A. M., & Russell, D. W. (2015). Validation of a fashion brand ımage scale capturing cognitive, sensory, and affective associations: testing its role in an extended brand equity model. Psychology & Marketing, 32(1), 28-48. https://doi.org/10.1002/mar.20762
Cho, E., Fiore, A. M., & Yu, U. J. (2018). Impact of fashion ınnovativeness on consumer-based brand equity. Journal of Consumer Marketing, 35(3), 340-350. https://doi.org/10.1108/jcm-01-2017-2066
Cho, M., Ko, E., & Taylor, C. R. (2025). The use of non-fungible tokens (nfts) as promotional devices to build brands: an application of lovemark theory. Journal of Global Fashion Marketing, 16(1), 1-17. https://doi.org/10.1080/20932685.2024.2388035
Dilek, A., & Öztürk, R. G. (2022). Organik ürünlere yönelik marka sadakatinin satın alma niyetine etkisi üzerine bir araştırma. Premium E-Journal of Social Sciences (Pejoss), 6(25), 604-628. http://dx.doi.org/10.37242/pejoss.4280
Dönmez, M. S. (2020). Lovemark algısının sponsor firmaya transferi. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 15(2), 576–589. https://doi.org/10.48145/gopsbad.754756
Faircloth, J. B. (2005). Factors influencing nonprofit resource provider support decisions: applying the brand equity concept to nonprofits. Journal of Marketing Theory and Practice, 13(3), 1-15. https://doi.org/10.1080/10696679.2005.11658546

Frei, J. R., & Shaver, P. R. (2002). Respect in close relationships: prototype definition, self‐report assessment and initial correlates. Personal Relationships, 9(2), 121-139. https://doi.org/10.1111/1475-6811.00008
Giovanis, A., & Athanasopoulou, P. (2018). Understanding lovemark brands: dimensions and effect on brand loyalty in high-technology products. Spanish Journal of Marketing-ESIC, 22(3), 272-294. https://doi.org/10.1108/sjme-07-2018-0035
Hahm, J., & Yamashita, R. (2024). Japanese National Basketball Association fans and social media acceptance: exploring the role of brand respect. Communication & Sport, 1374-1401. https://doi.org/10.1177/21674795241251753 Hair, J. F., Anderson, R. E., Tatham, R. L., & Black, W. C. (2009). Multivariate data analysis (6th ed.). Prentice Hall International.
Han, H., Yu, J., & Kim, W. (2019). Environmental corporate social responsibility and the strategy to boost the airline’s image and customer loyalty intentions. Journal of Travel & Tourism Marketing, 36(3), 371-383. https://doi.org/10.1080/10548408.2018.1557580
Hariandja, E. S., & Suryanto, T. T. (2021). Structural equation modeling of brand love, brand trust, brand respect, brand loyalty and brand equity in Indonesia E-commerce. Proceedings of the International Conference on Industrial Engineering and Operations Management, 2778–2791. https://doi.org/10.46254/sa02.20210800
Jahanvi, J., & Sharma, M. (2021). Brand respect: conceptualization, scale development and validation. Journal of Business Research, 132, 115-123. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.04.016
Kalaycı, Ş. (2005). Spss uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri (4. baskı), Asil Yayın Dağıtım.
Khan, F. A., Sajid, A., & Shafi, K. (2022). Leveraging brand equity through brand love and brand respect: a conceptual extension through lovemarks theory. UW Journal of Management Sciences, 6(1), 187-207. https://doi.org/10.56220/uwjms.v6i1.72
Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling (3rd ed.). Guilford Publications.
Loureiro, S.M.C. & Kaufmann, H.R. (2017). Love and respect in the soccer industry. In Demetris Vrontis, Yaakov Weber and Evangelos Tsoukatos (eds.). Conference Book Proceedings of 10th Euromed Conference Of The Euromed Academy Of Business Research- Global and National Business Theories and Practice: Bridging The Past with the Future (pp. 2117-2122). Rome, Italy: Euromed press ISSN:2547-8516.
Mir, M. A., & Dwivedi, A. (2023). CSR communication and purchase intentions: analysing the dynamic consumer psychology process. Vision, 1-15. 09722629231197289. https://doi.org/10.1177/09722629231197289
MÜSİAD, 2025: Gıda Perakendeciliği Sektör Araştırma Raporu 2025. https://www.musiad.org.tr/uploads/press-487/gida-parakendecilig%CC%86i.pdf
Octivanti, S. N. A., & Azizah, N. (2025). The influence of celebrity advocacy, brand trust, brand love, and brand respect on brand loyalty (case study on uniqlo brand customers in Surabaya). Indonesian Interdisciplinary Journal of Sharia Economics (IIJSE), 8(2), 3075-3085.
Öner, M., & Gürbüz, E. (2023). Y kuşağının spor ayakkabısı markalarına sadakatinde marka aşkının etkisinin araştırılması. Girişimcilik İnovasyon ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 7(14), 144-166. https://doi.org/10.31006/gipad.1372827
Özdemir, Z. (2025). Giyim sektöründe marka sadakati ve öncülleri: marka güveninin moderatör rolü, Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 18(1), 67-104. https://doi.org/10.15659/ppad.18.1.1523378
Özer, G. K., & Mehmet, Baş. (2025). Sosyal medya pazarlamasında influencerların satın alma niyeti üzerindeki etkisi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 17(2), 1734-1750. https://doi.org/10.20491/isarder.2025.2062
Park, W. C. (2016). Brand attachment: theory and practice. Advances in Consumer Research, 44, 3-6.
Roberts, K. (2005). Lovemarks: The future beyond brands. Powerhouse Books.
Ruihley, B. J., & Pate, J. R. (2017). For the love of sport: examining sport emotion through a lovemarks lens. Communication & Sport, 5(2), 135–159. https://doi.org/10.1177/2167479515607048
Rupini, R. V. (2020). A study on the effectiveness of sensory branding in cafe coffee day outlets in Coimbatore. Health Sciences, 2(1), 17. https://doi.org/10.15342/hs.2020.270
Samsa, C. (2025). A different approach to the automotive brand experience: brand respect, brand love, brand fidelity. Corporate Reputation Review, 1-13. https://doi.org/10.1057/s41299-025-00233-6
Seminari, N. K., Rahyuda, I. K., Sukaatmadja, I., & Sukawati, T. G. R. (2023). The role of self-brand connection to mediate the effect of customer satisfaction on repurchase ıntention in moderation of lovemark. International Journal of Data & Network Science, 7(3), 1295-1302. https://doi.org/10.5267/j.ijdns.2023.4.009
Shuv-Ami, A. (2017). A new scale of brand lovemarks. Sinergie Italian Journal of Management, 35(Jan-Apr), 85-102. https://doi.org/10.7433/s102.2017.07
Shuv-Ami, A., Vrontis, D., & Thrassou, A. (2018). Brand lovemarks scale of sport fans. Journal of Promotion Management, 24(2), 215–232. https://doi.org/10.1080/10496491.2017.1360824
Slaton, K., Testa, D., Bakhshian, S., & Fiore, A. M. (2020). The small, inventory free retail format: the impact on consumer-based brand equity and purchase behavior. Journal of Retailing and Consumer Services, 57, 1-10, 102246. https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2020.102246
Song, H., Wang, J., & Han, H. (2019). Effect of image, satisfaction, trust, love, and respect on loyalty formation for name-brand coffee shops. International Journal of Hospitality Management, 79, 50-59. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2018.12.011
Soyuk, S. (2024). Marka imajının satın alma niyeti üzerindeki etkisi: Iğdır ili z kuşağı tüketicileri üzerine bir çalışma. Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 7(2), 670-684. https://doi.org/10.33712/mana.1415017
Thomas, T., & Jain, D. S. (2022). Brand love for sports apparels among Indians: a triangular theory of love perspective. Vision, 1-11, https://doi.org/10.1177/09722629221105672
Tobore, T. O. (2020). Towards A comprehensive theory of love: The Quadruple Theory. Frontiers in Psychology, 11, 1-15. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.00862
Trivedi, J., & Sama, R. (2020). The effect of influencer marketing on consumers’ brand admiration and online purchase intentions: an emerging market perspective. Journal of Internet Commerce, 19(1), 103-124. https://doi.org/10.1080/15332861.2019.1700741
Tuzcuoğlu, A., & Samadova, F. (2025). The effect of set menus on beverage purchasing intention as a product bundling method in food and beverage businesses. IJSS, 9(41), 517-540. https://doi.org/10.52096/usbd.9.41.26
Vasileva, S., & Goranova, P. (2017). Brand love: exploring brand loyalty and the lovemark experıence, International Scientific Conference Contemporary Approaches in the Analysis of Economic Performances, Faculty of Economics, University of Niš, 11-12 October 2017, 111-121.
Wiese, M., Maree, T., & Taylor, C. R. (2025). Sticks and stones: how resistance to negative information helps strong brands thrive, Journal of Brand Management, 33, 85-103. https://doi.org/10.1057/s41262-025-00405-z
Yousef, C., Abdelaziz, G. S., & Adam, S. (2025). The relationship of social media ınfluencer characteristics with brand love and brand respect. The Academic Journal of Contemporary Commercial Research, 5(1), 41-71. https://doi.org/10.21608/ajccr.2025.293595.1115
Yu, J., Park, J., Lee, K., & Han, H. (2021). Can environmentally sustainable development and green innovation of hotels trigger the formation of a positive brand and price premium?. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(6), 1-14. https://doi.org/10.3390/ijerph18063275

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Pazarlama Yönetimi, Tüketici Davranışı, Ürün ve Marka Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

İrfan Akyüz ^*
0000-0003-1494-3862
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

31 Mart 2026

Kabul Tarihi

22 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.38057/bifd.1919808

IZ

https://izlik.org/JA94MC49UK

APA

Akyüz, İ. (2026). Marka Saygısının Marka Sadakati ve Satın Alma Niyetine Etkisi: Gıda Perakendecileri Üzerine Bir Araştırma. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi, 9(1), 30-39. https://doi.org/10.38057/bifd.1919808

AMA

1.Akyüz İ. Marka Saygısının Marka Sadakati ve Satın Alma Niyetine Etkisi: Gıda Perakendecileri Üzerine Bir Araştırma. BİFD. 2026;9(1):30-39. doi:10.38057/bifd.1919808

Chicago

Akyüz, İrfan. 2026. “Marka Saygısının Marka Sadakati ve Satın Alma Niyetine Etkisi: Gıda Perakendecileri Üzerine Bir Araştırma”. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi 9 (1): 30-39. https://doi.org/10.38057/bifd.1919808.

EndNote

Akyüz İ (01 Nisan 2026) Marka Saygısının Marka Sadakati ve Satın Alma Niyetine Etkisi: Gıda Perakendecileri Üzerine Bir Araştırma. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi 9 1 30–39.

IEEE

[1]İ. Akyüz, “Marka Saygısının Marka Sadakati ve Satın Alma Niyetine Etkisi: Gıda Perakendecileri Üzerine Bir Araştırma”, BİFD, c. 9, sy 1, ss. 30–39, Nis. 2026, doi: 10.38057/bifd.1919808.

ISNAD

Akyüz, İrfan. “Marka Saygısının Marka Sadakati ve Satın Alma Niyetine Etkisi: Gıda Perakendecileri Üzerine Bir Araştırma”. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi 9/1 (01 Nisan 2026): 30-39. https://doi.org/10.38057/bifd.1919808.

JAMA

1.Akyüz İ. Marka Saygısının Marka Sadakati ve Satın Alma Niyetine Etkisi: Gıda Perakendecileri Üzerine Bir Araştırma. BİFD. 2026;9:30–39.

MLA

Akyüz, İrfan. “Marka Saygısının Marka Sadakati ve Satın Alma Niyetine Etkisi: Gıda Perakendecileri Üzerine Bir Araştırma”. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi, c. 9, sy 1, Nisan 2026, ss. 30-39, doi:10.38057/bifd.1919808.

Vancouver

1.İrfan Akyüz. Marka Saygısının Marka Sadakati ve Satın Alma Niyetine Etkisi: Gıda Perakendecileri Üzerine Bir Araştırma. BİFD. 01 Nisan 2026;9(1):30-9. doi:10.38057/bifd.1919808

Bu eser Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

Marka Saygısının Marka Sadakati ve Satın Alma Niyetine Etkisi: Gıda Perakendecileri Üzerine Bir Araştırma

Öz

Anahtar Kelimeler

The Impact of Brand Respect on Brand Loyalty and Purchase Intention: A Study on Food Retailers

Öz

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster