Toksik Liderliğin, Algılanan Örgütsel Destek, Örgütsel Tükenmişlik, İş Erteleme ve İşten Ayrılma Niyeti Kavramlarına Etkisi

Mahmut Akın

doi:10.38057/bifd.1924567

TR EN

Toksik Liderliğin, Algılanan Örgütsel Destek, Örgütsel Tükenmişlik, İş Erteleme ve İşten Ayrılma Niyeti Kavramlarına Etkisi

Öz

Sömürücü/istismarcı liderliğin bir versiyonu olan toksik liderlik, işgörenler nezdinde negatif yansımaları nedeniyle son zamanlarda akademik literatürde ele alınan konuların başında gelmektedir. Nitekim yapılan araştırmalar, toksik liderliğin (TL), algılanan örgütsel destek (AÖD), örgütsel tükenmişlik (ÖT), işten ayrılma niyeti (İAN) ve iş erteleme (İE) gibi kritik değişkenlerin iş yaşamını nasıl şekillendirdiğine nispeten daha az odaklandığını göstermektedir. Araştırmaya temel teşkil eden kaynakların korunması teorisi (KKT) çerçevesinde ele alınan bu çalışma, toksik liderliğin işgören davranışlarını aşındırarak işten ayrılma niyetlerini, örgütsel tükenmişliklerini ve iş erteleme davranışlarını tetikleyen gizli mekanizmaları incelerken, bu zararlı etkileri hafifletebilecek bağlamsal faktörleri de ortaya koymaktadır. Araştırma kapsamında elde edilen verilerin analizinde SPSS Statistics 28 programından yararlanılmıştır. Bulgular, algılanan örgütsel desteğin hem toksik liderliğin örgütsel tükenmişlik üzerindeki etkisini hem de işten ayrılma niyeti ve iş erteleme üzerindeki dolaylı etkilerini azaltan bir tampon mekanizma işlevi gördüğünü göstermektedir. Bu çalışma, toksik liderlik ve kurumsal destek arasındaki etkileşime ilişkin anlayışı genişletmekte ve öz kontrol kaynaklarının işgörenlerin geri çekilme tepkilerini şekillendirmedeki kritik rolünü ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Toksik liderlik, Örgütsel Tükenmişlik, İşten Ayrılma Niyeti, İş Erteleme, Algılanan Örgütsel Destek

The Impact of Toxic Leadership on Perceived Organizational Support, Organizational Burnout, Procrastination, and Employee Turnover Intention

Öz

Toxic leadership (TL), a form of exploitative/abusive leadership, has recently emerged as one of the most prominent topics in the academic literature due to its adverse implications for employees. Indeed, existing research indicates that relatively limited attention has been paid to how toxic leadership shapes working life through critical variables such as perceived organizational support (POS), organizational burnout (OB), turnover intention (TI), and procrastination at work (PW). Grounded in the Conservation of Resources (COR) Theory, this study examines the underlying mechanisms through which toxic leadership erodes employee behaviors, thereby triggering turnover intentions, organizational burnout, and procrastination behaviors, while also identifying contextual factors that may mitigate these detrimental effects. The data obtained within the scope of the research were analyzed using SPSS Statistics 28. The findings reveal that perceived organizational support functions as a buffering mechanism that attenuates both the effect of toxic leadership on organizational burnout and its indirect effects on turnover intention and procrastination at work. This study extends the understanding of the interaction between toxic leadership and organizational support and highlights the critical role of self-regulatory resources in shaping employees’ withdrawal responses.

Anahtar Kelimeler

Toxic Leadership, Organizational Burnout, Employee Turnover Intention, Procrastination, Perceived Organizational Support

Kaynakça

Afacan Fındıklı, M. M., Okan, G., & Sığrı, Ü. (2019). Karanlık liderlik ölçeği: Çalışanların algısı üzerine bir ölçeklendirme çalışması. Nitel Sosyal Bilimler, 1(1). https://izlik.org/JA57LX57SX
Anjum, A., Ming, X., Siddiqi, A. F., & Rasool, S. F. (2018). An empirical study analyzing job productivity in toxic workplace environments. International Journal of Environmental Research and Public Health, 15(5), 10-35. https://doi.org/10.3390/ijerph15051035
Appelbaum, S. H., & Roy-Girard, D. (2007). Toxins in the workplace: Affect on organizations and employees. Corporate Governance: The International Journal of Business in Society, 7(1), 17–28. https://doi.org/10.1108/14720700710727087
Arshadi, N. (2011). The relationships of perceived organizational support (POS) with organizational commitment, in-role performance, and turnover intention: Mediating role of felt obligation. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 30, 1103–1108. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2011.10.215
Asim, M., Zhiying, L., Nadeem, M. A., Ghani, U., Arshad, M., & Yi, X. (2021). How authoritarian leadership affects employee's helping behavior? The mediating role of rumination and moderating role of psychological ownership. Frontiers in Psychology, 12, 667348. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.667348
Côté, K., Lauzier, M., & Stinglhamber, F. (2021). The relationship between abusive supervision and psychological distress: The buffering role of perceived organizational support. Journal of Managerial Psychology, 36(7/8), 560–575.
Creswell, J. W. (2021). Araştırma deseni: Nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları (Çev. S. B. Demir). Eğiten Kitap. Çelebi, D. D. N., Güner, A. G. H., & Yıldız, V. (2015). Toksik liderlik ölçeğinin geliştirilmesi. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(1),249–268. https://doi.org/10.14686/buefad.v4i1.1082000223
Eisenberger, R., Huntington, R., Hutchison, S., & Sowa, D. (1986). Perceived organizational support. Journal of Applied Psychology, 71(3), 500–507. https://doi.org/10.1037/0021-9010.71.3.500
Freudenberger, Herbert J. (1974), Staff burn-out. Journal of Social Issues, 30(1), 159-165.
Güldü, Ö., & Esentürk-Aksu, N. (2016). Yıkıcı liderlik algısı ve mesleki tükenmişlik arasındaki ilişkide olumsuz duygu-durumun aracı rolü. Çalışma İlişkileri Dergisi, 7(2), 91–113. https://izlik.org/JA82EH69TP

Hayes, A. F. (2017) Introduction to mediation, moderation, and conditional process analysis: A regression-based approach. Guilford Press, New York.
Hobfoll, S. E., & Shirom, A. (1993). Stress and burnout in the workplace: Conservation of resources. In R. T. Golembiewski (Ed.), Handbook of organizational behavior (pp. 41–60). New York: Dekker.
Li, X., Zhang, Y., Yan, D., Wen, F., & Zhang, Y. (2020). Nurses' intention to stay: The impact of perceived organizational support, job control and job satisfaction. Journal of Advanced Nursing, 76(5), 1141–1150. https://doi.org/10.1111/jan.14305
Lipman-Blumen, J. (2005). The allure of toxic leaders: Why followers rarely escape their clutches. Ivey Business Journal, 69(3), 1–9.
Majeed, M., Fatima, T., Khan, M. A., & Anwar, F. (2023). Toxic leadership and workplace procrastination: The mediating role of ego depletion. Current Psychology, 42, 25149–25163. https://doi.org/10.1007/s12144-022-03789-8
Maslach, C., & Jackson, S. E. (1981). The measurement of experienced burnout. Journal of Occupational Behavior, 2(2), 99–113.
Maslach, C., Jackson, S. E., & Leiter, M. P. (1996). Maslach Burnout Inventory manual (3rd ed.). Consulting Psychologists Press.
Maslach, C., Schaufeli, W. B., & Leiter, M. P. (2001). Job burnout. Annual Review of Psychology, 52, 397–422.
Mobley, W. H. (1977). Intermediate linkages in the relationship between job satisfaction and employee turnover. Journal of Applied Psychology, 62(2), 237–240. https://doi.org/10.1037/0021-9010.62.2.237
Musteață, M. (2025). Workplace procrastination: A systematic review of antecedents and outcomes. Journal of Organizational Behavior, 46(1), 55–79.
Nunes, A., & Palma-Moreira, A. (2024). Toxic leadership and turnover intentions: The role of burnout syndrome. Administrative Sciences, 14(12), 340. https://doi.org/10.3390/admsci14120340
Okray, Z., & Hüseyinzade Şimşek, A. (2020). Toxic leadership: Systematic review based on studies made in Turkey. Istanbul Management Journal, 2020(89), 73–96. https://doi.org/10.26650/imj.2020.89.0004
Özer, B. U., Saçkes, M., & Tuckman, B. W. (2013). Psychometric properties of the tuckman procrastination scale in a Turkish sample. Psychological Reports, 113(3), 874-884. https://doi.org/10.2466/03.20.PR0.113x28z7
Paulhus, D. L., & Williams, K. M. (2002). The dark triad of personality: Narcissism, machiavellianism, and psychopathy. Journal of Research in Personality, 36(6), 556–563. https://doi.org/10.1016/S0092-6566(02)00505-6
Reed, G. (2004). Toxic leadership. Military Review, 84(4), 67–71.
Schaufeli, W. B. (2004). The future of burnout. In A. M. Rossi, J. C. Quick, & P. L. Perrewé (Eds.), Stress and quality of working life: Current perspectives in occupational health (pp. 253–270). Information Age Publishing.
Schmidt, A.A. (2008). Development and validation of the toxic leadership scale [Unpublished Master Thesis], University of Maryland.
Schmidt, A. A. (2014). An examination of toxic leadership, job outcomes, and the impact of military deployment [Unpublished Master Thesis].
Schyns, B., & Schilling, J. (2013). How bad are the effects of bad leaders? A meta-analysis of destructive leadership and its outcomes. The Leadership Quarterly, 24(1), 138–158.
Sezici, E., & Güven, Ö. Z. (2017). İstismarcı yönetici algısının kaytarma üzerindeki etkisinde duygusal tükenmenin aracılık rolü: Otel işletmelerinde bir inceleme. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 28(1), 58–68. https://doi.org/10.17123/atad.316736
Steel, P. (2007). The nature of procrastination: A meta-analytic and theoretical review of quintessential self-regulatory failure. Psychological Bulletin, 133(1), 65–94. https://doi.org/10.1037/0033-2909.133.1.65
Tepper, B. J. (2000). Consequences of abusive supervision. Academy of Management Journal, 43(2), 178–190. https://doi.org/10.2307/1556375
Tuckman, B. W. (1991). The development and concurrent validity of the procrastination scale. Educational and Psychological Measurement, 51(2), 473–480. https://doi.org/10.1177/0013164491512022
Uzunbacak, H. H., Yıldız, A., & Uzun, S. (2019). Toksik liderliğin çalışanların tükenmişlik düzeylerine etkisi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 211–219. https://doi.org/10.18506/anemon.422109
Veglio, V., Romanello, R. ve Pedersen, T. (2025). Employee turnover in multinational corporations: a supervised machine learning approach. Rev. Manag. Sci. 19, 687–728. https://doi.org/10.1007/s11846-024-00769-7
Wolor, C. W., Ardiansyah, A., Rofaida, R., Nurkhin, A., & Rababah, M. A. (2022). Impact of toxic leadership on employee performance. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(23). https://doi.org/10.52965/001c.57551
Yalçınsoy, A., & Işık, M. (2018). Toksik liderlik ile örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyeti ilişkisine yönelik bir araştırma. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 17(3), 1016-1025. https://doi.org/10.21547/jss.373835
Yavaş, A. (2016). Sectoral differences in the perception of toxic leadership. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 229, 267–276. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2016.07.137

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Organizasyon ve Yönetim Teorisi, Strateji, Strateji, Yönetim ve Örgütsel Davranış (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mahmut Akın ^*
0000-0003-4580-3985
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

6 Nisan 2026

Kabul Tarihi

6 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.38057/bifd.1924567

IZ

https://izlik.org/JA22MS82SU

APA

Akın, M. (2026). Toksik Liderliğin, Algılanan Örgütsel Destek, Örgütsel Tükenmişlik, İş Erteleme ve İşten Ayrılma Niyeti Kavramlarına Etkisi. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi, 9(2), 77-86. https://doi.org/10.38057/bifd.1924567

AMA

1.Akın M. Toksik Liderliğin, Algılanan Örgütsel Destek, Örgütsel Tükenmişlik, İş Erteleme ve İşten Ayrılma Niyeti Kavramlarına Etkisi. BİFD. 2026;9(2):77-86. doi:10.38057/bifd.1924567

Chicago

Akın, Mahmut. 2026. “Toksik Liderliğin, Algılanan Örgütsel Destek, Örgütsel Tükenmişlik, İş Erteleme ve İşten Ayrılma Niyeti Kavramlarına Etkisi”. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi 9 (2): 77-86. https://doi.org/10.38057/bifd.1924567.

EndNote

Akın M (01 Ekim 2026) Toksik Liderliğin, Algılanan Örgütsel Destek, Örgütsel Tükenmişlik, İş Erteleme ve İşten Ayrılma Niyeti Kavramlarına Etkisi. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi 9 2 77–86.

IEEE

[1]M. Akın, “Toksik Liderliğin, Algılanan Örgütsel Destek, Örgütsel Tükenmişlik, İş Erteleme ve İşten Ayrılma Niyeti Kavramlarına Etkisi”, BİFD, c. 9, sy 2, ss. 77–86, Eki. 2026, doi: 10.38057/bifd.1924567.

ISNAD

Akın, Mahmut. “Toksik Liderliğin, Algılanan Örgütsel Destek, Örgütsel Tükenmişlik, İş Erteleme ve İşten Ayrılma Niyeti Kavramlarına Etkisi”. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi 9/2 (01 Ekim 2026): 77-86. https://doi.org/10.38057/bifd.1924567.

JAMA

1.Akın M. Toksik Liderliğin, Algılanan Örgütsel Destek, Örgütsel Tükenmişlik, İş Erteleme ve İşten Ayrılma Niyeti Kavramlarına Etkisi. BİFD. 2026;9:77–86.

MLA

Akın, Mahmut. “Toksik Liderliğin, Algılanan Örgütsel Destek, Örgütsel Tükenmişlik, İş Erteleme ve İşten Ayrılma Niyeti Kavramlarına Etkisi”. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi, c. 9, sy 2, Ekim 2026, ss. 77-86, doi:10.38057/bifd.1924567.

Vancouver

1.Mahmut Akın. Toksik Liderliğin, Algılanan Örgütsel Destek, Örgütsel Tükenmişlik, İş Erteleme ve İşten Ayrılma Niyeti Kavramlarına Etkisi. BİFD. 01 Ekim 2026;9(2):77-86. doi:10.38057/bifd.1924567

Bu eser Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

Toksik Liderliğin, Algılanan Örgütsel Destek, Örgütsel Tükenmişlik, İş Erteleme ve İşten Ayrılma Niyeti Kavramlarına Etkisi

Öz

Anahtar Kelimeler

The Impact of Toxic Leadership on Perceived Organizational Support, Organizational Burnout, Procrastination, and Employee Turnover Intention

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster