Dün Çocukluktaki Zorluklar Bugünkü Psikolojik Sermayeyi Etkiler Mi?

Ali Murat Alparslan; Mehmet Ali Taş; Sefa Ceyhan; Gökhan Kenar

TR EN

Dün Çocukluktaki Zorluklar Bugünkü Psikolojik Sermayeyi Etkiler Mi?

Öz

Çalışma, gelir ve sağlık koşulları ile alakalı çocukluk döneminde yaşanan zorlukların, bireylerin gelecekte psikolojik sermayelerini güçlendirebileceği tezi doğrultusunda bir araştırma yapılmıştır. Bu tezi test etmek amacıyla öncelikle zor yaşam envanteri geliştirilmiştir. Bunun beraberinde psikolojik sermaye ölçeği de kullanılarak, lisans eğitimine devam eden öğrenciler üzerinde anket yöntemiyle bir araştırma yapılmıştır. 294 katılımcıdan toplanan veriler üzerinde faktör, korelasyon ve regresyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Bulgular incelendiğinde, zor yaşam envanterinin sadece çocuklukta çalışma boyutunun öz yeterlilik, umut ve dayanıklılık ile anlamlı ve olumlu bir ilişkisinin olduğu, ayrıca yine çocuklukta çalışma faktörünün söz konusu boyutlar üzerinde anlamlı ve olumlu bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Yine bu çalışma ile ilgili literatüre çocuklukta zor yaşam envanteri kazandırılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Psikolojik Sermaye,Çocukluk Dönemi Gelir Durumu,Çocukluk Dönemi Çalışma Koşulları,Çalışma Koşulları,Çocukluk Dönemi Sağlık Koşulları

Kaynakça

Adler, A. (2010). What Life Could Mean to You. Oxford, England: Oneworld.
Avey, J. B., Luthans, F., ve Jensen, S. M. (2009). Psychological Capital: A Positive Resource For Combating Employee Stress And Turnover. Human Resource Management, 48(5), 677-693.
Avey, J. B., Patera, J. L., ve West, B. J. (2006). The Implications of Positive Psychological Capital on Employee Absenteeism. Journal of Leadership and Organizational Studies, 13(2), 42-60.
Avey, J., Wernsing, T. ve Luthans, F. "Can Positive Employees Help Positive Organizational Change? Impact of Psychological Capital and Emotions on Relevant Attitudes and Behaviors'', The Journal of Applied Behavioral Science, 44(1), (2008), 48-70.
Azizoğlu, S. ve Hovardaoğlu, S. (1995). Krize Müdahale Merkezine Başvuran ve Başvurmayan Bireylerin Yaşam Olaylarının Karşılaştırması. Kriz Dergisi, 3(1), 232-236.
Bernstein, D. P. (1994). Initial Reliability and Validity of a New Retrospective Measure of Child Abuse and Neglect. The American Journal of Psychiatry, 151(8), 1132.
Bethell, C. D., Newacheck, P., Hawes, E., ve Halfon, N. (2014). Adverse Childhood Experiences: Assessing The Impact on Health and School Engagement and the Mitigating Role of Resilience. Health Affairs, 33(12), 2106-2115.
Bilgin, R. (2009). Diyarbakır'da Sokakta Çalışan Çocuklar Üzerine Sosyolojik Bir Araştırma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 8(27), 232-244.
Can, A. (2013). SPSS ile Bilimsel Araştırma Sürecinde Nicel Veri Analizi, Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Collins, O. F., ve Moore, D. G. (1964). The Enterprising Man. East Lansing: Michigan State University Press.

Coutu, D., (2002). How Resilience Works, Harvard Business Review, 80(2), 46-55.
Cox, C. ve Jennings, R. (1995). The Foundations of Success: The Development and Characteristics of British Entrepreneurs and Intrapreneurs. Leadership and Organization Development Journal, 16(7), 4–9.
Çatak, B. (2006). Çocuk İşçiliği İçin Risk Faktörlerinin Belirlenmesi; Çocuk İşçi ve Okuyan Öğrencilerin Sağlık Durumlarının Karşılaştırılması. Tıpta Uzmanlık Tezi, Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
Çelik, E. (2013). Lise Son Sınıf Öğrencilerinin Yılmazlık Özelliklerinin Duygusal Dışavurum açısından İncelenmesi, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(2), 221-236.
Çetin F. ve Basım H. N. (2011). Psikolojik Dayanıklılığın İş Tatmini ve Örgütsel Bağlılık Tutumlarındaki Rolü. İş, Güç Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 13(3), 79-94
Çetin, F. ve Basım, H. N. (2012). Örgütsel Psikolojik Sermaye: Bir Ölçek Uyarlama Çalışması. Amme İdaresi Dergisi, 45(1), 121-137.
Çetin, F., Şeşen, H., ve Basım, H. N. (2013). Örgütsel Psikolojik Sermayenin Tükenmişlik Sürecine Etkileri: Kamu Sektöründe Bir Araştırma. Anadolu University Journal of Social Sciences, 13(3), 95-107.
Dönmez B. (2014). Pozitif Psikolojik Sermaye ile İşe İlişkin Duyuşsal İyilik Algısı, İş Doyumu, İş Gören Performansı ve Yaşam Doyumu İlişkilerinin Seyahat Acentası Çalışanları Örnekleminde İncelenmesi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Mersin Üniversitesi, Mersin
Drennan, J., Kennedy, J., ve Renfrow, P. (2005). Impact of Childhood Experiences on the Development of Entrepreneurial Intentions. The International Journal of Entrepreneurship and Innovation, 6(4), 231-238.
Durmuşoğlu, N. ve Doğru, S. S. Y. (2006). Çocukluk Örseleyici Yaşantılarının Ergenlikteki Yakın İlişkilerde Bireye Etkisinin İncelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (15), 237-246.
Ehlert, U. (2013). Enduring Psychobiological Effects of Childhood Adversity. Psychoneuroendocrinology, 38(9), 1850-1857.
Eiser, C. ve Morse, R. (2001). Quality-of-Life Measures in Chronic Diseases of Childhood. Health Technol Assess, 5(1), 156.
Erkuş, A. ve Fındıklı, M. A. (2013). Psikolojik Sermayenin İş Tatmini, İş Performansı ve İşten Ayrılma Niyeti Üzerindeki Etkisine Yönelik Bir Araştırma. Istanbul University Journal of the School of Business Administration, 42(2), 302-318.
Ertürk, Y. (1997). Türkiye’de Çocuk Emeğinin Kullanım Biçimleri. In B. Onur (Ed.), Çocuk Kültürü: 1. Ulusal Çocuk Kültürü Kongresi (ss. 329-353). Ankara: A.Ü. Çocuk Kültürü Araştırma Uygulama Merkezi Yayını.
Gable, S. L. ve Haidt, J. (2005). What (and Why) Is Positive Psychology?. Review of General Psychology Copyright, 9(2), 103–110.
Gooty, J., Gavin, M., Johnson, P.D., Frazier, M.L. ve Snow, D.B. (2009). In The Eyes of the Beholder: Transformational Leadership, Positive Psychological Capital, And Performance. Journal of Leadership and Organizational Studies, 15(4), 353-367
Grabe, H. J., Meyer, C., Hapke, U., Rumpf, H. J., Freyberger, H. J., Dilling, H., ve John, U. (2000). Prevalence, Quality of Life and Psychosocial Function in Obsessive-Compulsive Disorder and Subclinical Obsessive-Compulsive Disorder in Northern German. European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience, 250(5), 262-268.
Gürbüz, S., Şahin, F. (2015). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Harms, P.D. ve Luthans, F. (2012). Measuring Implicit Psychological Constructs In Organizational Behaviour: An Example Using Psychological Capital, Journal of Organizational Behaviour, 3(33), 589-594.
İlhan, İ. Ö. ve Sayıl, I. (1999). Ankara'nın Mamak İlçesinde Yapılan Bir Alan Çalışması Zorlayıcı Yaşam Olayları ve Ruhsal Bozukluklar İlişkisi. Kriz Dergisi, 7(1), 16.
İslamoğlu, A. H. ve Alnıaçık, Ü. (2014), Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri. İstanbul: Beta Basım Yayım.
İşmen, A. E. (1999). Aile İçi Çocuk İstismarı. Yayınlanmamış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
Kabakçı, Ö. F. ve Korkut, F. (2010). 6‐8. Sınıftaki Öğrencilerin Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerilerinin Bazı Değişkenlere Göre İncelenmesi. Eğitim ve Bilim, 33(148), 77-86.
Kavi, E. ve Karakale, B. (2018). Çalışan Psikolojisi Açısından Psikolojik Dayanıklılık. Hak İşUluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 7(17), 55-77.
Kaya, A., Balay, R., ve Demirci, Z. (2014). Ortaöğretimde Görev Yapan Öğretmenlerin Psikolojik Sermaye Düzeylerinin İncelenmesi (Şanlıurfa İli Örneği). Electronic Journal Of Social Sciences, 13(48). 47-68.
Kelekçi, H., ve Yılmaz, K. (2015). Öğretmenlerin Pozitif Psikolojik Sermayeleri İle Yeterlik İnançları Arasındaki İlişki. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(3), 992-1007.
Keser, S. ve Kocabaş, İ. (2014). İlköğretim Okulu Yöneticilerinin Otantik Liderlik ve Psikolojik Sermaye Özelliklerinin Karşılaştırılması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 1(1), 1-22.
Larson, M. and Luthans. F. (2006). Potential Added Value of Psychological Capital in Predicting Work Attitudes. Journal of Leadership and Organizational Studies, 13(1), 45-67.
Lordoğlu, K. ve Etiler, N. (2014). Batı Karadeniz Bölgesinde Mevsimlik Gezici Tarım İşçiliğinde Çalışan Çocuklar Üzerine Sınırlı Bir Araştırma. Calisma ve Toplum, 41(2). 115-134.
Luthans, F. (2002). The Need for and Meaning of Positive Organizational Behavior. Journal of Organizational Behavior, 23(6), 695‐706.
Luthans, F. (2005). Organisational Behaviour. Irwin: McGraw-Hill.
Luthans, F., Bruce, A. J., Avey, J., Norman, S. M. (2007). Positive Psychological Capital: Measurement and Relationship with Performance and Satisfaction. Personnel Psychology, Issue, (60), 541-572.
Luthans, F., Norman S. M., Avolio B. J. ve Avey J. B. (2008). The Mediating Role of Psychological Capital in The Supportive Organizational Climate–Employee Performance Relationship. Journal of Organizational Behavior, 29(2), 219‐238.
Luthans, F., Youssef, C. M. ve Avolio, B.J. (2007). Psychological Capital. New York: Oxford University Press.
Malach-Pines, A., Sadeh, A., Dvir, D., and Yafe-Yanai, O. (2002). Entrepreneurs and Managers: Similar Yet Different. International Journal of Organizational Analysis, 10(2), 172.
Nelson, D. ve Cooper, C.L. (2007). Positive Organizational Behavior. London: Sage Publication.
Norman, G. (2010). Likert Scales, Levels of Measurement and The “Laws” of Statistics. Advances in Health Sciences Education, 15(5), 625-632.
Ocak, M., ve Güler, M. (2017). Psikolojik Sermayenin Tükenmişlik Üzerine Etkisi: Görgül Bir Araştırma. Erciyes Üniversitesi Iktisadi ve Idari Bilimler Faküeltesi Dergisi, 1(49).
Oei, T. I. (1988). Method and Technique of Life Events Research in Depression and Anxiety. Comprehensive Psychiatry, 29(6), 566-574.
Ohe, S., and Ohe, T. (1996), Three Key Experiences of Japanese Entrepreneurs During Their Elementary and Secondary School Years, Paper Presented at the Frontiers of Entrepreneurship Research, Wellesley, MA.
Paige, M., DeVore, J., Chang, C. Y. and Whisenhunt, J. (2017). The Trauma-Competent Clinician: A Qualitative Model of Knowledge, Skills, and Attitudes Supportingadlerian-Based Trauma Psychotherapy. The Journal of Individual Psychology, 73(1),8-37.
Pianta R. C. (1992). Child-Parent Relationship Scale. University of Virginia
Polatci, S. (2014). Psikolojik Sermayenin Görev ve Bağlamsal Performans Üzerindeki Etkileri: Polis Teşkilatında Bir Araştırma. Ege Academic Review, 14(1), 115-124.
Roberts, S., Scherer, L. L. ve Bowyer, C. J., (2011), "Job Stress and Incivility: What Role Does Psychological Capital Play?", Journal of Leadership and Organizational Studies, 3(6) 1-10.
Rosenman, S. ve Rodgers, B. (2006). Childhood Adversity and Adult Personality. Australian And New Zealand Journal Of Psychiatry, 40(5), 482-490.
Rubin, S.S., Nadav, O.B., Malkinson, R. (2009). The Two-Track Model of Bereavement Questionnaire (TTBQ): Development and Validation of a Relational Measure. Death Studies (33), 305–33.
Sawyer, M.G., Reynould, K. E., Couper, J. J. (2004), Heallth-Related Quality of Life of Children and Adolescent with Chronic Illness- A Two Year Prospective Study. Quality of life research, 13(7), 1309-1319.
Schaufeli, W.B., ve Bakker, A.B. (2004). Job Demands, Job Resources, and Their Relationship with Burnout and Engagement. Journal of Organizational Behavior, (25), 293-315.
Scherer, R. F., Adams, J. S., Carley, S. S., and Wiebe, F. A. (1989). Role Model Performance Effects on Development of Entrepreneurial Career Preference. Entrepreneurship Theory and Practice, (3), 53–71.
Sege, R. ve Linkenbach, J. (2014). Essentials for Childhood: Promoting Healthy Outcomes From Positive Experiences. Pediatrics, 133(6), 1489-1491.
Seligman, M. E. (1998). Building Human Strength: Psychology's Forgotten Mission.
Seligman, M. E. P., ve Csikszentmihalyi, M. (2000). Positive Psychology An İntroduction. American Psychologist, (55), 5-14.
Snyder, C. R., Harris, C. J., Anderson, R. S., Holleran, A., Irving, L. M., Sigmon, S. T., Yoshinobu, L. Gibb, J., Langelle, C. ve Harney, P. (1991). The Will and The Ways: Development and Validation of an Individual‐Differences Measure of Hope. Journal of Personality and Social Psychology, 60(4), 570‐585.
Snyder, C. R., Sympson, S. C., Ybasco, F. C., Borders, T. F., Babyak M. A. ve Higgins, R. L. (1996). Development and Validations of The State of Hope Scale. Journal of Personality and Social Psychology, 70(2), 321‐335.
Stajkovic, A. D. ve Luthans, F. (1998). Social Cognitive Theory and Self‐Efficacy: Going Beyond Traditional Motivational and Behavioral Approaches. Organizational Dynamics, 26(4), 62‐74.
Süral Özer, P., Topaloğlu, T., ve Timurcanday Özmen, Ö. N. (2013). Destekleyici Örgüt İkliminin, Psikolojik Sermaye İle İş Doyumu İlişkisinde Düzenleyici Etkisi. Ege Academic Review, 13(4), 437-448.
Şimşek, Ö. F. (2007). Yapısal Eşitlik Modellemesine Giriş: Temel İlkeler ve LISREL Uygulamaları. Ankara: Ekinoks Yayınları.
Şişman, Y. (2006). Sokakta Çalışan Çocukların Yaşam Koşulları ve Gelecek Beklentileri. Sosyal Bilimler Dergisi, (2), 251-276.
Topaloğlu, T., ve Özer, P. S. (2014). Psikolojik Sermaye İle İş Performansı Arasındaki İlişkiye Otantik Liderliğin Düzenleyici Etkisi. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 6(1), 156-171.
Waite, P.J. ve Richardson, G.E. (2004). Determining the Efficacy of Resilience Training in the Work Site. Journal of Allied Health, 33(3), 178–183.
Yazgan İnanç, B., Bilgin, M. ve Atıcı, M. (2004). Gelişim Psikolojisi Çocuk ve Ergen Gelişimi. Adana: Nobel Kitabevi.
Yıldız, Ö. (2007). Çalışan Çocuklar: ‘Sorun’ mu? ‘Çözüm’ mü?. Gaziantep University Journal of Social Sciences, 6(2), 57-66.
Yıldızbaş, F. ve Parlakyıldız, B. (2007). Erken Çocukluk Döneminde Çalışan Çocukların Çalışma Nedenlerinin İncelenmesi (Bolu İli Örneği), 5. Sokakta Çalışan ve Yaşayan Çocuklar Sempozyumu. ss.3-18.
Kalaycı, Ş. (2010). SPSS Uygulamalı Çok Değişkenli İstatistik Teknikleri. Ankara: Asil Yayın Dağıtım.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ali Murat Alparslan
0000-0002-1682-4202
Türkiye

Mehmet Ali Taş ^*
0000-0001-9714-7188
Türkiye

Sefa Ceyhan
0000-0002-3788-0756
Türkiye

Gökhan Kenar
0000-0002-3159-1865
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

8 Mayıs 2019

Gönderilme Tarihi

29 Mart 2019

Kabul Tarihi

29 Nisan 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 2 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA47GN52YF

APA

Alparslan, A. M., Taş, M. A., Ceyhan, S., & Kenar, G. (2019). Dün Çocukluktaki Zorluklar Bugünkü Psikolojik Sermayeyi Etkiler Mi? Bucak İşletme Fakültesi Dergisi, 2(1), 16-34. https://izlik.org/JA47GN52YF

AMA

1.Alparslan AM, Taş MA, Ceyhan S, Kenar G. Dün Çocukluktaki Zorluklar Bugünkü Psikolojik Sermayeyi Etkiler Mi? BİFD. 2019;2(1):16-34. https://izlik.org/JA47GN52YF

Chicago

Alparslan, Ali Murat, Mehmet Ali Taş, Sefa Ceyhan, ve Gökhan Kenar. 2019. “Dün Çocukluktaki Zorluklar Bugünkü Psikolojik Sermayeyi Etkiler Mi?”. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi 2 (1): 16-34. https://izlik.org/JA47GN52YF.

EndNote

Alparslan AM, Taş MA, Ceyhan S, Kenar G (01 Mayıs 2019) Dün Çocukluktaki Zorluklar Bugünkü Psikolojik Sermayeyi Etkiler Mi? Bucak İşletme Fakültesi Dergisi 2 1 16–34.

IEEE

[1]A. M. Alparslan, M. A. Taş, S. Ceyhan, ve G. Kenar, “Dün Çocukluktaki Zorluklar Bugünkü Psikolojik Sermayeyi Etkiler Mi?”, BİFD, c. 2, sy 1, ss. 16–34, May. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47GN52YF

ISNAD

Alparslan, Ali Murat - Taş, Mehmet Ali - Ceyhan, Sefa - Kenar, Gökhan. “Dün Çocukluktaki Zorluklar Bugünkü Psikolojik Sermayeyi Etkiler Mi?”. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi 2/1 (01 Mayıs 2019): 16-34. https://izlik.org/JA47GN52YF.

JAMA

1.Alparslan AM, Taş MA, Ceyhan S, Kenar G. Dün Çocukluktaki Zorluklar Bugünkü Psikolojik Sermayeyi Etkiler Mi? BİFD. 2019;2:16–34.

MLA

Alparslan, Ali Murat, vd. “Dün Çocukluktaki Zorluklar Bugünkü Psikolojik Sermayeyi Etkiler Mi?”. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi, c. 2, sy 1, Mayıs 2019, ss. 16-34, https://izlik.org/JA47GN52YF.

Vancouver

1.Ali Murat Alparslan, Mehmet Ali Taş, Sefa Ceyhan, Gökhan Kenar. Dün Çocukluktaki Zorluklar Bugünkü Psikolojik Sermayeyi Etkiler Mi? BİFD [Internet]. 01 Mayıs 2019;2(1):16-34. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47GN52YF

Bu eser Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

Dün Çocukluktaki Zorluklar Bugünkü Psikolojik Sermayeyi Etkiler Mi?

Dün Çocukluktaki Zorluklar Bugünkü Psikolojik Sermayeyi Etkiler Mi?

Öz

Anahtar Kelimeler

Do Yesterday's Difficulties in Childhood Affect Today's Psychological Capital?

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster