SAĞLIK KURULUŞLARINDA DUYGUSAL BULAŞMA VE İŞ MOTİVASYONU: TIBBİ SEKRETERLER ÜZERİNDE BİR UYGULAMA
Öz
Bu çalışma tıbbi sekreterlerin duygusal bulaşma durumları ile iş motivasyonu arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Tıbbi sekreterler sağlık kurumlarında sosyal etkileşime en fazla maruz kalan gruplardan biridir. Hastalar, sağlık profesyonelleri ve yöneticiler arasında bir köprü görevi görmekte ve hastane içerisinde çeşitli duygu durumları geçişlerine maruz kalmaktadırlar. Her organizasyonda olduğu gibi sağlık kuruluşlarında da sıklıkla olumlu (mutluluk, neşe) ve olumsuz duygular (üzüntü, öfke) bir arada yaşanmaktadır (Barutçugil, 2002: 9). İşletmeler, yöneticiler ve çalışanlar bu çeşitli ve yoğun duyguların farkında olmak durumundadır. İş yaşamında, bireylerin birbirlerinden veya çevreden etkilenerek duygusal bulaşmaya maruz kalması ile hangi faktörlerin ilişkili olduğunun ortaya çıkarılmasıyla, çalışanlar hakkında daha fazla bilgiye sahip olunarak yöneticilere bilgi sunulabilir. Günümüz işletmeciliğinde, para, strateji, makine ve malzemelerin yanı sıra rekabetçi üstünlük sağlayan, taklit edilemeyen en önemli kaynağın insan kaynağı olduğu bilinmektedir. İşletmelerde verimi sağlayacak faktörlerden birisi olan tıbbi sekreterlerin motive edilmesi ve duygusal bulaşma durumlarının farkında olunması önemlidir. Bu kapsamda hem içsel hem de dışsal kaynaklarla ilişkili bir kavram olan iş motivasyonu ile duygusal bulaşma kavramının incelenmesinin literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Çalışmada ölçüm aracı olarak “Duygusal Bulaşıcılık Anketi” ve “Motivasyon Anketi” kullanılmıştır. Sağlık kuruluşlarındaki tıbbi sekreterlerin duygusal bulaşma düzeyleri ve iş motivasyonu ilişkisi incelenmiş, demografik değişkenlere göre anlamlı farklılık gösterip göstermediğini analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre tıbbi sekreterlerin duygusal bulaşma ile motivasyon düzeylerinde anlamlı ilişki bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler
Duygusal Bulaşıcılık,İş Motivasyonu,Duygu Yönetimi,Tıbbi Sekreter
Kaynakça
- Acaray, A. & Günsel, A. (2017). Motivasyon, duygusal emek, duygusal uyumsuzluk ve etkileşim yoğunluğu arasındaki ilişkinin incelenmesi: bir kamu kurumu çalışanları üzerinde araştırma. Social Sciences Journal, 6(4), 83-98.Akbolat, M., Kaplan, A., Yılmaz, A., Işık, O. (2008). Tıbbi dokümantasyon ve sekreterlik programı öğrencileri ve uygulama alanlarındaki çalışanların uygulamalara ilişkin görüşleri. Fırat Sağlık Hizmetleri Dergisi, 3(7), 55-75.Akçay, C. & Çoruk, A. (2012). Çalışma yaşamında duygular ve yönetimi: kavramsal bir inceleme. Eğitimde Politika Analizi Dergisi, 1(1), 3-25.Akın, A., Uysal, R., Akın, Ü. (2015). Duygusal Bulaşma Ölçeği’nin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliği. Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 97-104.Aydemir, A. (2016). Susceptibility to emotional contagion in health organizations: ımpact on organizational commitment and ıntention to stay. Yayımlanmış doktora tezi, Boğaziçi Üniversitesi İstanbul.Barsade, G. (2002). The ripple effect: Emotional contagion and its influence on group behavior. Administrative Science Quarterly, 47(4), 644-675.Barutçugil, İ. (2002). Organizasyonlarda Duyguların Yönetimi. İstanbul: Kariyer Yayıncılık.Bentley, T. (1999). İnsanları Motive Etme. (O. Yıldırım,Çev.) İstanbul: Hayat Yayınları.Çakıroğlu, E. & Tengilimoğlu, D. (2014). Mobbing (yıldırma) davranışlarının tıbbi sekreterlerin tükenmişliği üzerine etkisi. Electronic Journal of Vocational Colleges, 167-188.Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G., Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal Bilimler İçin Çok Değişkenli İstatistik SPSS ve Lisrel Uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi.Demirel, G. H. & Akdemir, B. (2018). İş motivasyon kaynaklarının duygusal emek üzerindeki etkisini belirlemeye yönelik bir araştırma. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 9(1), 1-30.Doherty, R. (1997). The emotional contagion scale: a measure of ındividual differences. Journal of Nonverbal Behavior, 21(2), 131-154.Erken, M. (2016). Duygusal emek kavramı ve motivasyonun duygusal emek davranışı üzerindeki etkileri: bir kamu kurumu üzerinde araştırma. Yayımlanmış yüksek lisans tezi, Kocaeli Üniversitesi Kocaeli.Garih, Ü. (2000). İş Hayatında Motivasyon. İstanbul: Hayat Yayınevi.Gider, Ö., Şimşek, G., Ocak, S., Top, M. (2011). Hastane organizasyonlarında örgütsel bağlılık ve iş doyumunun analizi: hemşireler ve tıbbi sekreterler üzerine bir araştırma. Öneri Dergisi, 9(35), 93-101.Goleman, D. (2015). Duygusal Zeka Neden Iq’dan Daha Önemlidir? (B. Seçkin Yüksel Çev) İstanbul: Varlık Yayınları.Hatfield, E., Cacioppo, J. T., Rapson, R. L. (1994). Emotional Contagion: Studies İn Emotion & Social İnteraction. Cambridge, UK: Cambridge University Press.İştar, I. & Suysal, M. (2019). Tıbbi sekreterlerin yaşadığı sorunların incelenmesi: Düzce ilinde bir alan araştırması. Asya Studies-Academic Social Studies/Akademik Sosyal Araştırmalar, 8, 41-52.Kaplan, A., Köksal, A. (2017). Türkiye’de Tıbbi Dokümantasyon Ve Sekreterlik Eğitiminin İncelenmesi Mesleki Uygulamalar. Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi, 16(2), 63-68.Kara, O. N., Vergili, A., Erdem, R. (2016). Sağlık çalışanlarının proaktif kişilik yapıları ile duygusal bulaşma durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi üzerine bir araştırma. Balkan Sosyal Bilimler Dergisi, Özel Sayı,91-103.Keser, A. (2006). Çalışma Yaşamında Motivasyon. İstanbul: Alfa Aktuel Yayınları.Koçel, T. (2014). İşletme Yöneticiliği. İstanbul: Beta Yayınları.Kozak, A. M. & Genç, V. (2014). Değişim sürecinde ortaya çıkan direnci önlemede duyguların yönetiminin önemi: hizmet işletmeleri açısında. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 1(2), 81-92.Nadler, R. T., Rabi, R.,Minda, J. P. (2010). Better mood and better performance: learning rule-described categories is enhanced by positive mood. Psychological Science, 21(12), 1770 1776.Pugh, S. D. (2001). Servive with a smile: Emotional contagion in the service encounter. Academy of Management Journal, 44(5), 1018-1027.Riggio, E., R. (2014). Endüstri ve Örgüt Psikolojisine Giriş (B. Özkara, Çev.) Ankara: Nobel Yayınları.Seçer, H. Ş. (2005). Çalışma yaşamında duygular ve duygusal emek: sosyoloji, psikoloji ve örgüt teorisi açısından bir değerlendirme. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 50, 813-834.Semercioğlu, S., Tengilimoğlu, D., Semercioğlu, M. (2012). Özel ve kamu hastanelerinde çalışan tıbbi sekreterlerin iş doyumu ve örgütsel güven düzeylerinin karşılaştırılmasına yönelik bir alan çalışması. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(4), 225-238.Tatarlar, C.D., Çangarlı, G. B., Atabay, G. R. (2019). Bulaşma kavramının örgütsel bağlamda varlığının, türlerinin ve sonuçlarının incelenmesi. 27. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi, 468-475.Töremen, F. & Çankaya, İ. (2008). Yönetimde etkili bir yaklaşım: duygu yönetimi. Kuramsal Eğitimbilim, 1(1), 33-47.Turhan, M. & Çetinsöz, C., B. (2019). Duygusal zeka ve motivasyon arasındaki ilişki: turizm programı öğrencileri üzerine bir araştırma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(69), 268-287.Ünalan, D., Özyurt, Ö., Filik, T., Saraçoğlu, A. A. (2013). Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi hastane yöneticilerinin tıbbi sekreterlerin iletişim becerileri hakkındaki değerlendirmeleri. IV. Uluslararası Sağlıkta Performans ve Kalite Kongresi, 307-316.Yıldırım, E. & Akın, M. (2018). Örgütlerde dışlanma, sinizm ve pozitif-negatif duygusallık arasındaki ilişkiler: pozitif ve negatif duygusallığın aracılık rolü. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 14(2), 427-449.
- Şahin, D., Küçükaltan, D., Kaya, T.,F. (2014). Özel hastanelerdeki hasta kabul biriminde çalışan profilini belirlemeye yönelik Trakya bölgesinde bir araştırma. Electronic of Vocational Colleges, 4(3), 350-363
