Living in an Age of Political Interregnum: Retrotopia or Nostalgia as an Ideal Type in Bauman's Thought

Öz

This study aims to put forward the concept of retrotopia and the theoretical dimensions of this concept by critical thinker Zygmunt Bauman, who is known for his analyses of social and political transformation in contemporary society. Although Bauman has focused on the concept of “utopia”, which is a promise of a social future, in all his works, he deals with the pains of change of liquid (late) modern societies that have lost their collective and political hopes for the future in his last work called “retrotopia”. At the origin of the social change that the concept points to is the claim that the concepts of politics (state) and power are separated from each other in today's societies. The content of the discussion will be considered in the context of Bauman’s theoretical contributions and his analyses of contemporary political and social processes. The study proposes that Bauman's concept of retrotopia can be used as an ideal type or conceptual path to make sense of current political and cultural changes. Retrotopia can therefore be read as a model that makes the everyday experiences of current society visible and more understandable, or as an instrument for analyzing reality. Retrotopian ideas are also thought to paradoxically engage in a similar effort to utopian ideals in overcoming the “present”, even though they tend toward different historical trajectories. In the study, a descriptive and interpretative method was used regarding a theoretical path that can be used in analyzing contemporary political and social events.

Anahtar Kelimeler

• Retrotopia
• nostalgia
• interregnum
• liquid modernity
• Bauman

Politik Interregnum Zamanlarında Yaşamak: Bauman Düşüncesinde İdeal Bir Tip Olarak Retrotopia ya da Nostalji

Öz

Bu çalışma, çağdaş toplumdaki sosyal ve politik dönüşüme ilişkin analizleriyle tanınan eleştirel düşünür Zygmunt Bauman’ın retrotopia kavramı ve bu kavramın kuramsal boyutlarını ortaya koyma amacını taşımaktadır. Bauman, tüm çalışmalarında toplumsal bir gelecek vaadi olan “ütopya” kavramını merkeze almış olsa da, “retrotopia” adındaki son çalışmasında geleceğe dair kolektif ve politik umutlarını yitiren akışkan (geç) modern toplumların değişim sancılarını konu edinmektedir. Kavramın işaret ettiği toplumsal değişimin kökeninde, günümüz toplumlarında politika (devlet) ve iktidar kavramlarının birbirinden ayrılmış olduğu iddiası yer almaktadır. Tartışmanın kapsamı, Bauman’ın kendi kuramsal katkıları ve çağdaş politik ve toplumsal süreçlere dair analizleri bağlamında ele alınacaktır. Çalışma, Bauman’ın retrotopia kavramının mevcut politik ve kültürel değişimleri anlamlandırmada ideal bir tip ya da kavramsal bir izlek olarak kullanılabileceği önerisini sunmaktadır. Retrotopia bu nedenle mevcut toplumun gündelik deneyimlerini görünür ve daha anlaşılır kılan bir model veya gerçekliği analiz etmeye yarayan bir araç olarak okunabilir. Ayrıca retrotopik düşüncelerin, farklı tarihsel yörüngelere eğilimli olsalar da, “şimdiki” zamanın üstesinden gelme konusunda, paradoksal bir biçimde ütopyacı idealler ile benzer bir çaba içinde oldukları düşünülmektedir. Çalışmada çağdaş politik ve sosyal olayların analiz edilmesinde başvurulabilecek bir kuramsal izlek hakkında, betimleyici ve yorumlayıcı bir yöntem kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Retrotopia
• nostalji
• interregnum
• akışkan modernite
• Bauman

Kaynakça

1. Aidnik, M. & Jacobsen, M. H. (2019). The u-turn of utopia –utopia, socialism and modernity in Zygmunt Bauman’s social thought. Irish Journal of Sociology, 27(1), 22–43.
2. Başar, F. (1995). Fetret Devri. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi 12. Cilt içinde (480-482), Ankara: İslam Araştırmaları Merkezi Yayınları.
3. Bauman, Z. (1993). Postmodern Ethics. Blackwell.
4. Bauman, Z. (2001). Community, seeking safety in an insecure world. Cambridge.
5. Bauman, Z. (2005a). Globalization: the human consequences. Blackwell.
6. Bauman, Z. (2005b). Liquid Life. Cambridge.
7. Bauman, Z. (2010). Etiğin tüketiciler dünyasında bir şansı var mı? (Çev. F. Çoban & İ. Katırcı). Ankara: De Ki Yayınları. (Orijinal Yayın Tarihi, 2008)
8. Bauman, Z. (2011). Bireyselleşmiş toplum. (Çev. Y. Alogan) İstanbul: Ayrıntı Yayınları. (Orijinal Yayın Tarihi, 2001)

9. Bauman, Z. (2012). Times of interregnum. Ethics & Global Politics, 5 (1), 49-56.
10. Bauman, Z. (2013). Does the richness of the few benefit us all? Cambridge.
11. Bauman, Z. (2015). Akışkan modern dünyada kültür. (Çev. İ. Çapçıoğlu & F. Ömek,). Ankara: Atıf Yayınları. (Orijinal Yayın Tarihi, 2011)
12. Bauman, Z. (2016). Özgürlük. (Çev. K. Eren). İstanbul: Ayrıntı Yayınları. (Orijinal Yayın Tarihi, 1998)
13. Bauman, Z. (2017a). Modernite, kapitalizm, sosyalizm: küresel çağda sosyal eşitsizlik. (Çev. F. D. Ergün). İstanbul: Say Yayınları. (Orijinal Yayın Tarihi, 2011)
14. Bauman, Z. (2017b). Retrotopya. (Çev. A. Karatay). İstanbul. Sel Yayınları. (Orijinal Yayın Tarihi, 2017)
15. Bauman, Z. (2018a). Akışkan gözetim. (Çev. E. Yılmaz). İstanbul: Ayrıntı Yayınları. (Orijinal Yayın Tarihi, 2013)
16. Bauman, Z. (2018b). Kuşatılmış toplum. (Çev. A. E. Pilgir). İstanbul: Ayrıntı Yayınları. (Orijinal Yayın Tarihi, 2002)
17. Bauman, Z. (2020). Akışkan korku. (Çev. C. Atay). İstanbul: Ayrıntı Yayınları. (Orijinal Yayın Tarihi, 2006)
18. Bauman, Z. (2021a). Kimlik. (Çev. M. Hazır,). Ankara: Heretik Yayınları. (Orijinal Yayın Tarihi, 2017)
19. Bauman, Z. (2021b). Sosyoloji ne işe yarar? (Çev. A. E. Pilgir). İstanbul: Ayrıntı Yayınları. (Orijinal Yayın Tarihi, 2014)
20. Bauman, Z. (2023). Tüketici hayat. (Çev. K. Oğuz). İstanbul: Tellekt Yayınları. (Orijinal Yayın Tarihi, 2019)
21. Bauman, Z., Bauman, I., Kociatkiewicz, J. ve Kostera, M. (2024). Akışkan modern dünyada yönetim. (Çev. A. Önal). İstanbul: Ayrıntı Yayınları. (Orijinal Yayın Tarihi, 2015)
22. Bauman, Z., Bordoni, C. (2018). Kriz hali ve devlet. (Çev. Y. Alogan). İstanbul: İthaki Yayınları. (Orijinal Yayın Tarihi, 2017)
23. Bauman, Z., Jacobsen, M.H. & Tester, K. (2007). Sociology, nostalgia, utopia and mortality: a conversation with Zygmunt Bauman. European Journal of Social Theory, 10(2), 305–325.
24. Bauman, Z., Obirek, S. (2015). On the world and ourselves. (Trans. L. Bauman). Cambridge: Polity.
25. Bauman, Z., Tester, K. (2017). Zygmunt Bauman ile söyleşiler. (Çev. M. Hazır). Ankara: Heretik Yayınları. (Orijinal Yayın Tarihi, 2016)
26. Beilharz, P. (2018). The Legacy of Zygmunt Bauman. Journal of Sociology, 54(3), 294-299.
27. Boym, S. (2021). Nostaljinin geleceği. (Çev. F. B. Aydar). İstanbul: Metis Yayınları. (Orijinal Yayın Tarihi, 2001)
28. Brzezinski, D. (2023). Zygmunt Bauman and the nostalgic turn. Jacobsen, M. H. (Ed). The Anthem companion to Zygmunt Bauman içinde, (191-212), London: Anthem Press.
29. Burszta, W. J. (2018). Silencing the past, retrotopia, and teaching history. Nationalities Affairs, 50, 1-13.
30. Cassain, B. (2023). Nostalji, insan ne zaman evindedir? (Çev. S. Kıvrak). İstanbul: Kolektif Yayınları. (Orijinal Yayın Tarihi, 2017)
31. Clegg, S. R. (2018). Reading Bauman and retrotopia. Scandinavian Journal of Management, 34(4), 354-363.
32. Friezer, E. (1959). Interregnum and patrum auctoritas. Mnemosyne, 12(4), 301-329.
33. Gramsci, A. (1971). Selections from the prison notebooks. International Publishers.
34. Heywood, A. (2022). Siyaset. (Çev. N. Uslu). Ankara: Felix Yayınları. (Orijinal Yayın Tarihi, 2019)
35. Hobbes, T. (2018). Leviathan. (Çev. S. Lim). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. Hofer, J. (1934). Medical dissertation on nostalgia. Anspach, C. K. (Tran Bulletin of the Institute of the History of Medicine, 2(6), 376-391.
36. Hugo, V. (2016). Sefiller. (Çev. V. Yalçıntoklu). İstanbul: Türkiye İş Bankası Yayınları.
37. Ivanov, I. (2023). Imperial and hegemonic interregnum. International Crimes and History, 24, 105-130.
38. Jacobsen, M. H. (2021). Fear and retrotopia – critical reflections on the rise of defensive emotions in liquid modernity. Zoon Politikon 12, 94-124.
39. Jacobsen, M. H. (2022). Postscript: on nostalgia of the future and the future of nostalgia – some scattered concluding observations. Jacobsen, M. H. (Ed). Intimations of Nostalgia and Multidisciplinary Explorations of an Enduring Emotion içinde (229-243), Bristol: Bristol University Press.
40. Jacobsen, M. H. & Wilson, J. L. (2022). Sociology and nostalgia: micro-, meso- and macro- level dimensions of an ambiguous emotion. Jacobsen, M. H. (Ed). Intimations of Nostalgia and Multidisciplinary Explorations of an Enduring Emotion içinde (89-109), Bristol: Bristol University Press.
41. James, H. (2010). Aspern’in mektupları. (Çev. H. F. Nemli). İstanbul: İletişim Yayınları.
42. Kalaycıoğlu, E. (2021). Halk yönetimi: demokrasi ve popülizm çatışmasında dünya. İstanbul: Efil Yayınları.
43. Kociatkiewicz, J. & Kostera, M. (2018). After retrotopia? the future of organizing and the thought of Zygmunt Bauman. Scandinavian Journal of Management, 34(4), 335–342.
44. Marx, Karl. (2003). Louis Bonaparte’in 18 brumaire’i. (Çev. S. Belli). İstanbul: Eriş Yayınları.
45. Szczegola, L. (2023). Populist retrotopia: On the road to culture war. Kuczynski, P. (Ed). The Virus of Radicalization içinde (249-258), Warsaw: Collegium Civitas.
46. Statista Research Department (2024, 14 Temmuz). Share of votes earned by Brothers of Italy in parliamentary and European elections from 2013 to 2024. Erişim adresi https://www.statista.com/statistics/1466279/brothers-of-italy-share-of-votes/, (Erişim tarihi: 03.01.2025).
47. Tocqueville, A. (2021). Eski rejim ve devrim. (Çev. T. Ilgaz). Ankara: İmge Yayınları.