Demokratikleşmede Yolsuzluk ve Kalkınmışlığın Etkileri
Öz
Çalışmanın amacı, ekonomik kalkınma göstergesi olan insani gelişme endeksi ile yolsuzluk göstergesi olan yolsuzluk algı endeksinin demokrasi düzeyine etkisi gelişmişlik düzeyi farklılık arz eden ülkeler için 2010-2018 dönemine ait veriler ile panel sıralı nitel tercih yöntemini kullanarak araştırmaktır. Yaygın literatür daha çok demokrasi veya yolsuzluğun büyüme ve kalkınma etkilerini incelerken, teorik perspektifte özellikle kalkınmanın demokratikleşmeyi tetikleyeceğine dair savlar eşliğinde araştırma kurgulanmıştır. Bu çerçevede bağımlı değişkenin sıra sayılar alması nedeniyle azgelişmiş, gelişmekte olan ve gelişmiş ülkeler için sıralı nitel tercih modellerinden sıralı logit model analizi yapılmıştır. Araştırma sonucuna göre az gelişmiş ve gelişmiş ülkelerde hem insani gelişme endeksi hem de yolsuzluk algı endeksindeki iyileşmelerin demokratikleşmeyi beslediği tespit edilmiştir. Buna karşılık gelişmekte olan ülkelerde ise yalnızca yolsuzluk algı endeksinin demokrasinin yüksek düzeylerinde daha etkili ve yüksek demokrasi düzeyini etkileme olasılığının daha yüksek olduğu sonucu elde edilirken, kalkınmadaki iyileşmelerin demokratikleşmeyi olumlulaştırmadığı gözlenmiştir. Bu noktada gelişmişlik düzeyi açısından demokratikleşme ile ekonomik gelişme arasında “u eğrisi” şeklinde bir ilişkinin varlığı tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Acemoğlu, D. & Robinson, J. A. (2020). Dar Koridor: Devletler, Toplumlar ve Özgürlüğün Geleceği (Çev: Y. Taşkın). İstanbul, Doğan Egmont Yayıncılık ve Yapımcılık.
- Akçay, S. (2000). Yolsuzluk, ekonomik özgürlükler ve demokrasi. Muğla Üniversitesi SBE Dergisi, 1(1), 1-15.
- Akın, H.B. ve Şentürk, E. (2012). Bireylerin mutluluk düzeylerinin ordinal lojistik regresyon analizi ile incelenmesi. Öneri Dergisi, 10 (37), 183-193.
- Aliyu, S. U. R. (2009). “Democracy, Corruption and Economic Development: Evidence From Nigeria”. Munich Personal RePEc Archive (MPRA), 40-64.
- Arat, Z. F. (1988). Democracy and economic development: modernization theory revisited. Comparative Politics, 21(1), 21-36.
- Balaev, M. (2014). Improving models of democracy: the example of lagged effects of economic development, education, and gender equality. Social Science Research, 46, 169–183.
- Barro, R.J. (1999). Determinants of democracy. Journal of Economic Growth, 1(1), 1-27.
- Benhabib, J., Corvalan, A., & Spiegel, M. M. (2013). Income and democracy: evidence from nonlinear estimations. Economics Letters, 118, 489–492.
- Beşel, F. & Yardımcıoğlu, F. (2013). Demokrasi ve yolsuzluk ilişkisi: seçilmiş Ortadoğu ülkelerinin analizi. Ortadoğu Yıllığı, 445-461.
- Bhattacharyya, S. & Hodler, R. (2010). Natural resources, democracy and corruption. European Economic Review, 54, 608–621.
