Comparison of Cash Flow Profiles and Financial Performances of Companies in the Period of Financial Crisis: A Research in BIST

Abstract

Cash and cash management are essential for businesses. A cash flow statement is the statement of the business that is related to cash flows. The balance sheet and income statement are prepared on an accrual basis, while the cash flow statement is prepared on a cash basis. The cash flow statement consists of three parts to show the cash flows from the enterprise's operation, investment and financing activities. These three sections provide essential information for business-related interest groups. In this study, the data of 22 companies traded in the BIST in the "Metal Goods, Machinery, Electrical Equipment and Transportation Vehicles" and "Textile, Clothing and Leather" sectors were used. The balance sheet, income statement and cash flow statement of the companies involved in the study were used for the 5-year period between 1998 and 2002. In the study, the performance success rankings of the enterprises according to TOPSIS were determined separately on a sector basis. Each business's cash flow statement and cash flow profiles were generated separately. Performance rankings and cash flow profiles of business on a sector basis were compared and interpreted taking into account the economic crisis. As a result it has been determined that the most successful businesses in both sectors mostly have cash flows in accordance with the model 4 (Growing Business) profile.

Keywords

• Cash flow statement
• cash flow profiles
• TOPSIS method
• performance

Finansal Kriz Döneminde Firmaların Nakit Akış Profilleri ile Finansal Performanslarının Karşılaştırılması: BIST’te Bir Araştırma

Öz

İşletmeler açısından nakit ve nakit yönetimi önemlidir. Nakit akış tablosu, işletmenin nakit akışları ile ilgili olan tablosudur. Finansal durum ve kar zarar tablosu tahakkuk esasına göre hazırlanırken nakit akış tablosu nakit esasına göre hazırlanır. Nakit akış tablosu işletmenin esas, yatırım ve finansman faaliyetlerinden nakit akışlarını göstermek üzere üç bölümden oluşmaktadır. Bu üç bölüm işletme ile ilgili çıkar grupları için önemli bilgiler sunmaktadır. Bu çalışmada, BIST’te “Metal Eşya Makine Elektrikli Cihazlar ve Ulaşım Araçları” ve “Tekstil, Giyim Eşyası ve Deri” sektörlerinde işlem gören 22 işletmenin verileri kullanılmıştır. Çalışmada yer alan işletmelerin ekonomik krizin yaşandığı 1998-2002 yıllarına ait finansal durum tablosu, kar zarar tablosu ve nakit akış tablosu kullanılmıştır. Çalışmada, işletmelerin TOPSIS’e göre performans başarı sıralamaları sektör bazında ayrı ayrı tespit edilmiştir. Her bir işletmenin nakit akış tablosu ve nakit akış profilleri ayrı ayrı oluşturulmuştur. Sektör bazında işletmelerin performans sıralamaları ve nakit akış profilleri ekonomik kriz de dikkate alınarak karşılaştırılıp yorumlanmıştır. Sonuç olarak her iki sektörde de en başarılı işletmelerin çoğunlukla model 4 (Büyüyen İşletme) profiline uygun nakit akışlarının gerçekleştiği tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Nakit akış tablosu
• nakit akış profilleri
• TOPSIS yöntemi
• performans

Kaynakça

1. Aktaş, R. K., & Karğın, M. (2012). Nakit akışlarının sağlandığı faaliyetler yöntemi ile işletmelerin nakit akış profillerinin incelenmesi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (56), 101-118.
2. Başar, A. B., & Azgın, N. (2016). İşletme performansının ölçülmesinde nakit akış analizlerinin esasları ve Borsa İstanbul perakende sektöründe bir araştırma. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8 (23), 779- 804.
3. Baskan, T. D., & Dozen, B. (2019). Türkiye muhasebe standartlarına göre işletmelerin nakit akış profillerinin BİST 100 Endeksi üzerinde analizi. İşletme Araştırmaları Dergisi, 11(4), 3347-3357.
4. Bruwer, B. W. S., & Hamman, W. D. (2005). Cash flow patterns in listed South African industrial companies. Meditari Accountancy Research, 13 (1), 1-17.
5. Çil Koçyiğit, S., Senemoğlu, P., & Dursun Temiz, T. N. (2021). Nakit akışlarının sağlandığı faaliyetler modeli ve oran analizi ile nakit akış profili analizi: Özel bir sağlık grubu uygulaması. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi,14 (3), 1163- 1191.
6. Gup, B. E., Samson W. D., Dugan M. T., Kim M. J. & Jittrapanun, T. (1993). An analysis of patterns from the statement of cash flows. Financial Practice and Education, 3(2), 73-79.
7. Hatunoğlu, Z., Satır, H., & Yaşar, F. (2019). Katılım bankalarının kurumsal sosyal sorumluluk performanslarının değerlendirilmesi: ENTROPİ ve TOPSİS yöntemleri ile uygulama. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16 (2), 613-639.
8. İpçi, M., & Kısakürek, M. M. (2009). İşletme faaliyet nakit akımlarının tahmini üzerine İMKB’de uygulama. Muhasebe ve Denetime Bakış, 8 (27), 1-22.

9. Karadeniz, E. (2017). Halka açık konaklama işletmelerinin nakit akış profillerinin analizi: Uluslararası bir karşılaştırma. Seyahat ve Otel İşletmeciliği Dergisi, 14 (3), 167-185.
10. Karğın, M. & Aktaş, R. (2011). Türkiye muhasebe standartlarına göre raporlanmış nakit akış tablosu ve analizi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (52), 1-24.
11. Kısakürek, M. M., & Demir, M. (2006). Nakit akım tablosunun hazırlanmasında direkt-endirekt yöntem tartışması. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 30, 201-209.
12. Kısakürek, M. M., & Ayarlıoğlu, M. A. (2007). Endirekt yönteme göre nakit akım tablosunun hazırlanması. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25 (1), 193-213.
13. Kısakürek, M., Arslan, R., & Tüfekçi, M. (2019). Nakit Akış Modelleri ve Analizi: BİST’te Faaliyette Bulunan Tekstil Sektöründe Bir Uygulama. 9th SCF International Conference on “The Future of European Union and Turkey-EU Relations. Yayınlanmış Bildiri, Kahramanmaraş.
14. Orhan, A., & Başar, A. B. (2015). İşletmelerde nakit akış profilleri ve analizi: BİST 100 işletmeleri üzerine bir uygulama. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 8 (2), 107-122.
15. Ömürbek, N., Karaatlı, M., & Yetim, T. (2014). Analitik hiyerarşi sürecine dayalı TOPSIS ve vıkor yöntemleri ile ADIM üniversitelerinin değerlendirilmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Dr. Mehmet YILDIZ Özel Sayısı, 189-207.
16. Sakarya, Ş., & Akkuş, H. T. (2015). Finansal performansın ölçülmesinde geleneksel oranlar ile nakit akım oranlarının karşılaştırmalı analizi: BİST çimento şirketleri üzerine topsıs yöntemi ile bir uygulama. AKÜ İİBF Dergisi, 17 (1), 109-123.
17. Tüfekçi, B., & Karaca, S. S. (2019). İşletmelerin nakit akış profillerinin analizi: Uluslararası bir karşılaştırma. Ekonomi & Siyaset Özel Sayısı, 157-180.
18. Uygurtürk, H., & Vargün, H. (2018). Nakit akışı ile kârlılık arasındaki ilişki: Taşıt araçları sektörü üzerine bir araştırma. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 20 (3), 705-727.
19. Yayar, R., & Baykara, H. V. (2012). TOPSIS Yöntemi ile katılım bankalarının etkinliği ve verimliliği üzerine bir uygulama. Business and Economics Research Journal, 3 (4), 21-42.
20. Yıldırım, F., Ilgaz Yıldırım, B., & Alkaya, S. (2016). Finansal tablolar analizinde nakit akış rasyoları: taş ve toprağa dayalı sanayi sektöründe bir uygulama. International Journal of Innovative Research in Education, 3 (1), 10-18.
21. Yılmaz, M.K. ve İçten, O., (2018). Borsa İstanbul’da işlem gören gayrimenkul yatırım ortaklıklarının nakit akım odaklı finansal performans analizi (2007- 2016). Finansal Politik & Ekonomik Yorumlar Dergisi, 55(635), 73-87.