Analysis of the Financial Performance of Companies in the BIST Tourism Index

Yıl 2025, Cilt: 6 Sayı: 3, 246 - 261, 29.12.2025

Sedef Türk

https://doi.org/10.70754/biibfd.1796565

https://izlik.org/JA82WK84SR

Öz

The study aims to evaluate the financial performance of businesses in the tourism sector that contribute directly or indirectly to national economies. In this study; the ratio analysis method, one of the most important methods for evaluating the financial performance of companies, was used. For the purpose of the study, eleven companies listed on the Borsa Istanbul (BIST) Tourism Index were included in the scope of the study. Financial information of the companies in 2021-2024 obtained through the Public Disclosure Platform (KAP) and Fintables has been used to calculate liquidity, financial structure, activity, and profitability ratios. These ratios were used to compare the financial performance of the companies and analyze their strengths and weaknesses. The analysis revealed that a large proportion of companies experienced difficulties in meeting their short-term obligations in the relevant years. It has been determined that companies do not maintain a debt-equity balance and use more equity to finance their assets. In addition, it has been determined that the efficiency and profitability of tourism companies in the BIST Tourism Index are low.

Anahtar Kelimeler

Financial Performance , Ratio Analysis , BIST , Tourism Index

Etik Beyan

Research and publication ethics have been strictly adhered to throughout all stages of the research. This study does not fall under the category of studies requiring ethics committee approval. The author declares that he/she has contributed 100% to the article.

Destekleyen Kurum

This study did not receive support from any institution or organization.

BİST Turizm Endeksindeki İşletmelerin Finansal Performanslarının Analizi

https://izlik.org/JA82WK84SR

Öz

Çalışmada; ülke ekonomilerine doğrudan ya da dolaylı olarak katkı sağlayan turizm sektöründeki işletmelerin finansal performanslarının değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Çalışmada; işletmelerin finansal performanslarının değerlendirilmesinde en önemli yöntemlerden biri olan oran analizi yöntemi kullanılmıştır. Çalışma amacı doğrultusunda; Borsa İstanbul (BİST) Turizm endeksindeki on bir işletme çalışma kapsamına dahil edilmiştir. İşletmelerin 2021-2024 yıllarında Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) ve Fintables üzerinden elde edilen finansal bilgileri ile likidite, finansal yapı, faaliyet ve karlılık oranları hesaplanmıştır. Elde edilen bu oranlar ile işletmelerin finansal performansları karşılaştırılmış ve güçlü ve zayıf yönleri analiz edilmiştir. Analizler sonucunda; işletmelerin büyük bir kısmının ilgili yıllarda kısa vadeli yükümlülüklerini yerine getirme konusunda zorluklar yaşadığı belirlenmiştir. İşletmelerin borç-özkaynak dengesini sağlamadığı, varlıklarının finansmanında daha çok özkaynaklarını kullandığı tespit edilmiştir. Ayrıca BİST Turizm endeksindeki turizm işletmelerinin faaliyetlerinin etkinliğinin ve karlılığının düşük olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Finansal Performans , Oran Analizi , BİST , Turizm Endeksi

Etik Beyan

Araştırmanın tüm safhalarında araştırma ve yayın etiğine özen gösterilmiştir. Bu çalışma etik kurul izni gerektiren çalışma grubunda yer almamaktadır. Yazar makaleye %100 oranında katkı sağlamış olduğunu beyan eder.

Destekleyen Kurum

Çalışmada herhangi bir kurum ya da kuruluştan destek alınmamıştır.

Kaynakça

• ARİF, T. M. H., NOOR-E-JANNAT, K., & ANWAR, S. R. (2016). Financial Statement and Competitiveness Analysis: A Study on Tourism & Hospitality İndustry in Bangladesh. International Journal of Financial Research, 7(4), 180-189.
• ARSLAN, E. (2023). Borsa İstanbul'da Finansal Analiz Uygulamaları: Sektörler Bazında İncelemeler I. KILIÇ, Y. & BUĞAN, M. F. & BAYRAKDAROĞLU, A. (Eds.), Oteller ve lokantalar sektörü finansal analizi (ss. 131-162). Özgür Yayınları. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub140.c1138
• ASLAN, T. (2018). Futbol Kulüplerinin Finansal Performansının Oran Yöntemiyle Analizi: BİST'de İşlem Gören Futbol Kulüpleri Üzerine Bir Uygulama. Muhasebe ve Vergi Uygulamalari Dergisi (MUVU)/Journal of Accounting & Taxation Studies (JATS), 11(3).
• BABALOLA, Y. A., & ABİOLA, F. R. (2013). Financial Ratio Analysis of Firms: A Tool for Decision Making. International Journal Of Management Sciences, 1(4), 132-137.
• BALCI, N., & KOBA, Y. (2024). BİST Turizm Endeksinde İşlem Gören Firmaların Covıd-19 Pandemisi Sonrası Finansal Performanslarının İncelenmesi. Journal of Yasar University, 19(75), 397-413.
• BELLER DİKMEN, B. (2021). Elektrik Enerjisi Sektörünün Finansal Performanslarının Oran Analizi Yöntemi ile İncelenmesi, İşletme Araştırmaları Dergisi, 13 (1), 912-926.
• BERKDEMİR, S., & ALTUN, N. (2018). Sigorta Sektöründe Oran Analizi ve Puanlama Yöntemi. Sakârya Üniversitesi İktisat Dergisi, 7(1), 70-91.
• BİLİCİ, N. (2019). Turizm Sektöründe Özsermaye Kârlılığının Değerlendirilmesi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 82 41-54. https://doi.org/10.25095/mufad.535962
• BİRLEŞMİŞ MİLLETLER DÜNYA TURİZM ÖRGÜTÜ. (2025). World Tourism Barometer, https://www.e-unwto.org/doi/epdf/10.18111/wtobarometereng.2025.23.1.1?role=tab, 02. 08. 2025.
• BORA, A., & ARSLAN, E. (2017). Türkiye’de Kurulmuş Yabancı Sermayeli Bankaların 2015 Yılındaki Performanslarının Oran Analizi Yöntemi ile İncelenmesi. PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(1), 6-32.
• BORSA İSTANBUL (BİST). https://www.borsaistanbul.com/, 13.05.2025.
• BÜLÜÇ, F., ÖZKAN, O., & AĞIRBAŞ, İ. (2017). Oran Analizi Yöntemiyle Özel Hastane Finansal Performansının Değerlendirilmesi. International Journal of Academic Value Studies, 3(11), 64-72.
• CAVLAK, H. & ATAMAN, B. (2019). Geleneksel, Değer Bazlı ve Alternatif Performans Ölçütlerinin Kârşılaştırılması. Journal of Research in Business, 4(2), 181-195.
• CHAİRUNİSA, S. S., DİGDOWİSEİSO, K., & KARYATUN, S. (2023). The Effect of Total Assets Turnover, Debt to Assets Ratio, Cash Ratio and Current Ratio on Financial Performance of Companies The Hotel, Restaurant and Tourism Subsector in IDX for The Period 2016-2020. Jurnal Syntax Admiration, 4(3), 548-558.
• COŞKUN, A., & ÇETİNER, H. (2022). Piyasa Çarpanlarıyla Performans Analizi: Borsa İstanbul’da İşlem Gören Turizm Şirketlerinin Entropi ve Moora-Oran Yöntemleriyle İncelenmesi. Turizm Akademik Dergisi, 9(1), 157-177.
• COŞKUN, Ü. S. (2025). BİST Gıda Perakendeciliği Sektörünün Covid Öncesi ve Sonrası Dönemine İlişkin Mali Yapı Analizi. Mali Cozum Dergisi, 35(187).
• DEMİR, E. (2020). Turizmin Sosyo-Kültürel Etkileri Üzerine Bir İnceleme. Antalya Bilim Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 62-77.
• DURMUŞKAYA, S., & KAVAS, Y. B. (18.10.2019). TOPSIS ile Finansal Performans Ölçümü: Turizm Sektörü Üzerine Bir Uygulama. Uluslararası İktisat, İşletme ve Sosyal Bilimler Kongresi, Kârabük, Türkiye.
• ECER, F., & GÜNAY, F. (2014). Borsa İstanbul’da İşlem Gören Turizm Şirketlerinin Finansal Performanslarının Gri İlişkisel Analiz Yöntemiyle Ölçülmesi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 25(1), 35-48.
• ELMAS, B. (2019). Finansal Tablolar Analizi. Nobel Yayıncılık, Ankâra.
• ERDOĞAN, M., & YAMALTDINOVA, A. (2018). Borsa İstanbul’a Kayıtlı Turizm Şirketlerinin 2011-2015 Dönemi Finansal Performanslarının TOPSİS ile Analizi. Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 5(1), 19-36.
• ERGÜN, H., & AKTAŞ, Z. (2025). Turizm Firmalarında Finansal Başarısızlık Riski ve Belirleyicileri Üzerine Ampirik Bir Araştırma. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(34), 49-64.
• ERGÜL, N. (2014). BİSt-Turizm Sektöründeki Şirketlerin Finansal Performans Analizi. Çankırı Kâratekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4(1), 325-340.
• ERTÜRK, M. (2024). Dupont Analizi Yöntemi ile Finansal Performansın Değerlendirilmesi: BİST XTRZM Endeksi Örneği, Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 59(4), 3073-3096.
• EZİN, Y. (2022). Tekstil Sektörünün Oran Analizi ve Topsis Yöntemi ve Değerlendirilmesi. Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(25), 213-243.
• FATHY, E. A., & PELAEZ-VERDET, A. (2025). Beyond the Plate: A Comparative Financial Ratio Analysis of Restaurants in Tourism Destinations and Regular Industry Before and After the COVID-19 Pandemic. Pharos International Journal of Tourism and Hospitality, 4(2), 19-36.
• FERNANDO, J. (2025). Return on Equity (ROE) Calculation and What It Means. https://www.investopedia.com/terms/r/returnonequity.asp, 21. 08. 2025.
• FİNTABLES. “Finansal Tablolar”, https://fintables.com/bugun, 21.08.2025.
• IŞILDAK, M. S. (2018). BİST’de Dokuma, Giyim Eşyasi ve Deri İşletmelerinin Topsıs Yöntemi ile Finansal Performans Analizi. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(16), 116-130.
• JAAFAR, M., ISMAİL, S., & RASOOLİMANESH, S. M. (2015). Perceived Social Effects Of Tourism Development: A Case Study Of Kinabalu National Park. Theoretical and Empirical Researches in Urban Management, 10(2), 5-20.
• KAHVECİ, M., & TURNA, İ. (2016). BİST’de İşlem Gören Turizm İşletmelerinin TOPSIS Tekniği ile Finansal Performanslarının Analizi ve Değerlendirilmesi. Muhasebe ve Denetime Bakış, 16(48), 99-114.
• KAMUYU AYDINLATMA PLATFORMU (KAP). “BİST Şirketler”, https://www.kap.org.tr/tr/BİST-sirketler, 15.06.2025.
• KAHİLOĞULLARI, S. & KÂRADENİZ, E. (2015). Halka Açık Konaklama Şirketlerinin Finansal Yapılarının Analizi: Uluslararası Bir Kârşılaştırma. Çankırı Kâratekin Üniversitesi İİBF Dergisi, 5(2), 531-548.
• KARADENİZ, E., KOŞAN, L., GÜNAY, F., & DALAK, S. (2016). Gri İlişkisel Analiz Yöntemiyle Turizm Alt Sektörlerinin Finansal Performanslarının Ölçülmesi. Journal Of International Social Research, 9(44).
• KARADENİZ, E., & KOŞAN, L. (2021). Finansal Performans ve Fiyat/Kazanç Oranı: Borsa İstanbul Turizm Şirketlerinde Bir Araştırma. Sosyoekonomi, 29(47), 249-266.
• KARAKAŞ, A., & ÖZTEL, A. (2020). BİST’de Yer Alan Turizm İşletmelerinin Finansal Performanslarının Entropi Tabanlı Topsıs Yöntemi ile Belirlenmesi: Bir Python Uygulaması. Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(20), 543-562.
• KARAMAHMUTOGLU, M. K. (2022). Covıd-19'un Ulaştırma ve Turizm İşletmelerinin Finansal Performansına Etkisi: Borsa İstanbul (BİST)'Da Bir Uygulama. Muhasebe ve Denetime Bakış, 21(65), 65-88.
• KARKACIER, O., & YAZGAN, A. E. (2017). Turizm Sektöründe Gri İlişkisel Analiz Gia Yöntemiyle Finansal Performans Değerlemesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 37, 154-162.
• KAYA, Y. (2022). Finansal Performans Ölçüm Yöntemleri. S. TULUM & T. YILMAZ (Eds.) Muhasebe ve Finans Alanlarında Seçme Konular (ss. 59-88). Efe Akademi Yayıncılık.
• KELEŞ, D. (2021). Turizm İşletmelerinde Rasyo Yöntemi ile Finansal Performans Analizi: Konaklama İşletmeleri Üzerine Bir Değerlendirme. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25(4), 1485- 1496.
• LİARGOVAS, P., & SKANDALİS, K. (2010). Factors affecting firms’ financial performance: The Case of Greece. Global Busıness And Management Research, 2(2&3), 184-197.
• NAZLIOĞLU, E. H. (2025). Enerji Şirketlerinin Finansal Performans Analizi: Borsa İstanbul Elektrik Endeksi. Pamukkale Üniversitesi İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(1), 89-111.
• ÖNAL, S., ERASLAN, S., & ÖZDOĞAN, H. (2021). Türkiye’de Özel ve Kamu Katılım Bankalarının 2015-2020 Dönemindeki Kârlılıklarının Oran Analizi Yöntemiyle İncelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 11(1), 109-124.
• ÖZCAN, M. (2021). Covıd 19 Pandemisinin Turizm ve Ulaştırma İşletmelerinin Finansal Performansına Etkisi. OPUS International Journal of Society Researches, 17 (Pandemi Özel Sayısı), 3542-3567.
• ÖZÇELİK, H., & KANDEMİR, B. (2015). BİST’de İşlem Gören Turizm İşletmelerinin TOPSİS Yöntemi ile Finansal Performanslarının Değerlendirilmesi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 18(33), 97-114.
• ÖZGÜLBAŞ, N., KOYUNCUGİL, A. S., DUMAN, R., & HATİPOĞLU, B. (2008). Özel Hastane Sektörünün Finansal Değerlendirmesi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (40), 120-131.
• PAÇA, M., & KÂRABULUT, M. T. (2019). Finansal Rasyolar ile Finansal Performans: BİST ve Turizm. Uluslararası Global Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(1), 53-65.
• PALA, O. (2021). BİST Turizm Endeksinde Yer Alan Firmalarin Cılos ve Maırca Tabanli Finansal Performans Analizi. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 21(2), 163-185.
• SANTOSO, T. G., & SUPATMİ, S. (2021). Financial Ratio Analysis to Assess Financial Performance oft Hotel Industry. International Journal of Social Science and Business, 5(3), 346-353.
• SUKARNO, A., YACOBUS, A., & SATMOKO, A. (2023). Financial Ratio Analysis in Predicting Financial Distress at Tourism Companies, Restaurants, and Hotels Listed on the Indonesia Stock Exchange (IDX) 2021. Jurnal Ilmu Keuangan Dan Perbankan (JIKA), 12(2), 191-202.
• SÜSLÜ, C., ATEŞ, A., & GÖK, M. A. (2019). Turizm Şirketlerinin Finansal Performanslarının Değerlendirilmesi: Türkiye Örneği. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 3(4), 847-860.
• TEMÜR, A. S. (2022). Borsa İstanbul Turizm Endeksi (XTRZM) Firmalarının Entropi Temelli Aras, Copras ve Topsıs Yöntemleri İle Finansal Performans Analizi. Verimlilik Dergisi, 2, 183-212.
• TUTAR, H., AY, G., & ŞAHİN, M. (2025). Financial Performance Analysis Of Companies İn The Stock Exchange Istanbul Tourism Index. Journal of Tourism, Sustainability and Well-being, 13(1), 36-54.
• TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU (TÜİK), https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Turizm-Istatistikleri-IV.-Ceyrek:-Ekim-Aralik-ve-Yillik,-2024-53660, 25.07.2025).
• YENİSU, E. (2019). Finansal Tabloların Oran Analizi İle İncelenmesi: Adese Örneği. Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (ASED), 3(1), 19-45.
• YOLOĞLU, Z. (2021). Finansal Performansın Oran Analizi İle Ölçülmesi: Teknoloji Sektöründe Faaliyet Gösteren Firmalar Üzerine Ampirik Bir Uygulama. Bulletin of Economic Theory and Analysis, 6(2), 27-53.