TÜRKİYE YÜZYILI MAARİF MODELİNDEKİ SOSYAL DUYGUSAL ÖĞRENME BECERİLERİ BİLEŞENLERİYLE İLGİLİ SINIF ÖĞRETMENLERİNİN ALGILARININ İNCELENMESİ

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 2, 80 - 99, 05.01.2026

Özge Zengin , Hasan Hüseyin Özkan

Öz

Bu araştırma, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında öğretim programlarına entegre edilen Sosyal Duygusal Öğrenme (SDÖ) becerilerine ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşlerini incelemeyi amaçlayan bir çalışmadır. SDÖ bireylerin öz farkındalık, duygu düzenleme, empati, iletişim ve sorumlu karar verme gibi becerilerini geliştirmeyi hedefleyen çok boyutlu bir öğrenme sürecidir. Araştırmada, sınıf öğretmenlerinin SDÖ’yü algılamalarıyla ilgili düşünceleri nitel araştırma yöntemi içinde yer alan fenomenolojik araştırma deseniyle incelenmiştir. Araştırma verileri görüşme yoluyla toplanmış ve çalışma grubunu Türkiye’de farklı il ve okullarda görev yapan 13 sınıf öğretmeni oluşturmuştur. İçerik analiziyle çözümlenen verilere göre öğretmen görüşlerinin benlik becerileri, sosyal yaşam becerileri ve ortak/birleşik beceriler etrafında şekillendiği görülmüştür. Bunun yanında SDÖ’nün öğrencilerin akademik başarıları, sosyal ilişkileri ve kişisel gelişimleri üzerinde olumlu etkiler oluşturduğunu; ancak uygulamada birleştirilmiş sınıflar, dil yeterliliği sınırlı öğrenciler ve bölgesel farklılıklar gibi zorlukların süreci sınırlayabildiğini göstermektedir. Ayrıca SDÖ’nün öğretmenler tarafından yalnızca bir beceri seti olarak değil, aynı zamanda yaşam boyu gelişimi destekleyen bir eğitim yaklaşımı olarak değerlendirildiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli , Sosyal duygusal öğrenme , Sınıf öğretmenleri , Sosyal duygusal öğrenme becerileri.

AN INVESTIGATION OF PRIMARY SCHOOL TEACHERS’ PERCEPTIONS ON THE SOCIAL EMOTIONAL LEARNING COMPETENCIES IN THE TÜRKİYE CENTURY EDUCATION MODEL

Öz

This study aims to examine the perceptions of primary school teachers regarding the Social Emotional Learning (SEL) skills integrated into the curricula within the scope of the Türkiye Century Education Model. SEL is a multidimensional learning process that seeks to develop individuals’ core competencies such as self-awareness, emotional regulation, empathy, communication, and responsible decision-making. In the study, primary school teachers' perceptions of SEL were examined using a phenomenological research design within the qualitative research method. Data of the study were collected through interviews, and the study group consisted of 13 classroom teachers working in different provinces and schools in Türkiye. The data were analyzed using content analysis. The results of the study reveal that teachers’ perceptions were shaped around three main components: self-related skills, social life skills, and integrated/shared skills. Findings also indicate that SEL positively contributes to students’ academic achievement, interpersonal relationships, and personal development. However, challenges such as multi-grade classrooms, limited language proficiency, and regional disparities may hinder effective implementation. Overall, the results of the study show that teachers’ perception of SEL is not only as a set of skills but as a holistic educational approach that supports lifelong development.

Anahtar Kelimeler

Social emotional learning , Türkiye Century Educational Reform Model , Primary school teachers , Social emotional learning skills.

Kaynakça

• Aydın, A. (2020). Eğitim psikolojisi: Gelişim–öğrenme–öğretme. Pegem Akademi Yayıncılık.
• Baydan, Y., & Taşkın, N. (2016). Öğretmen adaylarının sosyal duygusal öğrenme becerileri düzeylerinin incelenmesi. Journal of Human Sciences, 13(3), 4280–4293. https://doi.org/10.14687/jhs.v13i3.3919
• Bayram, H. (2022). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sosyal duygusal öğrenme becerilerinin incelenmesi. Journal of Computer and Education Research, 10(19), 236–258. https://doi.org/10.18009/jcer.1065975
• Collaborative for Academic, Social, and Emotional Learning [CASEL]. (2020). CASEL’s SEL framework. https://casel.org/casel-sel-framework-11-2020/
• Coşkun, Y. D., & Demirel, M. (2012). Üniversite öğrencilerinin yaşam boyu öğrenme eğilimleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 42, 108–120.
• Creswell, J. W. (1998). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five traditions. Sage.
• Çiftcibaşı, F., Korkmaz, Ö., & Karamustafaoğlu, S. (2020). Ortaokul öğrencileri için yaşam boyu öğrenme becerileri ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(1), 211–226. https://doi.org/10.17556/erziefd.618167
• Dağyar, M., & Şahin, H. (2020). Eğitim fakültesi öğrencilerinin öz düzenleme öğrenme stratejilerinin ve akademik başarılarının öz yeterlik inançlarını yordama gücü. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 396–414. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2020.20.52925-596157
• Demirelli, M. A., & Barut, Y. (2020). Atılganlık eğitiminin ortaokul öğrencilerinin sosyal duygusal öğrenme becerilerine etkisi. Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi, 4(8), 173–180.
• Doğan, S., & Şahin, F. (2007). Duygusal zekâ: Tarihsel gelişimi ve örgütler için önemine kavramsal bir bakış. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(1), 231–252. https://dergipark.org.tr/tr/pub/cusosbil/issue/4376/59946
• Durualp, E. (2014). Ergenlerin sosyal duygusal öğrenme becerilerinin cinsiyet ve sınıfa göre incelenmesi. The Journal of Academic Social Science Studies, 2, 13–25.
• Erdoğan, Y., & Aslan, D. (2025). Okul öncesi öğretmenlerinin sosyal ve duygusal öğrenmeye ilişkin görüşleri ve sınıf içi uygulamaları. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 34(1), 841–857. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1514017
• Eryıldırım, G., & Gülözer, K. (2023). Ortaokul öğrencilerinin yaşam boyu öğrenme becerileri ile sosyal duygusal öğrenme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Bartın Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 7(1), 37–48.
• Esen-Aygün, H. (2019). Sosyal bilgiler öğretim programının sosyal-duygusal öğrenme becerileri açısından incelenmesi. Eğitim ve Teknoloji, 1(1), 82–99.
• Frankel, J. R., & Wallen, N. E. (2006). How to design and evaluate research in education. McGraw-Hill.
• Göl-Güven, M. (Ed.). (2021). Çocuklukta sosyal ve duygusal öğrenme. Yeni İnsan Yayınları.
• Kabakçı, Ö. F., & Korkut Owen, F. (2010). Sosyal duygusal öğrenme becerileri ölçeği geliştirme çalışması. Eğitim ve Bilim, 35(157), 152–166.
• Kabakçı, Ö. F., & Totan, T. (2013). Sosyal ve duygusal öğrenme becerilerinin çok boyutlu yaşam doyumuna ve umuda etkisi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 6(1), 40–61.
• Karacan Özdemir, N., & Bacanlı, F. (2020). Sosyal duygusal öğrenme becerileri ve kariyer gelişimi: Öğretmen ve psikolojik danışman rolleri. Millî Eğitim, 49(226), 323–344.
• Kaya, A. (Ed.). (2019). Eğitim psikolojisi. Pegem Akademi Yayıncılık.
• Korkmaz, B. C., & Güney Karaman, N. (2024). Akademik başarıya giden yol: Sosyal-duygusal öğrenme. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 57(3), 1295–1329. https://doi.org/10.30964/auebfd.1258547
• Mayring, R. (2000). Nitel sosyal araştırmaya giriş (A. Gümüş & M. S. Durgun, Çev.). Baki Kitapevi.
• Mercan, N., Apaydın Demirci, Z., Yıldız Bıçakçı, M., & Aslan, D. (2025). Sosyal duygusal öğrenme beceri eğitimine yönelik okul öncesi öğretmenlerinin deneyimlerinin incelenmesi. Anatolian Journal of Health Research, 6(1), 33–41. https://doi.org/10.61534/anatoljhr.1513874
• Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2021). OECD sosyal ve duygusal beceriler araştırması: Türkiye ön raporu (Eğitim Analiz ve Değerlendirme Raporları Serisi No: 19). MEB Yayınları. https://www.meb.gov.tr/meb_oecd_sdb_arastirmasi_raporu
• Millî Eğitim Bakanlığı. (2023). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli: Taslak program. MEB Yayınları.
• Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü [MEB ÖERGM]. (2023). Bilim ve Sanat Merkezleri sosyal duygusal gelişimi destekleme aile eğitim programı. MEB Yayınları.
• Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı [MEB TTKB]. (2023). 21. yüzyıl becerileri ve değerlere yönelik araştırma raporu (Eğitim Analiz ve Değerlendirme Raporları Serisi No: 21). MEB Yayınları.
• Özhan, M. B., Taşgın, A., & Kandırmaz, M. (2024). K12 beceriler çerçevesi: Türkiye Bütüncül Modeli bağlamında sosyal duygusal öğrenme becerileri. Millî Eğitim, 52(Özel Sayı), 1027–1054. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1308964
• Özyürek, A., & Erdoğmuş Mermer, M. (2021). Okul öncesi çocukların duygusal zekâ ve sosyal becerileriyle annelerinin sosyal becerileri arasındaki ilişki. Millî Eğitim, 50(231), 27–39. https://doi.org/10.37669/milliegitim.753531
• Sönmez, E., & Ayaz, E. (2019). Olumlu öğrenme ortamı oluşturmada öğretmenlerin sosyal ve duygusal becerilerinin incelenmesi. KSBD: Kuram ve Süreçte Bilim Dergisi, 11(20), 29–44.
• Totan, T. (2018). Kapsamlı okul psikolojik danışma ve rehberlik hizmetleri yıllık çerçeve planlarında sosyal ve duygusal öğrenme bileşenlerinin incelenmesi. International Journal of Turkish Education Sciences, 2018(10), 18–29.
• Uşaklı, H. (2015). Sınıf öğretmeni adaylarının ilkokul öğrencilerine sosyal duygusal öğrenme becerilerini tanıtmalarına ilişkin görüşleri. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Özel Sayı (XIV. Uluslararası Katılımlı Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Sempozyumu), 19–31. https://doi.org/10.14686/BUEFAD.2015USOSOzelsayi13195
• Uşaklı, H. (2017). Sosyal duygusal öğrenme nedir? Neden önemlidir? (İnsan ilişkilerinde beş duygu alanı). Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 1–16. https://doi.org/10.30561/sinopusd.314566
• Uzun, M. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında sosyal duygusal öğrenme becerilerinin incelenmesi. International Journal of Social Sciences and Education Research, 11(2), 63–78. https://doi.org/10.24289/ijsser.1610561
• Yıldırım, A., Memiş, R., Aksu, Ö., & Altunbaş, Z. (2023). Sosyal-duygusal öğrenme becerilerinin ölçülmesi. Millî Eğitim, 52(1), 1119–1136. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1309141
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
• Yıldız, A., & Kahraman, S. (2021). Ortaokul öğrencilerinde psikolojik dayanıklılık, sosyal duygusal öğrenme becerileri ve yaşam doyumu arasındaki ilişki. Okul Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, 4(2), 23–60.
• Yılmaz, F. (2014). Ortaokul 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin algılanan ebeveyn tutumları ile sosyal duygusal öğrenme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi, İstanbul Arel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü]. İstanbul Arel Üniversitesi Açık Erişim Sistemi. https://hdl.handle.net/20.500.12294/152