TÜRKİYE’DE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK RAPORLARI ALANINDA YAZILMIŞ LİSANSÜSTÜ TEZLERİN BİBLİYOMETRİK ANALİZ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Küresel ölçekte artan çevresel, ekonomik ve toplumsal risklerin işletmeleri daha şeffaf, hesap verebilir ve sürdürülebilir bir yönetim anlayışına yönlendirmesiyle birlikte, Türkiye’de sürdürülebilirlik raporları üzerine yapılan lisansüstü tezlerin sayısı ve çeşitliliği önemli ölçüde artmış; bu durum söz konusu alanın bibliyometrik analiz yöntemiyle bütüncül şekilde incelenmesini gerekli kılmıştır. Bu çalışma, sürdürülebilirlik raporları konusunu ele alan lisansüstü tez çalışmalarını bibliyometrik yöntemle incelemeyi amaçlamaktadır. Sürdürülebilirlik raporları, işletmelerin yalnızca finansal değil; çevresel, sosyal ve yönetişim alanlarındaki etkilerini de şeffaf biçimde raporlamalarına imkân tanıyan bütüncül bir yaklaşımdır. Bu bağlamda, Ulusal YÖK Tez veri tabanında başlığında veya özetinde “sürdürülebilirlik raporları” ifadesi geçen 108 lisansüstü tez çalışması analiz edilmiştir. Analiz; tezlerin yayın yılları, üniversite türleri, enstitüler, çalışma alanları, danışman ünvanları, yazım dilleri, sayfa sayıları, yazar cinsiyetleri ve kullanılan anahtar kelimeler gibi çeşitli bibliyometrik parametreler üzerinden gerçekleştirilmiştir. Bulgular, söz konusu tezlerin özellikle 2020 sonrası artış gösterdiğini ve en yoğun yılın 2024 olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışmaların büyük çoğunluğu Sosyal Bilimler Enstitüsü bünyesinde yürütülmüş, %88’i Türkçe yazılmış ve %77,8’i yüksek lisans düzeyindedir. Alan dağılımında ise tezlerin %63,9’unun işletme alanında olduğu görülmüştür. Kadın yazarların oranı %67,6 ile erkek yazarlara kıyasla daha yüksektir. Anahtar kelime analizinde ise “sürdürülebilirlik”, “kurumsal”, “çevresel” ve “raporlama” gibi kavramların öne çıktığı belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, sürdürülebilirlik raporlaması konusundaki akademik ilginin arttığını, ancak disiplinlerarası çeşitliliğin sınırlı kaldığını göstermektedir. Bu doğrultuda, ilgili alanda yapılacak yeni çalışmaların literatürdeki boşlukları doldurması ve uygulamaya katkı sağlaması beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Sürdürülebilirlik
• Sürdürülebilirlik Raporları
• Bibliyometrik Analiz
• Lisansüstü tez.

EVALUATION OF POSTGRADUATE THESES WRITTEN IN THE FIELD OF SUSTAINABILITY REPORTS IN TURKEY THROUGH BIBLIOMETRIC ANALYSIS

Öz

As environmental, economic, and social risks continue to rise globally, encouraging businesses to adopt more transparent, accountable, and sustainable management practices, the number and diversity of postgraduate theses on sustainability reporting in Türkiye have increased significantly; this development has made it necessary to examine the field comprehensively through bibliometric analysis.This study aims to examine postgraduate theses on the topic of sustainability reporting using bibliometric methods. Sustainability reporting is a comprehensive approach that enables organizations to transparently disclose not only their financial performance but also their environmental, social, and governance impacts. In this context, 108 postgraduate theses containing the term “sustainability reports” in their titles or abstracts, listed in the National Council of Higher Education (YÖK) Thesis Database, were analyzed. The analysis was conducted based on various bibliometric parameters such as publication years, types of universities, institutes, academic disciplines, advisor titles, language of writing, page numbers, author gender, and frequently used keywords. The findings indicate that academic interest in sustainability reporting has increased particularly after 2020, with 2024 being the most prolific year. The majority of the theses were conducted within Institutes of Social Sciences, 88% were written in Turkish, and 77.8% were at the master’s level. In terms of disciplinary distribution, 63.9% of the theses were in the field of business administration. Female authors accounted for 67.6% of the total authorship. Keyword analysis revealed that terms such as “sustainability,” “corporate,” “environmental,” and “reporting” were frequently emphasized. Overall, the results show a growing academic interest in sustainability reporting, though interdisciplinary diversity remains limited. Accordingly, future research in this area is expected to address gaps in the literature and contribute to practical applications.

Anahtar Kelimeler

• Sustainability
• Sustainability Reporting
• Bibliometric Analysis
• Postgraduate thesis.

Kaynakça

1. Acar Uğurlu, Y., & Özbingöl, A. (2024). Sürdürülebilirlik Raporlaması Konusundaki Makalelerin Bibliyometrik Analizi: Web of Science Örneği. Journal of Accounting and Taxation Studies, 17(2), 179-208. https://doi.org/10.29067/muvu.1420110
2. Aggarwal, P. (2013). Sustainability reporting and its impact on corporate financial performance: A literature review. Indian Journal of Commerce and Management Studies, 4(3), 51-59.
3. Al, U., & Tonta, Y. (2004). Atıf analizi: Hacettepe Üniversitesi Kütüphanecilik Bölümü tezlerinde atıf yapılan kaynaklar. Bilgi dünyası, 5(1), 19-47.
4. Arfò, S., & Matarazzo, A. (2023). Corporate Sustainability Reporting Directive as strategic Management tool to apply Corporate Social Responsibility in sustainable companies. In Conference Proceedings XL Convegno Nazionale AIDEA (pp. 1-13).
5. Bebbington, J., & Larrinaga, C. (2014). Accounting and sustainable development: An exploration. Accounting, Organizations and Society, 39(6), 395–413.
6. Bednárová, M., Klimko, R., & Rievajová, E. (2019). From environmental reporting to environmental performance. Sustainability, 11(9), 2549.
7. Broadus, R. (1987). Toward a definition of “bibliometrics”. Scientometrics, 12(5-6), 373-379. Borsa İstanbul. (2023). Sürdürülebilirlik endeksi kriterleri. https://www.borsaistanbul.com/endeksler/icerik/surdurulebilirlik-endeksi
8. Coşkun, S. & Coskun, S., Yavuz, İ., 2025, Bibliometric Analysis of The Research in The Field of Accounting in Relation to Sustainability and Integrated Reporting, Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 60(1), 1137-1158.

9. Demartini, MC, Beretta, V. ve Larisch, A. (2025). Sürdürülebilirlik raporlarının şeffaflığı önemli midir? Nicel bir değerlendirme. Kurumsal Sosyal Sorumluluk ve Çevre Yönetimi , 32 (1), 18-43.
10. Dienes, D., Sassen, R., & Fischer, J. (2016). What are the drivers of sustainability reporting? A systematic review. Sustainability Accounting, Management and Policy Journal, 7(2), 154-189.
11. Düzer, M., & Önce, S. (2017). Kurumsal sürdürülebilirlik raporlaması ve finansal performans: Bist’te işlem gören şirketler için karşılaştırmalı bir analiz. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(2), 637-648.
12. Ellegaard, O., & Wallin, J. A. (2015). The bibliometric analysis of scholarly production: How great is the impact?. Scientometrics, 105(3), 1809-1831.
13. European Commission. (2023). Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD). https://finance.ec.europa.eu/publications/corporate-sustainability-reporting_en
14. Fonseca, A., Macdonald, A., Dandy, E., & Valenti, P. (2011). The state of sustainability reporting at Canadian universities. International Journal of Sustainability in Higher Education, 12(1), 22-40.
15. Global Reporting Initiative. (2021). GRI standards. https://www.globalreporting.org/standards/
16. Gök, A. G. (2024a). Muhasebede Dijitalleşme Üzerine Çalışılan Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 29(2), 97-111.
17. Gök, A. G. (2024b). The Unveiling Research Patterns in Carbon Accounting: A Bibliometric Study of Graduate Theses in Türkiye. European Journal of Digital Economy Research, 5(2), 61-73.
18. Gray, R., Owen, D., & Adams, C. (2009). Accounting & Accountability: Changes and Challenges in Corporate Social and Environmental Reporting. London: Routledge.
19. Hahn, R., & Kühnen, M. (2013). Determinants of sustainability reporting: A review of results, trends, theory, and opportunities in an expanding field of research. Journal of cleaner production, 59, 5-21.
20. Hazine ve Maliye Bakanlığı. (2007). Kamu iç kontrol standartları tebliği. https://muhasebat.hmb.gov.tr/
21. Himmetoğlu, A. (2023). Kurumsal Sürdürülebilirlik ve Kurumsal Sosyal Sorumluluk: Bir Bibliyometrik Analiz Çalışması. Erciyes İletişim Dergisi, 10(2), 891-911 https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.1268583
22. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu [KGK]. (2023). Türkiye sürdürülebilirlik raporlama standartları. https://kgk.gov.tr/
23. Khatri, I., & Kjærland, F. (2023). Sustainability reporting practices and environmental performance amongst nordic listed firms. Journal of Cleaner Production, 418, 138172.
24. Lawani, S. M. (1981). Bibliometrics: Its theoretical foundations, methods and applications. Libri, 31, 294.
25. Lozano, R. (2013). Are companies planning their organizational changes for corporate sustainability? An analysis of three case studies. Journal of Cleaner Production, 47, 56–63.
26. Morrison, L. J., Alshamari, A., & Arora, M. P. (2025). Stakeholder perceptions of public sector sustainability reporting–views from IPSASB consultations. Sustainability Accounting, Management and Policy Journal.
27. Navarro-Galera, A., de los Rïos-Berjillos, A., Ruiz-Lozano, M., & Tirado Valencia, P. (2015). Identifying motivation of the local governments to improve the sustainability transparency. Transylvanian Review of Administrative Sciences, 45, 149–167.
28. Pamukçu, F. (2011). Finansal raporlama ile kamuyu aydınlatma ve şeffaflıkta kurumsal yönetimin önemi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (50), 133-148. Schaltegger, S., & Wagner, M. (2006). Integrative management of sustainability performance, measurement and reporting. International Journal of Accounting, Auditing and Performance Evaluation, 3(1), 1-19.
29. Sermaye Piyasası Kurulu [SPK]. (2014). Kurumsal yönetim tebliği (II-17.1). https://www.spk.gov.tr
30. Şenol H. (2020). Türkiye’de maliyet yönetim yaklaşımları alanında yazılmış lisansüstü tezlerin bibliyometrik analiz ile değerlendirilmesi, İktisadi ve idari bilimler – teori, güncel araştırmalar ve yeni eğilimler/2, yayın yeri: IVPE Yayınevi, Basım sayısı: 1, Bölüm Sayfaları: 314-334, Editör: Selim DEMEZ, ISBN: 978-9940-46-055-6.
31. T.C. Ticaret Bakanlığı. (2022). Avrupa Yeşil Mutabakatı. https://ticaret.gov.tr/dis-iliskiler/yesil-mutabakat/avrupa-yesil-mutabakati
32. Tanç, A., & Gümrah, A. (2015). Sürdürülebilirlik raporlaması ve çevresel performans: Borsa İstanbul’da bir uygulama. İşletme Araştırmaları Dergisi, 7(2), 258-273.
33. Thiele, L. P. (2024). Sustainability. John Wiley & Sons.
34. Türkiye Büyük Millet Meclisi. (2011). Türk Ticaret Kanunu No. 6102, https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6102&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5