Araştırma Makalesi

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Bağlamında Türkçe Öğretim Programlarının Dönüşümü: 2018 Ve 2024 Programlarının R Tabanlı Metin Madenciliği İle Karşılaştırmalı Analizi

Cilt: 10 12 Ekim 2026
PDF İndir
EN TR

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Bağlamında Türkçe Öğretim Programlarının Dönüşümü: 2018 Ve 2024 Programlarının R Tabanlı Metin Madenciliği İle Karşılaştırmalı Analizi

Öz

Bu araştırma, 2018 ve 2024 Türkçe öğretim programlarını ilkokuma yazma süreci, değerler, 21. yüzyıl becerileri ve ölçme-değerlendirme yaklaşımları açısından metin madenciliği yöntemiyle karşılaştırmalı olarak analiz etmeyi ve Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli bağlamında yaşanan dönüşümü ortaya koymayı amaçlamaktadır. Nitel doküman analizi deseninde tasarlanan araştırmada, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan 2018 ve 2024 Türkçe dersi öğretim programları veri kaynağı olarak kullanılmıştır. Program metinleri, R programlama dili ile ön işlemeden geçirilmiş; kelime sıklık analizi, bağlam içinde anahtar kelime analizi (KWIC) ve n-gram analizi teknikleriyle çözümlenmiştir. Bulgular, 2024 programında ilkokuma yazma öğretimine ayrılan kavramsal alanın olağanüstü ölçüde genişlediğini, “ses” (9’dan 321’e) ve “hece” (3’ten 56’ya) gibi temel kavramların kullanım sıklığının belirgin biçimde arttığını göstermektedir. Değerler boyutunda, 2018’deki on kök değere ek olarak nezaket (21), estetik (17) ve merhamet (10) gibi yeni değerlerin programa eklendiği, sorumluluk (5’ten 145’e), sevgi (4’ten 45’e), vatanseverlik (1’den 35’e) ve dostluk (1’den 28’e) değerlerinde önemli artışlar yaşandığı belirlenmiştir. 21. yüzyıl becerileri açısından, 2018 programında neredeyse hiç yer almayan bu becerilerin 2024 programında karar verme (82) ve sorgulama (60) başta olmak üzere çeşitli becerilerle sıkça vurgulandığı; analitik düşünme, bilgi okuryazarlığı, dijital okuryazarlık, eleştirel düşünme, iletişim, işbirliği, medya okuryazarlığı, problem çözme ve yaratıcı düşünme becerilerinin ise birer kez yer aldığı görülmüştür. Ölçme-değerlendirme boyutunda ise 2024 programında kontrol listesi (83), performans (44), proje (7), portfolyo (3) ve rubrik (3) gibi alternatif değerlendirme araçlarının sıklığında belirgin artışlar tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları, 2024 programının 2018 programına göre daha kapsamlı, beceri odaklı, değer temelli ve çağdaş ölçme-değerlendirme yaklaşımlarını benimseyen bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bulgular doğrultusunda program geliştiricilere, Millî Eğitim Bakanlığına ve araştırmacılara yönelik öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akpınar, B., & Köksalan, B. (2024). Eğitimde maarif ve müfredat yenileme ihtiyacı: Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli üzerinden teorik bir analiz. Journal of History School, 68, 27–48. https://doi.org/10.29228/joh.74735
  2. Balantekin, Y. (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında ilk okuma yazma öğretiminin sınıf öğretmenlerinin görüşlerine göre incelenmesi: Bir karma yöntem araştırması. Millî Eğitim Dergisi, 54(1), 867–904. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1700606
  3. Berry, M. W. (Ed.). (2004). Survey of text mining: Clustering, classification, and retrieval. Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4757-4305-0
  4. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27–40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
  5. Eroğlu, A. (2025). 21. yüzyıl becerileri bağlamında 2024 Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 14(2), 587–600. https://doi.org/10.7884/teke.1621698
  6. Gürbüz, B., & Duran, E. (2025). 2019 ve 2024 İlkokul 1. Sınıf Türkçe Dersi Öğretim Programlarının karşılaştırılması. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 13(1), 235–248. https://doi.org/10.16916/aded.1588643
  7. Kalaycı, N., & Yıldırım, N. (2020). Türkçe Dersi Öğretim Programlarının karşılaştırmalı analizi (2009–2017–2019). Trakya Eğitim Dergisi, 10(1), 238–262. https://doi.org/10.24315/tred.580427
  8. Kaya, E. (2025). Sınıf öğretmenlerinin penceresinden: İlkokulda ölçme ve değerlendirme sistemi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 26(3), 1586–1618. https://doi.org/10.17679/inuefd.1642127

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikolojik Metodoloji, Tasarım ve Analiz

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

12 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

30 Mayıs 2026

Kabul Tarihi

5 Ekim 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 10

Kaynak Göster

APA
Türker, A. (2026). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Bağlamında Türkçe Öğretim Programlarının Dönüşümü: 2018 Ve 2024 Programlarının R Tabanlı Metin Madenciliği İle Karşılaştırmalı Analizi. BilgeTürk Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10. https://doi.org/10.47257/bilgeturk.1960579
AMA
1.Türker A. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Bağlamında Türkçe Öğretim Programlarının Dönüşümü: 2018 Ve 2024 Programlarının R Tabanlı Metin Madenciliği İle Karşılaştırmalı Analizi. bilgeTurk. 2026;10. doi:10.47257/bilgeturk.1960579
Chicago
Türker, Abdurrahman. 2026. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Bağlamında Türkçe Öğretim Programlarının Dönüşümü: 2018 Ve 2024 Programlarının R Tabanlı Metin Madenciliği İle Karşılaştırmalı Analizi”. BilgeTürk Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 10 (Ekim). https://doi.org/10.47257/bilgeturk.1960579.
EndNote
Türker A (01 Ekim 2026) Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Bağlamında Türkçe Öğretim Programlarının Dönüşümü: 2018 Ve 2024 Programlarının R Tabanlı Metin Madenciliği İle Karşılaştırmalı Analizi. BilgeTürk Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 10
IEEE
[1]A. Türker, “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Bağlamında Türkçe Öğretim Programlarının Dönüşümü: 2018 Ve 2024 Programlarının R Tabanlı Metin Madenciliği İle Karşılaştırmalı Analizi”, bilgeTurk, c. 10, Eki. 2026, doi: 10.47257/bilgeturk.1960579.
ISNAD
Türker, Abdurrahman. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Bağlamında Türkçe Öğretim Programlarının Dönüşümü: 2018 Ve 2024 Programlarının R Tabanlı Metin Madenciliği İle Karşılaştırmalı Analizi”. BilgeTürk Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 10 (01 Ekim 2026). https://doi.org/10.47257/bilgeturk.1960579.
JAMA
1.Türker A. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Bağlamında Türkçe Öğretim Programlarının Dönüşümü: 2018 Ve 2024 Programlarının R Tabanlı Metin Madenciliği İle Karşılaştırmalı Analizi. bilgeTurk. 2026;10. doi:10.47257/bilgeturk.1960579.
MLA
Türker, Abdurrahman. “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Bağlamında Türkçe Öğretim Programlarının Dönüşümü: 2018 Ve 2024 Programlarının R Tabanlı Metin Madenciliği İle Karşılaştırmalı Analizi”. BilgeTürk Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, c. 10, Ekim 2026, doi:10.47257/bilgeturk.1960579.
Vancouver
1.Abdurrahman Türker. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Bağlamında Türkçe Öğretim Programlarının Dönüşümü: 2018 Ve 2024 Programlarının R Tabanlı Metin Madenciliği İle Karşılaştırmalı Analizi. bilgeTurk. 01 Ekim 2026;10. doi:10.47257/bilgeturk.1960579