The Role Of Reason and Rational Sciences in The Understanding of Religion According to Fakhr Al-Din Al-Razi
Öz
With the effects of modern ages, the importance and functions attributed to reason have started to challenge the limits in terms of the structures that form different aspects of life. Similarly, the success reached in technology and the tendency to use it for relatively ideological concerns, have had destructive effects on the religious perceptions and evaluations. Therefore, there has occurred a risk of development of “autonomous” areas and “sectional” worldviews, each of which constructs a different pole, that are independent from and irrelevant to each other.
The data obtained, especially, in the last century, the evaluations on them, and some slight scientific developments in Islamic world, made it necessary to reconsider the place of rational sciences and reason in the understanding of religion. Undoubtedly, during this process, it is useful to give a comprehensive background on this issue. Thus, in this article, views of Fakhr al-Dîn al-Râzî on the roles of reason and rational sciences in the understanding of religion will be discussed and it will be tried to offer a panorama of them.
Anahtar Kelimeler
Fahreddin Râzî’ye Göre Dinin Anlaşılmasında Aklın ve Aklî İlimlerin Rolü
Öz
Modern dönemlerin etkisiyle, akla atfedilen önem ve yüklenen görevler, sosyal hayatın farklı boyutlarını oluşturan yapılar açısından sınırları zorlayıcı bir mahiyet arz etmeye başlamıştır. Yine, bilimde ulaşılan başarılar ve bunları nispeten ideolojik kaygılarla kullanma eğilimi, dine yönelik algı ve değerlendirmeler üzerinde yıpratıcı bir etkiye sahip olmuştur. Dolayısıyla, her biri ayrı bir kutbu oluşturan, birbirinden bağımsız veya birbirine ilgisiz “otonom” alanların ve “parçalı” dünya görüşlerinin oluşması riskiyle yüz yüze kalınmıştır.
Özellikle son yüz yılda elde edilen bilimsel veriler, bunlara yönelik olarak yapılan değerlendirmeler ve İslâm dünyasında baş gösteren bir takım bilimsel kıpırdanmalar, dinin anlaşılmasında, akıl ve aklî ilimlerin pozisyonu üzerinde yeniden düşünmeyi zorunlu kılmıştır. Kuşkusuz bu faaliyet esnasında, geçmiş birikimin yeniden gözden geçirilmesinde yarar bulunmaktadır. Bundan dolayı, bu makalede Fahreddin Râzî’nin, dinin anlaşılmasında aklın ve aklî ilimlerin rolüne ilişkin görüşleri ele alınacak ve konunun genel bir resmi çizilmeye çalışılacaktır.
Anahtar Kelimeler
