Güneybatı Fas’ın Agadir Ida Outanane Bölgesinde diyabet tedavisinde kullanılan tıbbi bitkiler üzerine etnobotanik bir çalışma

Halim Ouhaddou; Assmaa Alaouı; Said Laarıbya; Sezgin Ayan

doi:10.46309/biodicon.2020.731317

Güneybatı Fas’ın Agadir Ida Outanane Bölgesinde diyabet tedavisinde kullanılan tıbbi bitkiler üzerine etnobotanik bir çalışma

Abstract

Fas’ta diyabet, kentsel alanlarda daha yüksek olmak üzere, ülke genelinde kadın ve erkeklerin %6,6'sını etkilemektedir. Tıbbi bitkiler, diyabet tedavisinde Fas'ın yerel halkı tarafından yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Güneybatı Fas'ın Agadir Ida Outanane bölgesinde diyabet tedavisi için kullanılan bitki türlerini belirlemektir. Veriler yarı-yapılandırılmış ve yapılandırılmış görüşmelerle toplanmıştır. Şifalı bitkiler konusunda bilgili 400 köylü ile görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen veriler ile Uygunluk Seviyesi (US), Kullanım Değeri (KD) ve Nispi Atıf Sıklığı (NAS) analiz edilmiştir. Bu etnobotanik araştırma ile 14 familyaya ait 22 tür tespit edilmiştir. En çok temsil edilen Lamiaceae and Asteraceae familyalarıdır. Üç bitki türünden, Cladanthus mixtus (L.) Chevall, Pulicaria mauritanica Batt. ve Salvia aegyptiaca L. ilk kez diyabetin geleneksel tedavisinde bahsedilmiştir. En sık belirtilen bitki türleri Argania spinosa (L.) Skeels, Cistus creticus L., Globularia alypum L., Olea europaea L'dır. Bu araştırma, geleneksel tıbbın Agadir Ida Outanane Bölgesinde hala kullanılan, çok zengin bir miras oluşturduğunu göstermektedir. Toplanan veriler, çalışma sahasındaki tıbbi bitkilerin kullanımı üzerinde geleneksel bilginin korunmasına ve arşivlenmesine yardımcı olabilir. Ayrıca, gelecekte diyabete karşı yürütülecek farmasötik araştırmalar için potansiyel bitki türlerini bilmek önem arz etmektedir.

Keywords

References

[1] Bouxid, H. (2012). Les plantes médicinales et diabète de type 2 (A propos de 199 cas) Université Sidi Mohammed Ben Abdellah Faculté de Médecine et de Pharmacie, Fes.
[2] WHO (1999). World Health Organization: Definition, diagnosis and classification of diabetes mellitus and its complications. Part 1: Diagnosis and classification of diabetes mellitus. Geneva, (WHO/NCD/NCS/99.2) / WHO (2012). Global status report on noncommunicable diseases, Fact Sheet No. 271. WHO, Geneva / WHO (2014). Global Health Estimates: Deaths by Cause, Age, Sex and Country, 2000-2012. Geneva / WHO (2015). World Health Organization: Diabetes, Fact sheet N°312, Updated January 2015.
[3] Ahmed, F., Hudeda, S., & Urooj, A. (2011). Antihyperglycemic activity of Ficus racemosa bark extract in type 2 diabetic individuals, Journal of Diabetes. 3:318–319.
[4] Benjelloun, S. (2002). Nutrition transition in Morocco, Public Health Nutrition. 5 (1A) 135–140. [5] Eddouks, M., Maghrani, M., Lemhadri, A., Ouahidi, M.L., & Jouad, H. (2002). Ethnopharmacological survey of medicinal plants used for the treatment of diabetes mellitus, hypertension and cardiac diseases in the south-east region of Morocco (Tafilalet). Journal of Ethnopharmacology. 82, 97–103. [6] Farouqi, A., Harti, M.A., & Nejjari, C. (2010). Management of diabetes in Morocco: Results of the International Diabetes Management Practices Study (IDMPS) – Wave 2]. Médecine des Maladies métaboliques. 6:704–711 [7] King, H., Aubert, R., & Herman, W.H. (1998). Global burden of diabetes, 1995-2025.diabetes Care 21:1414-31
[8] Shaw, J.E., Sicree, R.A., Zimmet, P.Z. (2010). Global estimates of the prevalence of diabetes for 2010 and 2030. Diabetes Research and Clinical Practice. 87:4–14.
[9] Tanaka, T., Tong, H.H., Xu, Y., Ishimaru, K., Nonaka, G., & Nishioka, I. (1992). Tannins and related compounds: CXVII. Isolation and characterization of three new ellagitannins, lagerstannins A, B and C, having a gluconic acid core, from Lagerstroemia speciosa (L.). Chem. and Pharmaceu. Bull. Tokyo 40 (11) 2975-2980.
[10] Bnouham, M., Mekhfi, H., Legssyer, A., & Ziyyat, A. (2002). Medicinal plants used in the treatment of diabetes in Morocco. Ethnopharmacology Forum International Journal Diabetes & Metabolism. 10: 33-50
[11] Ghourri, M., Zidane, L., & Douira, A. (2013). Usage des plantes médicinales dans le traitement du diabète au Sahara marocain (Tan-Tan), Faculté des Sciences, BP. 133, Université Ibn Tofail, Kénitra, Maroc

[12] Orch, H., Douira, A., & Zidane, L. (2015). Étude ethnobotanique des plantes médicinales utilisées dans le traitement du diabète, et des maladies cardiaques dans la région d’Izarène (Nord du Maroc), Journal of Applied Biosciences. 86:7940– 7956.
[13] H.C.P (2004). Recensement général de la population et de l’habitat. Haut-Commissariat au Plan (H.C.P.), http://www.clad.hcp.ma/resultatsdurgph2004/
[14] Ouhaddou, H., Boubaker, H., Msanda, F., & El Mousadik, A. (2014). An Ethnobotanical Study of Medicinal Plants of the Agadir Ida Ou Tanane Province (Southwest Morocco). Journal of Applied Biosciences 84:7707 – 7722.
[15] Benabid, A. (1976). Etude écologique et phytosociologique et sylvopastorale de la tétraclinaie de l’Amsitten. Thèse doctorat de 3ème cycle, Fac. Sci. St Jérôme Marseille III, France, 155 p.
[16] Fennane, M., Ibn Tattou, M., Mathez, J., Ouyahya, A., & Oualidi, J. (2007). Flore Pratique du Maroc, Vol. 2: Pteridophyta, Gymnospermae, Angiospermae (Lauraceae-Neuradaceae): Manuel de Détermination Travaux de l’Institut Scientifique, série botanique p. 38.
[17] Ibn Tattou, M., & Fennane, M. (2008). Flore vasculaire du Maroc. Inventaire et chorologie. Vol. 2. Travaux de l’Institut Scientifique, série botanique p. 39.
[18] Bellakhdar, J. (1997). La pharmacopée marocaine traditionnelle. Médecine arabe ancienne et avoirs populaires. Ibis Press, Paris. 764 pp.
[19] Bellakhdar, J. (2006). Plantes médicinales au Maghreb et soins de base. Précis de phytothérapie moderne. Editions le Fennec, Casablanca, Maroc. 386p.
[20] Begossi, A. (1996). Use of ecological methods in ethnobotany: Diversity indices. Ecological Methods in Ethnobotany. 50:280-289.
[21] Philips, O.L., Gentry, A.H., Reynel, C., Wilkin, P., & Galvez-Durand, B.C. (1994). Quantitative ethnobotany and Amazonian conservation. Conservation Biology. 8: 225–248.
[22] Tarafdar, R.G., Nath, S., Talukdar, A.D., & Choudhury, M.D. (2015). Antidiabetic plants used among the ethnic communities of Unakoti district of Tripura, India, Ethnobotany and Medicinal Plants Research Laboratory, Department of Life Science and Bioinformatics, Assam University, Silchar, Assam 788011, India.
[23] Tardio, J., & Santayana, M.P. (2008). Cultural importance indices: a comparative analysis based on the useful wild plants of southern Cantabria (Northern Spain). Economic Botany. 62: 24–39.
[24] Mehdioui, R., & Kahouadji, A. (2007). Etude ethnobotanique dans la région d’Essaouira, Bulletin de l’institut scientifique, Rabat, Maroc, Section Sciences de la vie, 29, 11-20. [25] Abouri, M., El Mousadik, A., Msanda, F., Boubaker, H., Saadi, B., & Cherifi, K. (2012). An ethnobotanical survey of medicinal plants used in the Tata Province, Morocco. International Journal of Medicinal Plants Research. 1(7): 99-123.
[26] Saadi, B., Msanda, F., & Boubaker, H. (2013). Contributions of folk medicine knowledge in south-western Morocco: The case of rural communities of Immouzzer Ida OuTanane Region. International Journal of Medicinal Plant Research. pp. 135-145.
[27] Katiri, A., Barkaoui, M., Msanda, F., & Boubaker, H. (2017). Ethnobotanical survey of medicinal plants used for the treatment of diabetes in the Tizi n’ Test Region (Taroudant Province, Morocco). J Pharmacogn Nat. Prod. 3: 130. doi:10.4172/2472-0992.1000130
[28] Tahraoui, A., El-Hilaly, J., Israili, Z.H., & Lyoussi, B. (2007). Ethnopharmacological survey of plants used in the traditional treatment of hypertension and diabetes in south-eastern Morocco (Errachidia province). Journal of Ethnopharmacology. 110: 105–117.
[29] Kadir, M.F., Bin Sayeed, M.S., Shams, T., & Mia, M.M.K. (2012). Ethnobotanical survey of medicinal plants used by Bangladeshi traditional health practitioners in the management of diabetes mellitus. J Ethnopharmacol. 144: 605-611.
[30] Jouzier, E., & Berké, B. (2012). Diabète et Philatélie II – Plantes hypoglycémiantes, Bull. Soc. Pharm. Bordeaux, 151 (1-4), 141-170
[31] Eidi, A., & Eidi, M. (2009). Antidiabetic effects of sage (Salvia officinalis L.) leaves in normal and treptozotocin-induced diabetic rats’ diabetes. Metab. Syndr. 3, 40–44.
[32] Sagiroglu, M., Dalgic, S., & Toksoy, S. (2013). Medicinal plants used in Dalaman (Muğla), Turkey. Journal of Medicinal Plant Research. 7 (28) 2053-2066.
[33] Bnouham, M., Bellahcen, S., & Benalla, W. (2008). Antidiabetic activity assessment of Argania spinosa oil. J Compl. Integr. Med. 5:32.
[34] Nmila, R., Gross, R., Rchid, H., Roye, M., Manteghetti, M., & Petit Tijane, M. (2000). Insulinotropic effect of Citrullus colocynthis fruit extracts. Planta Med. 66: 418-23.
[35] Skim, F., Lazrek, H.B., Kaaya, A., El Amri, H, & Jana, M. (1999). Pharmacological studies of two antidiabetic plants: Globularia alypum and Zygophyllum gaetulum. Therapy. 54: 711-5.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Conservation and Biodiversity

Journal Section

Research Article

Authors

Halim Ouhaddou This is me
0000-0002-6061-0017
Morocco

Assmaa Alaouı This is me
0000-0001-7844-2683
Morocco

Said Laarıbya
0000-0003-3864-0612
Morocco

Sezgin Ayan ^*
0000-0001-8077-0512
Türkiye

Publication Date

April 15, 2020

Submission Date

May 3, 2020

Acceptance Date

May 10, 2020

Published in Issue

Year 2020 Volume: 13 Number: 1

DOI

https://doi.org/10.46309/biodicon.2020.731317

IZ

https://izlik.org/JA63RH59PY

Cite

RIS / Bibtex

APA

Ouhaddou, H., Alaouı, A., Laarıbya, S., & Ayan, S. (2020). Güneybatı Fas’ın Agadir Ida Outanane Bölgesinde diyabet tedavisinde kullanılan tıbbi bitkiler üzerine etnobotanik bir çalışma. Biological Diversity and Conservation, 13(1), 80-87. https://doi.org/10.46309/biodicon.2020.731317

AMA

1.Ouhaddou H, Alaouı A, Laarıbya S, Ayan S. Güneybatı Fas’ın Agadir Ida Outanane Bölgesinde diyabet tedavisinde kullanılan tıbbi bitkiler üzerine etnobotanik bir çalışma. BioDiCon. 2020;13(1):80-87. doi:10.46309/biodicon.2020.731317

Chicago

Ouhaddou, Halim, Assmaa Alaouı, Said Laarıbya, and Sezgin Ayan. 2020. “Güneybatı Fas’ın Agadir Ida Outanane Bölgesinde Diyabet Tedavisinde Kullanılan Tıbbi Bitkiler üzerine Etnobotanik Bir çalışma”. Biological Diversity and Conservation 13 (1): 80-87. https://doi.org/10.46309/biodicon.2020.731317.

EndNote

Ouhaddou H, Alaouı A, Laarıbya S, Ayan S (April 1, 2020) Güneybatı Fas’ın Agadir Ida Outanane Bölgesinde diyabet tedavisinde kullanılan tıbbi bitkiler üzerine etnobotanik bir çalışma. Biological Diversity and Conservation 13 1 80–87.

IEEE

[1]H. Ouhaddou, A. Alaouı, S. Laarıbya, and S. Ayan, “Güneybatı Fas’ın Agadir Ida Outanane Bölgesinde diyabet tedavisinde kullanılan tıbbi bitkiler üzerine etnobotanik bir çalışma”, BioDiCon, vol. 13, no. 1, pp. 80–87, Apr. 2020, doi: 10.46309/biodicon.2020.731317.

ISNAD

Ouhaddou, Halim - Alaouı, Assmaa - Laarıbya, Said - Ayan, Sezgin. “Güneybatı Fas’ın Agadir Ida Outanane Bölgesinde Diyabet Tedavisinde Kullanılan Tıbbi Bitkiler üzerine Etnobotanik Bir çalışma”. Biological Diversity and Conservation 13/1 (April 1, 2020): 80-87. https://doi.org/10.46309/biodicon.2020.731317.

JAMA

1.Ouhaddou H, Alaouı A, Laarıbya S, Ayan S. Güneybatı Fas’ın Agadir Ida Outanane Bölgesinde diyabet tedavisinde kullanılan tıbbi bitkiler üzerine etnobotanik bir çalışma. BioDiCon. 2020;13:80–87.

MLA

Ouhaddou, Halim, et al. “Güneybatı Fas’ın Agadir Ida Outanane Bölgesinde Diyabet Tedavisinde Kullanılan Tıbbi Bitkiler üzerine Etnobotanik Bir çalışma”. Biological Diversity and Conservation, vol. 13, no. 1, Apr. 2020, pp. 80-87, doi:10.46309/biodicon.2020.731317.

Vancouver

1.Halim Ouhaddou, Assmaa Alaouı, Said Laarıbya, Sezgin Ayan. Güneybatı Fas’ın Agadir Ida Outanane Bölgesinde diyabet tedavisinde kullanılan tıbbi bitkiler üzerine etnobotanik bir çalışma. BioDiCon. 2020 Apr. 1;13(1):80-7. doi:10.46309/biodicon.2020.731317

Cited By

Ethnobotanical, Phytochemical, Toxicological, and Pharmacological Properties of Ziziphus lotus (L.) Lam.: A Comprehensive Review

Pharmaceuticals

https://doi.org/10.3390/ph16040575

Nbeg, a Neglected Functional Fruit from Sedra (Ziziphus lotus L.): A Mini Review

Journal of Medicinal Food

https://doi.org/10.1089/jmf.2024.0193