İnceleme Makalesi

Yabancı ot çalışmalarına ilişkin bilimsel yayınların analizi

Cilt: 8 Sayı: 2 31 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Yabancı ot çalışmalarına ilişkin bilimsel yayınların analizi

Öz

Bu çalışma, yabancı otların tarımsal üretim üzerindeki etkilerini ve bu alanda yürütülen bilimsel araştırmaların son yıllardaki yönelimlerini ortaya koymak amacıyla bibliyometrik yöntemlerle analiz edilmiştir. Yabancı otlar; verim kayıplarına yol açmaları, ekosistem dengesini bozarak biyolojik çeşitliliği tehdit etmeleri ve zararlı organizmalara konukçuluk yapmaları nedeniyle küresel ölçekte önemli bir tarımsal sorun olarak ele alınmaktadır. Yüksek adaptasyon yetenekleri ve hızlı yayılmaları kontrolü zorlaştırırken; iklim değişikliği, artan ticaret, habitat kaybı ve yoğun tarım uygulamaları yayılışlarını artırmaktadır. Aşırı herbisit kullanımının yol açtığı direnç ise hem ekonomik hem de ekolojik açıdan ciddi riskler oluşturmaktadır. Bu araştırmada, 2016–2025 yılları arasında Web of Science veri tabanında yayımlanan 451 çalışma VOSviewer ve Bibliometrix yazılımları kullanılarak incelenmiştir. Bulgular, yabancı ot araştırmalarında yıllık bilimsel üretimin %7.6 oranında arttığını ve çalışmaların ortalama 19.74 atıf aldığını göstermektedir. Alana toplam 2.325 araştırmacının katkı sağladığı, ABD ve Avustralya’nın ise en üretken ülkeler olarak öne çıktığı belirlenmiştir. En etkili araştırmacılar arasında Neve, P., Tranel, P. J., Gaines, T. A. ve Graham, S. bulunmaktadır. Ayrıca Pest Management Science, Weed Science ve Weed Research dergileri literatürün merkezinde yer alan temel yayınlardır. Anahtar kelime analizleri, araştırmaların özellikle “management”, “herbicide resistance”, “weed management” ve “glyphosate resistance” temaları etrafında yoğunlaştığını ortaya koymaktadır. Tematik haritalar ise herbisit direnci ve yabancı ot yönetiminin araştırma alanlarını oluşturduğunu; agroekoloji, ekosistem hizmetleri ve sürdürülebilir yönetim gibi kavramların yükselen temalar hâline geldiğini göstermektedir. Sonuç olarak, yabancı ot biliminin disiplinler arası bir yapıya evrildiğini ve gelecekte tehdit oluşturan türler, direnç mekanizmaları ile ekolojik yönetim stratejileri üzerine yapılacak araştırmalara yön veren önemli bir bilimsel çerçeve sunduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Proje Numarası

Yok

Kaynakça

  1. Ali S, Ullah M L, Sajjad A, Shakeel Q, Hussain A (2020). Environmental and health effects of pesticide residues. In Sustainable agriculture reviews 48: Pesticide occurrence, analysis and remediation Cham: Springer International.Publishing. 2: 311-336. DOI:10.1007/978-3-030-54719-6_8.
  2. Aria M, Cuccurullo C (2017). bibliometrix: An R-tool for comprehensive science mapping analysis. Journal of Informetrics 11(4): 959–975. DOI:10.1016/j.joi.2017.08.007.
  3. Buhler D D (2002). 50th Anniversary—Invited Article: Challenges and opportunities for integrated weed management. Weed Science 50(3): 273-280. DOI:10.1614/00431745(2002)050(0273:AIAAOF)2.0.CO:2.
  4. Chauhan BS (2012). Weed Management in Directs Seeded Rice Systems; International Rice Research Institute: Los Banos, Philippines, 20.
  5. Donthu N, Kumar S. Mukherjee D, Pandey N, Lim WM (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of Business Research 133: 285-296. DOI:10.1016/j.jbusres.2021.04.070.
  6. Duke S O (2012). Why have no new herbicide modes of action appeared in recent years?. Pest Management Science 68(4): 505-512. DOI:10.1002/ps.2333.
  7. Ervin D. Jussaume R (2014). Integrating social science into managing herbicide-resistant weeds and associated environmental impacts. Weed Science 62(2): 403-414. DOI:10.1614/WS-D-133-00085.1.
  8. Evans J A, Tranel P J, Hager A G, Schutte B, Wu C, Chatham L A, Davis A S (2016). Managing the evolution of herbicide resistance. Pest Management Science 72(1): 74-80. DOI:10.1002/ps.4009.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bitki Bilimi (Diğer)

Bölüm

İnceleme Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

26 Kasım 2025

Kabul Tarihi

14 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Koç, E. (2025). Yabancı ot çalışmalarına ilişkin bilimsel yayınların analizi. Turkish Journal of Biodiversity, 8(2), 114-130. https://doi.org/10.38059/biodiversity.1830806
AMA
1.Koç E. Yabancı ot çalışmalarına ilişkin bilimsel yayınların analizi. Turk.J.Biod. 2025;8(2):114-130. doi:10.38059/biodiversity.1830806
Chicago
Koç, Elvan. 2025. “Yabancı ot çalışmalarına ilişkin bilimsel yayınların analizi”. Turkish Journal of Biodiversity 8 (2): 114-30. https://doi.org/10.38059/biodiversity.1830806.
EndNote
Koç E (01 Aralık 2025) Yabancı ot çalışmalarına ilişkin bilimsel yayınların analizi. Turkish Journal of Biodiversity 8 2 114–130.
IEEE
[1]E. Koç, “Yabancı ot çalışmalarına ilişkin bilimsel yayınların analizi”, Turk.J.Biod, c. 8, sy 2, ss. 114–130, Ara. 2025, doi: 10.38059/biodiversity.1830806.
ISNAD
Koç, Elvan. “Yabancı ot çalışmalarına ilişkin bilimsel yayınların analizi”. Turkish Journal of Biodiversity 8/2 (01 Aralık 2025): 114-130. https://doi.org/10.38059/biodiversity.1830806.
JAMA
1.Koç E. Yabancı ot çalışmalarına ilişkin bilimsel yayınların analizi. Turk.J.Biod. 2025;8:114–130.
MLA
Koç, Elvan. “Yabancı ot çalışmalarına ilişkin bilimsel yayınların analizi”. Turkish Journal of Biodiversity, c. 8, sy 2, Aralık 2025, ss. 114-30, doi:10.38059/biodiversity.1830806.
Vancouver
1.Elvan Koç. Yabancı ot çalışmalarına ilişkin bilimsel yayınların analizi. Turk.J.Biod. 01 Aralık 2025;8(2):114-30. doi:10.38059/biodiversity.1830806

Creative Commons Lisansı
Türk Biyoçeşitlilik Dergisi Creative Commons Alıntı-GayriTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.