Comparative anatomical, palynological and fruit micromorphological studies on the endemic species Prangos abieticola and Prangos heyniae (Apiaceae)

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 2, 81 - 91, 31.12.2025

Esengül Özkaymakoğlu , Yavuz Bülent Köse , Osman Tugay

https://doi.org/10.38059/biodiversity.1844308

Öz

In this study, the comparative anatomical, palynological, and fruit micromorphological characteristics of the endemic Türkiye species Prangos abieticola and P. heyniae were investigated. Anatomical analyses were carried out on transverse sections of the stem, peduncle, pedicel, ray, and fruit, and the structural features were evaluated in detail and presented in tables. Palynological investigations were conducted using light microscopy and scanning electron microscopy (SEM). Measurements of the polar and equatorial axes, colpus width and length, pore width and length, as well as exine and intine thicknesses were taken, and P/E ratios were calculated. The pollen grains of both species were perprolate in shape, with a trizonocolporate aperture type, and exhibited rugulate surface ornamentation. Fruit micromorphological features were examined using SEM, revealing distinct surface ornamentation patterns between the two species. The results indicate that palynological characters provide limited taxonomic resolution, whereas anatomical and especially fruit micromorphological characters offer reliable and diagnostic features for distinguishing P. abieticola and P. heyniae.

Anahtar Kelimeler

Prangos , Apiaceae , anatomy , palynology , micromorphology , endemic

Etik Beyan

This study does not involve any experiments on humans or animals. The research was conducted solely on plant materials, and therefore, no ethical committee approval was required.

Destekleyen Kurum

This study was partially supported by the Anadolu University Research Fund (Project No. 2007S089).

Proje Numarası

Anadolu University Research Fund (Project No. 2007S089)

Endemik Prangos abieticola ve P. heyniae (Apiaceae) türleri üzerine karşılaştırmalı anatomik, palinolojik ve meyve mikromorfoloji çalışmaları

Öz

Bu çalışmada, Türkiye endemiği Prangos abieticola ve P. heyniae türlerinin karşılaştırmalı anatomik, palinolojik ve meyve mikromorfolojik özellikleri incelenmiştir. Anatomik analizler, gövde, pedunkul, pedisel, ray ve meyveye ait enine kesitler üzerinden gerçekleştirilmiş; yapısal özellikler ayrıntılı olarak değerlendirilerek tablolar hâlinde sunulmuştur. Palinolojik incelemeler, ışık mikroskobu ve taramalı elektron mikroskobu (SEM) kullanılarak yürütülmüştür. Polenlerin polar ve ekvatoral eksenleri, kolpus genişliği ve uzunluğu, por genişliği ve uzunluğu ile ekzin ve intin kalınlıkları ölçülmüş ve P/E oranları hesaplanmıştır. Her iki türün polenleri perprolat şekilli, apertür tipi trizonokolporat olup, yüzey ornamentasyonu rugulat olarak belirlenmiştir. Meyve mikromorfolojik özellikler SEM kullanılarak incelenmiş ve iki tür arasında farklı yüzey ornamentasyonlarının bulunduğu ortaya konulmuştur. Elde edilen sonuçlar, palinolojik karakterlerin taksonomik ayırımda sınırlı bir çözünürlük sağladığını; buna karşılık anatomik ve özellikle meyve mikromorfolojik karakterlerin P. abieticola ve P. heyniae türlerinin ayırt edilmesinde güvenilir ve tanılayıcı özellikler sunduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Prangos , Apiaceae , anatomi , palinoloji , mikromorfoloji , endemik

Etik Beyan

Bu çalışma, insan veya hayvan denekleri üzerinde gerçekleştirilen herhangi bir deneysel uygulama içermemektedir. Çalışmada yalnızca bitkisel materyal kullanılmış olup, etik kurul onayı gerektiren herhangi bir durum bulunmamaktadır.

Destekleyen Kurum

Anadolu University Research Fund (Project No. 2007S089).

Proje Numarası

Anadolu University Research Fund (Project No. 2007S089)

Teşekkür

Bu çalışma Anadolu Üniversitesi Araştırma Fonu (Project No. 2007S089) tarafından desteklenmiştir.

Kaynakça

• Ahmed J (2008). Konya ilinde yetişen Prangos Lindl. (Umbelliferae) türleri üzerinde farmasötik botanik yönünden araştırmalar. PhD, Ankara University, Ankara, Turkey.
• Aytaç Z, Duman H (2016). Prangos abieticola (Apiaceae), a new species from South Anatolia, Turkey. Edinburgh Journal of Botany 73(1): 125–131.
• Barthlott W (1981). Epidermal and seed surface characters of plants: systematic applicability and some evolutionary aspects. Nordic Journal of Botany 1(3): 345–355.
• Davis PH, Mill RR, Tan K (1988). Prangos Lindl. In: Davis PH, Mill RR, Tan K (eds), Flora of Turkey and the East Aegean Islands, Supplement I. Edinburgh: Edinburgh University Press.
• Duman H, Watson MF (1999). Ekimia, a new genus of Umbelliferae, and two new taxa of Prangos Lindl. (Umbelliferae) from southern Turkey. Edinburgh Journal of Botany 56(2): 203–209.
• Duran A, Sağiroğlu M, Duman H (2005). Prangos turcica (Apiaceae), a new species from South Anatolia, Turkey. Annales Botanici Fennici 42: 67–72.
• Gledhill D (2008). The names of plants. Cambridge: Cambridge University Press.
• Herrnstadt I, Heyn CC (1972). Flora of Turkey and the East Aegean Islands. Edinburgh.
• Herrnstadt I, Heyn CC (1977). A monographic study of the genus Prangos (Umbelliferae). Boissiera 26: 1–91.
• Johansen DA (1940). Plant microtechnique. New York, USA: McGraw-Hill Book Company.
• Kamte SLN, Ranjbarian F, Cianfaglione K, Sut S, Dall’Acqua S, Bruno M, Afshar FH, Iannarelli R, Benelli G, Cappellacci L (2018). Identification of highly effective antitrypanosomal compounds in essential oils from the Apiaceae family. Ecotoxicology and Environmental Safety 156: 154–165.
• Lindley J (1836). A natural system of botany. London: Longman, Rees, Orme, Brown, Green & Longman.
• Lyskov DF, Degtjareva GV, Samigullin TH, Pimenov MG (2017b). The revision of Prangos subsections Koelzella and Fedtschenkoana (Apiaceae) with notes on phylogeny and biogeography of the genus. Plant Systematics and Evolution 303: 815–826.
• Lyskov DF, Samigullin TH, Pimenov MG (2017a). Molecular and morphological data support the transfer of the monotypic Iranian genus Alococarpum to Prangos (Apiaceae). Phytotaxa 299(2): 223–233.
• Menemen YA (2012). Prangos Lindl. In: Güner A et al. (eds), Türkiye Bitkileri Listesi (Damarlı Bitkiler). İstanbul: Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi ve Flora Araştırmaları Derneği Yayını.
• Metcalfe CR, Chalk L (1965). Anatomy of the dicotyledons. Oxford: Clarendon Press.
• Pehlivan S, Baser B, Cabi E (2009). Pollen morphology of 10 taxa belonging to Prangos Lindl. and Ekimia H. Duman & MF Watson (Umbelliferae) from Turkey and its taxonomic significance. Bangladesh Journal of Plant Taxonomy 16(2): 165–174.
• Pimenov MG, Akalın E, Kljuykov E (2005). Prangos ilanae (Umbelliferae), a new species from western Turkey. Candollea 60(2): 379–385.
• Pimenov MG, Leonov MV (1993). The genera of the Umbelliferae: a nomenclator. Richmond, UK: Royal Botanic Gardens, Kew.
• Pimenov MG, Tikhomirov VN (1983). The taxonomic problems in the genera Prangos, Cachrys, Cryptodiscus and Hippomarathrum (Umbelliferae–Apioideae). Feddes Repertorium 94: 145–164.
• Punt W, Hoen PP, Blackmore S, Nilsson S, Le Thomas A (2007). Glossary of pollen and spore terminology. Review of Palaeobotany and Palynology 143(1–2): 1–81.
• Simpson MG (2019). Plant systematics. 3rd ed. Cambridge, MA, USA: Academic Press.
• Şenol SG, Yıldırım H, Seçmen Ö (2011). Prangos hulusii sp. nov. (Apiaceae) from west Anatolia, Turkey. Nordic Journal of Botany 29: 402–407.
• Wodehouse RP (1936). Evolution of pollen grains. The Botanical Review 2(2): 67–84.
• Zarei R, Mozaffarian V, Afshar Mohammadian M (2022). Seed morphology and micromorphology of Iranian species of Prangos (Apiaceae). Rostaniha 23(2): 180–198.