TR
EN
Türkiye’de küsküt taksonları ve etkileri
Öz
Bu çalışmada, bir holoparazitik cins olan Cuscuta cinsinin Türkiye’deki mevcut taksonlarının ve dağılımlarının belirlenmesi ve bu taksonların çevresel ve sosyoekonomik etkilerinin tespiti amaçlanmıştır. Bu amaçla Türkiye'de Cuscuta taksonlarını içeren çalışmalardan ve Türkiye’deki herbaryum kayıtlarından kanıtlar elde edilmiştir. Ayrıca taksonların etki türleri incelenmiş ve bu taksonların bölgesel dağılımı Türkiye kareleme sistemine göre tespit edilmiştir. Tüm kayıtlar, özellikle sinonim kullanımı, Uluslararası Bitki Adı Endeksi (IPNI), Global Biyoçeşitlilik Bilgi Servisi (GBIF) ve Bitki Listesi (PL) dikkate alınarak düzenlenmiştir. Mevcut yeni tespitler ve kayıtlarda yapılan düzenlemeler dikkate alındığında; Türkiye’de Cuscuta cinsine bağlı 23 taksonunun varlığı tespit edilmiştir. Etki değerlendirmelerinde, tüm taksonların sahip olduğu “parazitizm” dışında, taksonlara göre değişen, toplam altı farklı etki tipi belirlenmiştir. Bu etki tipleri sırasıyla; toksik (6 takson), ürün kalitesi (5), vektör (3) ve birer taksonla yapısal, allelopatik ve etnobotanik etki olarak sıralanmıştır. Türkiye’de mevcut Cuscuta taksonlarına ait bilgilerin güncellenmesi ve etkilerin tespiti ile elde edilen sonuçlar; özellikle parazit bitkilerin istila potansiyelleri de dikkate alındığında, taksonların olumsuz etkilerini azaltmak ve biyolojik çeşitliliği korumak amacıyla gerekli önlem ve kontrol programlarını geliştirmek için kullanılabilir. Ayrıca Türkiye’de ilk kez tüm etki yönleriyle incelenen Cuscuta taksonlarından elde edilen bu veriler, farkındalık çalışmaları da dâhil, yapılabilecek yeni çalışmalara yön verilebilir ve kaynak sağlayabilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akça A, Işık D (2016). Kayseri İli Şeker Pancarı (Beta vulgaris L.) ekiliş alanlarında bulunan yabancı otların tespiti. Bitki Koruma Bülteni, 56(1): 115-124.
- Aksan UA, Kuşkapan Ö, Yazlık A (2019). Çayır – Mera Alanlarındaki Yabani Bitki Türlerinin Hayvanlara Etkileri. In: Seydoşoğlu S, Ağaoğlu Y (eds). International Conference on Agriculture and Rural Development (ISPEC) Bildiri Kitabı, 10-12 Haziran 2019; Siirt, Türkiye, pp. 16-36.
- Albert M, Belastegui-Macadam X, Kaldenhoff R (2006). An attack of the plant parasite Cuscuta reflexa induces the expression of attAGP, an attachment protein of the host tomato. Plant Journal 48(4): 548–556.
- Alsan C (1986). Doğu Anadolu Bölgesi soğan (Allium cepa L.) tarlalarındaki yabancı otlar üzerinde sürvey çalışmaları. Bitki Koruma Bülteni 26(1-2): 1-12.
- Anaç E, Kaya I, Tepe I (2011). Determination of alfalfa dodder (Cuscuta approximata Bab.) damage on alfalfa (Medicago sativa L.) grown in Van, Turkey. Proc. Joint Workshop of the EWRS Working Groups Weed Management in Arid and Semi-arid Climate and Weed Management Systems in Vegetables, 04-08 September 2011; Huesca, Spain, pp. 10.
- Arat BB (2015). Aydın ili yonca alanlarındaki küsküt (Cuscuta spp.) türlerinin önemi ile mücadelesinde kullanılabilecek herbisitler ve bitkisel ekstraktların belirlenmesi. MSc., Adnan Menderes University, Aydın, Turkey.
- ARTH (2020). Artvin Çoruh Üniversitesi Herbaryumu. https://herba.artvin.edu.tr/sorgula.php?form=sorgula&islem=listele. Downloaded on 09 June2020.
- Avşar MD, Ok T (2018). Tırmanıcı Bitkilerin Bazı Biyolojik Özellikleri. Turkish Journal of Forest Science 2(2): 156-164.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
İnceleme Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2020
Gönderilme Tarihi
3 Temmuz 2020
Kabul Tarihi
1 Ekim 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 3 Sayı: 2
APA
Yazlık, A., & Albayrak, B. (2020). Türkiye’de küsküt taksonları ve etkileri. Turkish Journal of Biodiversity, 3(2), 95-106. https://doi.org/10.38059/biodiversity.763460
AMA
1.Yazlık A, Albayrak B. Türkiye’de küsküt taksonları ve etkileri. Turk.J.Biod. 2020;3(2):95-106. doi:10.38059/biodiversity.763460
Chicago
Yazlık, Ayse, ve Berat Albayrak. 2020. “Türkiye’de küsküt taksonları ve etkileri”. Turkish Journal of Biodiversity 3 (2): 95-106. https://doi.org/10.38059/biodiversity.763460.
EndNote
Yazlık A, Albayrak B (01 Eylül 2020) Türkiye’de küsküt taksonları ve etkileri. Turkish Journal of Biodiversity 3 2 95–106.
IEEE
[1]A. Yazlık ve B. Albayrak, “Türkiye’de küsküt taksonları ve etkileri”, Turk.J.Biod, c. 3, sy 2, ss. 95–106, Eyl. 2020, doi: 10.38059/biodiversity.763460.
ISNAD
Yazlık, Ayse - Albayrak, Berat. “Türkiye’de küsküt taksonları ve etkileri”. Turkish Journal of Biodiversity 3/2 (01 Eylül 2020): 95-106. https://doi.org/10.38059/biodiversity.763460.
JAMA
1.Yazlık A, Albayrak B. Türkiye’de küsküt taksonları ve etkileri. Turk.J.Biod. 2020;3:95–106.
MLA
Yazlık, Ayse, ve Berat Albayrak. “Türkiye’de küsküt taksonları ve etkileri”. Turkish Journal of Biodiversity, c. 3, sy 2, Eylül 2020, ss. 95-106, doi:10.38059/biodiversity.763460.
Vancouver
1.Ayse Yazlık, Berat Albayrak. Türkiye’de küsküt taksonları ve etkileri. Turk.J.Biod. 01 Eylül 2020;3(2):95-106. doi:10.38059/biodiversity.763460
Cited By
Heracleum (Apiaceae) Taksonlarının Türkiye’de Dağılımı, Çevresel ve Sosyoekonomik Etkileri ve Önemi
Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.31466/kfbd.946845Do non-native and dominant native species carry a similar risk of invasiveness? A case study for plants in Turkey
NeoBiota
https://doi.org/10.3897/neobiota.76.85973Kahramanmaraş İlinde Belirlenen Küsküt Türleri (Cuscuta spp.): Bu Türlerin Morfolojik Yapıları ve Konakçıya Bağlı Yoğunluklarının Belirlenmesi
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi
https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1434455
