Türkiye'nin farklı bölgelerinden Cinara cedri'nin (Hemiptera: Aphidoidea: Lachninae) morfometrik analizi

Öz

Aphididae familyası içerisinde yer alan ve en çok türe sahip olan Cinara (Aphidoidea: Lachninae), Pinaceae ve Coniferaceae familyalarındaki bitkiler üzerinden beslenirler. Cinara (Cinara) cedri Mimeur,1936 türü farklı konaklar üzerinde beslenebilmekte ve morfolojik olarak birbirine benzer türlerden oluşmaktadır. Teşhis anahtarlarına göre küçük morfolojik farklılıklara göre birbirinden ayrılmaktadırlar. Bu nedenle taksonomik durumları karmaşıktır. Bu çalışmada Afyonkarahisar, Kütahya, Uşak ve Niğde illerinin tamamında yayılış gösteren Cinara cedri türüne ait bireyleri alandan örneklenmiş, teşhisleri tamamlanmış morfometrik ölçümleri yapılmış ve anlamlı olan 9 morfolojik karakter (AntIV, AntVI, HTIBD, RIV, RV, SPHBD, ANT6Tüy, HTII ve ANTIII) ve iki morfolojik karakterin oranı (ANTIV/VI) kullanılarak, SPSS programı ile morfometrik analizleri yapılmıştır. Bu çalışma sonucunda sedir ağacı üzerindeki bu türlerin ayrımında en çok farklılık gösteren karakterlerin BL, PT, URS, HTI ve HTB karakterleri olduğu gözlenmiştir. Sedir üzerinden örneklenen C. cedri türünün istatistiksel analizleri sonucunda lokalitelere göre ayrımına bakıldığında, özellikle ANT6 Tüy, ANT4, Ant4/6, ANT6, HTII, RIV, RV ve ANTIII segmentlerinin boyutlarındaki farklılık ile Uşak ilinden örneklenen bireylerin morfometrik karakterlerinin grup ortalamalarının diğer üç lokalitedekilerden farklı konumlandığı, bu da lokalitenin türün morfolojik yapısında farklılık oluşturabileceğini gösterebilir. Lokalitenin bu cinsin morfolojik karakterleri üzerindeki etkisi istatistiksel olarak açıklanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Afit
• Cinara
• İç Batı Anadolu
• Niğde
• morfometri

Morphometric analysis of Cinara cedri (Hemiptera: Aphidoidea: Lachninae) from different parts of Turkey

Öz

Cinara (Aphidoidea: Lachninae), which is in the Aphididae family and has the highest number of species, feed on members of the Pinaceae and Coniferaceae families. Cinara (Cinara) cedri Mimeur, 1936 species can feed on different hosts and consists of morphologically similar species. They differ from each other based on to small morphological differences according to the diagnostic keys. Therefore, their taxonomic situation is complex. In this study, individuals belonging to the Cinara cedri species, which distributed in Afyonkarahisar, Kütahya, Uşak and Niğde Provinces, were sampled from the field, diagnosed with completed morphometric measurements and 9 morphological characters (AntIV, AntVI, HTIBD, RIV, RV, SPHBD, ANT6Tüy, HTII and ANTIII). ) and the ratio of two morphological characters (ANTIV / VI), morphometric analyzes were made with the SPSS program. As a result of this study, it was observed that the characters that differ most in the distinction of these species on cedar wood are BL, PT, URS, HTI and HTB. As a result of the statistical analysis of the C. cedri species sampled from cedar, the difference in the size of the segments of ANT6 Feather, ANT4, Ant4 / 6, ANT6, HTII, RIV, RV and ANTIII and the group averages of the morphometric characters of individuals sampled from Uşak is different from those of the other three localities. This may indicate that the locality may make a difference in the morphological structure of the species. The effect of locality on the morphological characters of this breed was explained statistically.

Anahtar Kelimeler

• Aphid
• Cinara
• Inner Western Anatolia
• Niğde
• morphometry

Kaynakça

1. Akyıldırım Beğen H, Görür G, Şenol Ö (2019). Cinara (Hemiptera: Aphidoidea) species distributed in Turkey and their host plants. Turkish Journal of Biodiversity 2(1): 24-33.
2. Akyıldırım H, Şenol Ö, Görür G, Demirtaş E (2013). Evaluation of the zoogeographical contents of Turkey aphid (Hemiptera: Aphidoidae) fauna and invasive components. Biyoloji Bilimleri Araştırma Dergisi 6 (1): 44-48.
3. Başer G, Tozlu G (2020). Atatürk Üniversitesi Kampüsü (Erzurum)’da bazı yabancı otlar üzerinde bulunan afit (Hemiptera: Aphididae) türlerinin belirlenmesi. Bitki Koruma Bülteni 60 (2):99-110.
4. Binazzi A, Scheurer S (2009). Atlas of the honeydew producing conifer aphids of Europe. Aracne editrice, Roma.
5. Blackman RW (1987). ‘Morphological discrimination of a tobacco-feeding fonn from Myzus persicae (Sulzer) (Hemiptera: Aphididae) and a key to New World Myzus (Nectarosiphon) species. Bulletin Entomolgical Research 77: 713-730.
6. Blackman RL, Eastop VF (2006). Aphids on the world’s herbaceous plants and shrubs: an identification and information guide, Vol. 1. & 2. John Wiley & Sons, Chichester, England.
7. Blackman RL, Eastop VF (2016). Aphids of the world’s plants. An online identification and information guide. Published on the internet. http://www.aphidsonworldsplants. Downloaded on 28 August 2016.
8. Dedeoğlu AÖ (2014). Çok değişkenli analiz yöntemleri. Published on the internet. http://web. deu.edu.tr upk15/docs /seminer sunumlari/cok%20degıskenlı%20analız%20yontemlerı-doc.%20dr. %20ayla%20ozhan%20dedeoglu .pdf. Downloaded on 10 January 2014.

9. Doğanay H (1997). Türkiye beşerî coğrafyası. Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları, No: 2982, Bilim ve Kültür Eserleri Dizisi No: 877, Eğitim Dizisi No: 10, İstanbul.
10. Durak R (2011). Molecular and morphological identification of Cinara juniperi and Cinara mordvilkoi. Bulletin of Insectology 64(2): 195-199.
11. Durak R, Lachowska-Cierli D, Bartoszewski S (2014). Relationships within aphids Cinara (Cupressobium) (Hemiptera) based on mitochondrial and nuclear DNA sequences. Journal of Applied Genetics 55(1): 89–96.
12. Düzenli A (1976). Hasan Dağı’nın bitki sosyolojisi yönünden araştırılması. Orman Araştırma Enstitüsü Dergisi 22(2): 7-53.
13. Fargo WS, Inayatullah C, Webster JA, Holbert D (1986). Morphometric variation within apterous females of Schizaphis graminum biotypes. Research Population Ecology 28: 163-172.
14. Favret C, Voegtlin DJ (2004a). A revision of the Cinara species (Hemiptera: Aphididae) of the United States pinyon pines. Annals of the Entomological Society of America 97(6): 1165-1197.
15. Favret C, Voegtlin DJ (2004b). Host-based morphometric differentiation in three Cinara species (Hemiptera: Aphididae) feding on Pinus edulis and Pinus monophylla. Western North American Naturalist 64(3): 364–375.
16. Figueroa CC, Simon JC, Le Gallic JF, Niemeyer HM (1999). “Molecular markers to differentiate two morphologically-close species of the genus Sitobion (Homoptera: Aphidoidea). Entomologia Experimentalis et Applicata 92: 217-225.
17. Foottit RG, Maw HEL, Pike KS, Mıller RH (2010). The identity of Pentalonia nigronervosa Coquerel and P. caladii van der Goot (Hemiptera: Aphididae) based on molecular and morphometric analysis. Zootaxa 2358: 25–38.
18. Görür G, Akyıldırım H, Olcabey G, Akyurek B (2012). The aphid fauna of Turkey: An updated checklist. Archives of Biological Science Belgrade 64(2): 675-692.
19. Görür G, Şenol Ö, Akyıldırım H, Demirtaş E (2014). İç Batı Anadolu Bölümü afit (Homoptera: Aphididae) faunasının belirlenmesi. Proje No: Tubitak 111T866, 223.
20. Görür G, Şenol Ö, Beğen Akyıldırım H, Akyürek B (2020). Foresights Derived from Recent Studies Conducted on Turkey Aphid Fauna. Atatürk University Journal of Agricultural Faculty 51 (1): 63-68.
21. Holman J (2009). Host plant catalog of aphids, Palearctic Region. Springer, Branisovska.
22. Hong Y, Zhang Z, Guo X, Heie OE (2009). A new species representing the oldest aphid (Hemiptera, Aphidomorpha) from the Middle Triassic of China. Journal of Paleontology 83 (5): 826-831.
23. Jousselin E, Cruaud A, Genson G, Chevenet F, Foottit RG, d’acier AC (2013). Is ecological speciation a major trend in aphids? Insights from a molecular phylogeny of the conifer-feeding genus Cinara. Frontiers in Zoology 10: 56.
24. Kalaycı Ş (2009). SPSS Uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri. Asil Yayın evi, 426, Ankara.
25. Landau S, Everitt BS (2004). A Handbook of statistical analyses using SPSS. Chapman&Hall/CRC Press, London.
26. Lozier JD, Foottit RG, Miller GL, Mills NJ, Roderick GK (2008). Molecular and morphological evaluation of the aphid genus Hyalopterus Koch (Insecta: Hemiptera:Aphididae), with a description of a new species. Zootaxa 1688: 1–19.
27. Lushai G, Loxdale HD, Brookes CP, von Mende N, Harrington R, Hardie J (1997). Genotypic variation among different phenotypes within aphid clones. BiologicalSciences 22, 264 (1382): 725–730.
28. Martin JH (1983). The identification of common aphid pests of tropical agriculture. Tropical Pest Management 29: 395-411.
29. Meseguer AS, Coeur d’acier A, Genson G, Jousselin E (2015). Unravelling the historical biogeography and diversification dynamics of a highly diverse conifer-feeding aphid genus. Journal of Biogeography 42: 1482-1492.
30. Nafría JN(2015). Fauna Europaea. Version 2.6.1. Published on the internet. www.faunaeur.org /taxon_tree.php. Downloaded on 25 September 2015.
31. Oğuzhan A, Aydın D (2000). Trakya ve Batı Anadolu’da yaşayan farklı Apodemus türleri arasındaki ilişkilerin diskriminant analizi. Trakya Üniversitesi Dergisi Sosyal Bilimler C Serisi 1(1): 6.
32. Özdemir I (2020). Some new records on aphid (Hemiptera, Aphididae) fauna of Turkey and aphid plant interactions. Journal of the Entomological Research Society 22(2): 191-201.
33. Remaudière G, Toros S, Özdemir I (2006). New contribution to the aphid fauna of Turkey (Hemiptera: Aphidoidea). Revue française d’Entomologie 28(2): 75-96.
34. Şenol Ö, Akyıldırım H, Görür G, Demirtaş E (2014). New entry for the Turkey aphidofauna (Hemiptera: Aphidoidea). Acta Zoologica Bulgarica 66 (1): 133-136.
35. Tonya Y (2008). Varyans Analizi (ANOVA) ve Faktöriyel ANOVA. Published on the internet. http://yunus.hacettepe.edu.tr /~tonta/courses/.../bby208-10-varyans-analizi.ppt. Downloaded on 14 April 2008.
36. Tuatay N (1999). Türkiye yaprak bitleri (Homoptera: Aphididae) V. Chaitophinae, Lachninae ve Thelaxinae. Bitki Koruma Bülteni 39(1-2): 1-21.
37. Ünal S, Özcan E (2005). Kastamonu yöresi Aphididae (Homoptera) Türleri. Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi 1: 76-83.
38. Weiczorek K (2009). A revision of the genus Atheroides Haliday, 1839 (Hemiptera: Aphididae: Chaitophorinae). Zoological Studies 48(5): 693-708.