Âşık Veysel Şatıroğlu’nun Hayatı, Sanatı, Eserleri Hakkındaki ChatGPT Bilgilerinin İncelenmesi

Öz

Yapay zekâ yazılımları, günden güne gelişerek hayatımızın her alanına yenilikler katmaktadır. Bu yazılımlardan en günceli Open AI yapay zekâ araştırma merkezi tarafından geliştirilen ChatGPT’ dir. 2021 yılında güncelleştirilerek ChatGPT 3.5. yapay zekâ dil modeliyle günümüzde hizmet etmeye devam etmektedir. Çeşitli konularda sorulan sorulara kendi metin içeriğinden sanki insanmışçasına hızlı ve özgün cevaplar üretmektedir. İstenilen takdirde masal, hikâye, fıkra, şiir, dizi/ film senaryosu yazabilen yaratıcı bir robottur. Bu bağlamda fikir önermesi için sanatçılarda kullanmaktadır. Türkiye’de yapılan akademik araştırmalarda ChatGPT üzerine çok sayıda ürün bulunmamaktadır. Literatüre bakıldığında eğitim, turizm, muhasebe, sağlık, din felsefesi gibi bilim dallarında olumlu olumsuz tartışma konusuyken edebiyat alanıyla ilgili herhangi bir çalışma bulunmamıştır. Bu makale Türk edebiyatını konu alarak ChatGPT ile yapılan ilk araştırma özelliğini taşımaktadır. Çalışmada dostluk, insan ve doğa sevgisi, hoşgörü gibi temaları Anadolu insanının gönüllerine işleyerek âşıklık geleneğini evrenselin sınırlarına taşıyan Âşık Veysel, ölümünün 50. yıl dönümünde dostları tarafından hatırlanması için seçilmiştir. Araştırmanın amacı yapay zekâ dil modelinin ülkemizin değerli saz şairlerinden Âşık Veysel Şatıroğlu’nu ne kadar tanıdığını anlamaktır. Sohbet teorisi kullanılarak Âşık Veysel’ in hayatı, sanatı, edebi kişiliği, âşıklık geleneği içerisindeki yeri ve şiirleri hakkında genelden özele sorular sorulmuştur. Ayrıca yapay zekânın âşıklık geleneği, şiir, tema, ana konu, üslup özellikleri, âşık bayramı, âşıklık geleneğindeki felsefi düşünceler gibi çeşitli kavramlar hakkındaki bilgilerini Âşık Veysel Şatıroğlu üzerinden aktarabilmesini göstermek hedeflenmiştir. Sonuç olarak ChatGPT sohbet robotunun Âşık Veysel Şatıroğlu hakkında genel ölçüde fikrinin var olduğu ancak hayatı hakkındaki detay bilgilerde eksik yanıtlar verdiği tespit edilmiştir. Edebi kişiliği ve sanatına yönelik cevaplarda örnekler vererek daha destekleyici açıklamalar yapmıştır. Şiirlerini tanımış ancak aktaramamıştır. Yaratıcılığını kullanarak kendisi yeni bir şiir yazmıştır. Şiirle ilgili sorularda bağdaştırma yapamadığı görülmüştür. Sorulardaki anahtar kelimeler hakkında bilgi verdiği gözlemlenmiştir. Anahtar kelimeler üzerinden cevaplar sunarken zaman zaman tekrara düştüğü saptanmıştır. Böylece tüm dünyada kullanılan ChatGPT’ nin herhangi bir kullanıcıya Âşık Veysel Şatıroğlu’ nu nasıl tanıttığı incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Türk halk edebiyatı
• âşık tarzı şiir geleneği
• Âşık Veysel
• ChatGPT
• yapay zekâ yazılımı

Review of ChatGPT Information on the Life, Art, Works of Aşık Veysel Şatıroğlu

Öz

Artificial intelligence software is developing day by day and adding innovations to every area of our lives. The most up-to-date of these software is ChatGPT, developed by the Open AI artificial intelligence research center. Updated in 2021, ChatGPT continues to serve today with the 3.5th artificial intelligence language model. It produces fast and original answers to the questions asked on various topics from its own text content as if it were human. It is a creative robot that can write fairy tales, stories, jokes, poems, series / movie scripts if desired. In this context, it is used in artists to propose ideas. In academic research conducted in Turkey, there are not many products on ChatGPT. When the literature is examined, while it is a positive and negative discussion in branches of science such as education, tourism, accounting, health, philosophy of religion, there is no study on the field of literature. This article is the first research on Turkish literature conducted with ChatGPT. In the study, Aşık Veysel, who carried the tradition of love to the borders of the universal by embroidering themes such as friendship, love of people and nature and tolerance into the hearts of Anatolian people, was chosen to be remembered by his friends on the 50th anniversary of his death. The aim of the research is to understand how much the artificial intelligence language model knows Aşık Veysel Şatıroğlu, one of the valuable saz poets of our country. Using the theory of conversation, questions were asked from general to specific about Aşık Veysel's life, art, literary personality, place in the tradition of ashiq and poems. In addition, it is aimed to show that artificial intelligence can transfer its knowledge about various concepts such as the tradition of love, poetry, theme, main subject, stylistic features, lover's feast, philosophical thoughts in the lover tradition through Aşık Veysel Şatıroğlu. As a result, it was determined that the ChatGPT chatbot had a general idea about Aşık Veysel Şatıroğlu, but gave incomplete answers in the detailed information about his life. He gave more supportive explanations by giving examples in the answers to his literary personality and art. He recognized his poems but could not transmit them. Using his creativity, he wrote a new poem himself. It has been seen that he is unable to make reconciliations in questions about poetry. It has been observed that it gives information about the keywords in the questions. It has been found that it falls into repetition from time to time when presenting answers through keywords. Thus, it was examined how ChatGPT, which is used all over the world, introduces Aşık Veysel Şatıroğlu to any user.

Anahtar Kelimeler

• Turkish folk literature
• minstreal style poerty tradition
• Âşık Veysel
• ChatGPT
• artificial
• intelligence software

Kaynakça

1. Aktay, Sayım vd. (2023), ChatGPT in Education, Türk Akademik Yayınlar Dergisi (TAY Journal), 7 (2), 378-406.
2. Artun, Erman (2001), Âşıklık Geleneği ve Âşık Edebiyatı, Ankara: Akçay Yayınları.
3. Aslanoğlu, İbrahim (1965), Sivas Halk Şairleri Bayramı, Sivas: Sivas Garnizonu Sosyal Hizmetler Kolu Yayınları.
4. Binyazar, Adnan (1973), Âşık Veysel, İstanbul: Tel Yayınları.
5. Erul, Erman ve Işın, Alper (2023),ChatGPT ile Sohbetler Turizmde ChatGPT Önemi, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 11 (1), 780-793.
6. Güçlütürk, Osman Gazi (2022), ChatGPT ile Üretilen İçeriklerin Eser Niteliğinin 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Bakımından Değerlendirilmesi, Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 2, 1899-1918.
7. Kara, Ruhi ve Arzu Tören (2011), Âşık Veysel’in Şiirlerinde Eğitim, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi 46, 127-143.
8. Karadağ, Gamze (2023), Tür ve Şekil Bakımından Âşık Veysel Şatıroğlu’nun Şiirleri, Cumhuriyet Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 47, 13-23.

9. Karakoç Keskin, Elif (2023), Yapay Zekâ Sohbet Robotu ChatGPT ve Türkiye İnternet Gündeminde Oluşturduğu Temalar, Yeni Medya Elektronik Dergisi 7 (2), 114-131.
10. Katar, Oğuzhan vd. (2023), Evaluation of GPT-3 AI Language Model in Research Paper Writing, Turkish Journal of Science and Technology 18 (2), 311-318.
11. Kırık, Ali Murat ve Özkoçak, Vahdet (2023), Medya ve İletişim Bağlamında Yapay Zekâ Tarihi ve Teknolojisi: ChatGPT ve Deepfake ile Gelen Dijital Dönüşüm, Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 58, 73-99.
12. Kızılgeçit, Muhammed vd. (2023), Yapay Zekâ Sohbet Robotu ChatGPT ile İnanç, İnançsızlık, Doğal Afet ve Ölüm Konuları Üzerine Nitel Bir Araştırma: Din ve Maneviyatın Psikolojik Sağlığa Etkileri, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(1), 135-169.
13. Küçüker, Metehan (2023), Muhasebede Yapay Zekâ Uygulamaları: ChatGPT’ nin Muhasebe Sınavı, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 33(2), 875-888.
14. Oğuzcan, Ümit Yaşar (1991), Dostlar beni hatırlasın (Âşık Veysel hayatı ve bütün şiirleri), İstanbul: Özgür Yayın Dağıtım.
15. Öztürk, Erdem Can (2023), Âşık Veysel’in Şiirlerinde İrfan ve Tasavvuf, Hikmet-Akademik Edebiyat Dergisi, Âşık Veysel Hatırasına Gelenek ve Edebiyat Özel Sayısı, 168-190.
16. Sarker, Iqbal H. (2022), Ai-based Modeling: Techniques, Applications and Research Issues Towards Automation, Intelligent and Smart Systems, SN Computer Science, 3 (2), 158.
17. Şentürk, Özden. (2023), İç Denetim Faaliyetlerinde Yapay Zekâdan Beklentiler: ChatGPT Uygulaması Örneği, TIDE AcademIA Research, 4(2),51-82.
18. Tapan Broutin, Menekşe Seden (2023), Matematik Öğretmen Adaylarının ChatGPT ile Başlangıç Deneyimlerinde Sordukları Soruların İncelenmesi, Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36(2),1-26.
19. Tutu, Sıtkı Bahadır (2008), Âşık Veysel Şatıroğlu (hayatı, eserleri ve müzik kimliği), İzmir: Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dünyası Araştırmaları Anabillim Dalı Türk Halk Bilimi Dalı Doktora Tezi.
20. Yılmaz, Niyazi (1996), Âşık Veysel, Ankara: Ocak Yayınları.
21. Yiğit, Sedat vd. (2023), Yapay Zekâ Destekli Dil İşleme Teknolojisi Olan ChatGPT’nin Sağlık Hizmetlerinde Kullanımı, Eurasian Journal of Health Technology Assessment 7 (1), 57-65.
22. İnternet Kaynakları URL-1: Alptekin, Ali Berat (2019), Âşık Veysel Şatıroğlu, Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü, https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/asik-veysel-satiroglu (Erişim Tarihi: 27. 12. 2023).
23. URL-2: https://chat.openai.com/ (Erişim Tarihi: 13.07.2023).