Orta Anadolu Bölgesi’nde parazitoit Trissolcus (Hym.: Scelionidae) türlerinin popülasyon değişimi ve konukçusu süne [Eurygaster spp. (Hem: Scutelleridae)] ile ilişkileri

Öz

Çalışma 2004 ve 2005 yıllarında Ankara ve Konya illerindeki buğday alanlarında yürütülmüştür. Sünenin yumurta parazitoidi Trissolcus türlerinin popülasyon değişimi, buğday tarlası ve çevresindeki ağaçlara sarı yapışkan tuzaklar asılarak ve buğday tarlalarındaki parazitli süne yumurtaları değerlendirilerek belirlenmiştir. Süne popülasyonu buğday tarlasında çerçeve (50x50cm) sayımları ile belirlenmiş ve parazitoit ile ilişkileri ortaya konulmuştur.

Orta Anadolu Bölgesinde Trissolcus türleri kışlaktan sıcaklık 12^oC ve üzerinde olduğunda çıkmaya başlamış ve en son parazitoit eylül ayında görülmüştür. Kışlaktan ilk olarak dişi parazitoitlerin çıktığı belirlenmiştir. Trissolcus türlerinin dişi popülasyonu daha çok buğday tarlasında, erkek popülasyonu ise ağaçlık alanda kaydedilmiştir. Ancak parazitoitin ağaçlık alan ile buğday tarlaları arasında daima bir hareketliliğinin olduğu belirlenmiştir. Yapılan çalışmada bu türlerin hububat alanlarında yılda 2 döl verdiği ortaya konulmuştur.

Buğday tarlalarında süne yumurtalarının mayıs ayının ilk haftasında görülmeye başladığı ve haziran ayının üçüncü haftasına kadar doğada bulunduğu saptanmıştır. Parazitli süne yumurtaları mayıs ayından başlamış, temmuz ayına kadar doğada görülmeye devam etmiştir. Parazitli süne yumurtalarından iki farklı Trissolcus türü elde edilmiştir, bu türler T. rufiventris (Mayr) ve T. semistriatus Nees olarak kaydedilmiştir. Parazitli süne yumurtalarında baskın türün T. semistriatus olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Trissolcus spp.,Eurygaster spp.,buğday,Orta Anadolu

Population fluctuations of parasitoid Trissolcus (Hym.: Scelionidae) species and its relations with the host is sunn pest [Eurygaster spp. (Hem:Scutelleridae)]in Central Anatolia Region

Abstract

The study was carried out in wheat field in Ankara and Konya provinces during 2004 and 2005 years. Population fluctuations of Trissolcus species which are egg parasitoids of sunn pest were determined by hanging yellow sticky traps in area surrounded by trees and in wheat field and by counting parasitized egg batches of sunn pest. Sunn pest population and relationship with parasitoid were determined by counting frame (50x50cm) in the wheat field.

In Central Anatolia Region, Trissolcus spp., has begun to emerge from overwintering when the temperature was 12^oC and above it. The last parasitoid has seen in September. It was determined that first parasitoid emerge from overwintering was female. Female parasitoid population mostly was seen in the wheat field and male parasitoid population has been recorded in the wooded area. However, it was determined that parasitoids have always an activity between wheat fields and wooded areas. This study showed that Trissolcus species have 2 generations in per year in wheat fields.

Sunn pest eggs were determined in wheat field starting from the first week of may until the third week of june. Parasitized sunn eggs were recorded from may to july. Two different Trissolcus species were obtained from parasitized eggs; these species were T. rufiventris (Mayr) and T. semistriatus Nees was dominant species in parasitized sunn pest eggs.

Keywords

• Trissolcus spp.,Eurygaster spp. wheat,Central Anatolia

Kaynakça

1. Anonim 2014. http://www.tuik.gov.tr/UstMenu.do?metod=temelist (Erişim tarihi: 23.03. 2015).