Siirt ilinde arpa ve yabani arpalarda görülen yaprak hastalıkları

Öz

Siirt ilinin Merkez ilçe, Baykan, Kurtalan, Pervari, Şirvan, Eruh ve Tillo ilçelerinin arpa yetiştirilen alanlarında ve yabani arpa (Hordeum spontaneum, Hordeum bulbosum) popülasyonlarında 2023 yılı mayıs ayında sürveyler yapılmış, arpa ve yabani arpa bitkilerinde görülen yaprak hastalıkları belirlenmiştir. Arpa bitkilerinde Pyrenophora teres f. teres ve Pyrenophora teres f. maculata’nın sebep olduğu Arpa ağbenek hastalığının ağ ve nokta formları, Blumeria graminis f.sp. hordei’nin sebep olduğu Külleme hastalığı, Rhynchosporium commune’nin sebep olduğu Arpa yaprak lekesi hastalığı, Pyrenophora graminea’nın sebep olduğu Arpa çizgili yaprak lekesi ve Cochliobolus sativus’un sebep olduğu Yaprak lekesi hastalığı tespit edilmiştir. Yabani arpa bitkilerinde ise Pyrenophora teres f. teres’in sebep olduğu Arpa ağbenek hastalığının ağ formu ve Pyrenophora teres f. maculata’ nın sebep olduğu Arpa ağbenek hastalığının nokta formu, Blumeria graminis f. sp. hordei’nin sebep olduğu Külleme hastalığı, Rhynchosporium commune’nin sebep olduğu Arpa yaprak lekesi hastalığı, Pyrenophora graminea’nın sebep olduğu Arpa çizgili yaprak lekesi ve Puccinia hordei’nin sebep olduğu Kahverengi pas hastalığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Siirt
• Hordeum vulgare
• Hordeum spontaneum
• Hordeum bulbosum
• arpa yaprak hastalıkları

Foliar diseases of barley and wild barleys in Siirt Province, Türkiye

Abstract

In May 2023, surveys were conducted in the barley growing areas of the Central district, Baykan, Kurtalan, Pervari, Şirvan, Eruh, and Tillo districts of Siirt province, Türkiye. Leaf diseases occurring in barley and wild barley (Hordeum spontaneum, Hordeum bulbosum) plants were determined. On barley plants, net and spot forms of net blotch disease caused by Pyrenophora teres f. teres, and Pyrenophora teres f. maculata, powdery mildew caused by Blumeria graminis f. sp. hordei, scald caused by Rhynchosporium commune, barley stripe caused by Pyrenophora graminea and spot blotch disease caused by Cochliobolus sativus were detected. On wild barley plants, the net form of net blotch disease caused by Pyrenophora teres f. teres, spot form of net blotch disease caused by Pyrenophora teres f. maculata, powdery mildew caused by Blumeria graminis f. sp. hordei, scald caused by Rhynchosporium commune, barley stripe caused by Pyrenophora graminea and brown rust disease caused by Puccinia hordei were found.

Keywords

• Siirt
• Hordeum vulgare
• Hordeum spontaneum
• Hordeum bulbosum
• barley leaf diseases

Kaynakça

1. Aktaş H., 2001. Önemli hububat hastalıkları ve sürvey yöntemleri. T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı. Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü. Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı, Ankara, 74 s.
2. Çelik E., Karakaya A., 2015. Eskişehir ili arpa ekim alanlarında görülen fungal yaprak ve başak hastalıklarının görülme sıklıklarının ve yoğunluklarının belirlenmesi. Bitki Koruma Bülteni (Plant Protection Bulletin), 55 (2), 157-170.
3. Çelik E., Karakaya A., 2017. Yabani arpa (Hordeum spontaneum) ve hastalıklara dayanıklılık. Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 22 (1), 65-86.
4. Çelik Oğuz A., Karakaya A., 2017a. Seedling response of commonly grown barley cultivars in Turkey to spot blotch disease. Fresenius Environmental Bulletin, 26 (11), 6734-6738.
5. Çelik Oğuz A., Karakaya A., 2017b. Pathotypes of Pyrenophora teres on barley in Turkey. Phytopathologia Mediterranea, 56, 224-234.
6. Ertürk H., Karakaya A., Çelik Oğuz A., 2018. Leaf diseases occurring on barley plants in Bala district of Ankara province, Turkey. Ecological Life Sciences, 13 (4), 204-207.
7. Geçit H.H., 2016. Serin iklim tahılları (buğday, arpa, yulaf, triticale). Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları, Yayın No:1640, Ankara, 822 s.
8. İlgen M.Z., Karakaya A., Çelik Oğuz A., 2017. Leaf diseases occurring on barley and wheat fields in Çubuk district of Ankara, Turkey. Radovi Poljoprivrednog Fakulteta Univerziteta u Sarajevu/Works of the Faculty of Agriculture University of Sarajevo, Vol. XLII, 67/2, 210-215.

9. Karakaya A., Mert Z., Çelik Oğuz A., Azamparsa M. R., Çelik E., Akan K., Çetin L., 2014. Current status of scald and net blotch diseases of barley in Turkey. Book of Abstracts, p. 31, IWBLD – 1st International Workshop on Barley Leaf Diseases, June 3-6, 2014, Salsomaggiore Terme, Italy.
10. Karakaya A., Mert Z., Çelik Oğuz A., Ertaş M.N., Karagöz A., 2016a. Determination of the diseases occurring on naturally growing wild barley (Hordeum spontaneum) field populations. Radovi Poljoprivrednog Fakulteta Univerziteta u Sarajevu/Works of the Faculty of Agriculture University of Sarajevo, Vol. LXI, (66/1), 291-295.
11. Karakaya A., Mert Z., Çelik Oğuz A., Çetin L., 2016b. Distribution of barley stripe disease in Central Anatolia, Turkey. Selcuk Journal of Agriculture and Food Sciences, 30 (2), 58-61.
12. Karakaya A., Çelik Oğuz A., Saraç Sivrikaya I. 2020. Diseases occurring on Hordeum bulbosum field populations at Bingöl province of Turkey. Radovi Poljoprivrednog Fakulteta Univerziteta u Sarajevu/Works of the Faculty of Agriculture University of Sarajevo, Vol. LXV, 70, 75-81.
13. Kün E., 1996. Tahıllar-1 (Serin İklim Tahılları) 3. baskı. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayınları, Yayın No:1451, Ankara, 322 s.
14. Mathre D.E., (Ed.). 1982. Compendium of barley diseases, APS Press, Minnesota. USA. 78 pp.
15. Mathre D.E. (Ed.). 1997. Compendium of barley diseases, 2nd ed. APS Press, Minnesota. USA, 120 pp.
16. Özdemir H.Y., Karakaya A., Çelik Oğuz A., 2017. Kırıkkale ilinde buğday ve arpa ekim alanlarında görülen fungal yaprak hastalıklarının belirlenmesi. Bitki Koruma Bülteni (Plant Protection Bulletin), 57 (2), 89-112.
17. Ruge-Wehling B., Wehling P., 2014. The secondary gene pool of barley (Hordeum bulbosum): Gene introgression and homoeologous recombination, In: Biotechnological approaches to barley improvement, Biotechnology in Agriculture and Forestry. Kumlehn J., Stein N., (Eds.), 69, Springer-Verlag Berlin Heidelberg, p. 331-343.
18. Saari E.E., Prescott J.M., 1975. A scale for appraising the foliar intensity of wheat diseases. Plant Disease Reporter, 59, 377-380.
19. Saraç Sivrikaya I., Karakaya A., Çelik Oğuz A., 2019. Elazığ ilinde arpalarda görülen yaprak hastalıkları.Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 28 (1), 1−6.
20. Saraç Sivrikaya I., Karakaya A., Çelik Oğuz A., 2021. The occurrence of barley (Hordeum vulgare) and wild barley (H. spontaneum) leaf diseases in Batman province and surrounding areas of Turkey. Selcuk Journal of Agriculture and Food Sciences, 35 (1), 39-44.
21. Saraç Sivrikaya I., Karakaya A., Çelik Oğuz A., 2023. Foliar diseases of barley and wild barleys from the Fertile Crescent. pp. 1-10 in Book of Proceedings, Seventh International Scientific Conference - June 5th-World Environment Day, 9-10 June 2022, Bihaç, Bosnia and Herzegovina.
22. Seidi Arslan M., Çelik Oğuz A., Karakaya A., 2024. Edirne ilinde buğday ve arpa bitkilerinde görülen yaprak hastalıkları. Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 38 (1), 13-26.
23. TÜİK, 2024. Bitkisel üretim istatistikleri. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=92&locale=tr (accessed date: 02.02.2024)
24. Zaffarano P.L., McDonald B.A., Linde C.C., 2011. Two new species of Rhynchosporium. Mycologia, 103, 195-202.