Yıl 2019, Cilt 8 , Sayı 3, Sayfalar 1142 - 1153 2019-09-30

Van İli Kent Merkezinde Hava Kirliliği

Dilara ÖZTÜRK [1] , Tuba BAYRAM [2]


Çevre kirliliğine neden olan hava kirleticiler ilk sırada insan sağlığı olmak üzere, diğer canlıları ve ekosistemi risk altına sokmaktadır. Ülkemizin birçok kentinde sanayi ve ısınmadan kaynaklanan hava kirliliği sorunu önemli boyutlara ulaşmıştır. Bu çalışmada Van ili kent merkezinde hava kirletici parametrelerin zamansal ve mevsimsel dağılımı, konsantrasyonları, kirletici parametrelerin sıcaklık ile ilişkisi izin verilen sınır değerlere göre tartışılmış ve kent için çözüme yönelik önerilere yer verilmiştir. Kentin topoğrafik ve coğrafik konumu itibari ile kış mevsimi sert geçmektedir ayrıca kentin sıcaklık ortalaması ülke geneline göre düşüktür. Bu sebeple ısınma maksatlı kullanılan yakıtlardan kaynaklı kirleticiler hava kirliliğinde büyük paya sahiptir. Ancak kentin az gelişmiş sanayi şehirlerinden olmasından dolayı endüstriyel menşeili hava kirleticiler kentte çok düşük konsantrasyonlarda bulunmaktadır.   Isınma amaçlı düşük enerjili ve yüksek kükürt içeren kömür türevlerinin sık kullanımı ve yanlış yakma teknikleri kış aylarında görülen yoğun kirliliğin sebebini ortaya koymaktadır. Bu sebeple doğal gaz gibi daha temiz yakıtların kullanımı bu sorun için en uygun çözümlerden biridir. Kentin doğalgaz ulaşmayan ilçelerine hat sağlanması ile tehlikesiz ve temiz bir yakıt olarak kabul görülen doğalgazın kullanılmasının yaygınlaştırılması gerekmektedir. Ayrıca hattın ulaşmadığı noktalarda kalitesiz yakıt konusunda kontroller satış noktalarından başlayıp kullanıcılar bilgilendirilmeli ve zararları izah edilmelidir. 

Hava Kirliliği, Van, Fosil Yakıtlar
  • 1. Sirmen L. 1990. Çevre Kanunu’na Göre Çevrenin Kirletilmesinden Doğan Sorumluluk, Ankara Barosu Dergisi, 1: 22-30.
  • 2. Bozlağan R. 2005. Sürdürülebilir Gelişme Düşüncesinin Tarihsel Arka Planı, Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, 50: 1011-1028.
  • 3. Bayram T., Erkuş A., Öztürk D. 2014. Türkiye’de Su Kaynaklarının Dünü, Bugünü ve Geleceği, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 19 (1-2): 70-74.
  • 4. Altıkat A., Ekmekyapar Torun F., Turan Bayram T., 2011. Küresel kirlilik: Dünya, Avrupa Birliği ve Türkiye’de Hava Kirliliği Örneği, Erciyes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fen Bilimleri Dergisi, 27(2): 134-149.
  • 5. Aydınlar B., Güven H., Kirksekiz S., 2009. Hava Kirliliği Nedir, Ölçüm ve Hava Kalite Modelleme Yöntemleri Nelerdir. Sakarya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Bölümü, Hava Kirliliği ve Modellemesi Dergisi,16 (2): 83-91.
  • 6. Yazıcı H., Yusuf Ç.A.Y., Sekmen Y., 2010. Hava Kirliliğinin Doğal Gaz Kullanımı İle Değişimi, Denizli İli Örneği, Selçuk Teknik Dergisi, 9(3): 205-215.
  • 7. Demirarslan K.O., Akıncı H., 2018. Cbs ve hava kalitesi verileri kullanılarak Marmara bölgesinin kış sezonunda hava kalitesinin değerlendirilmesi, Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 4(1): 11-27.
  • 8. Bolu F., Zoroğlu G., Mayda A.S., 2015. Düzce hava kalitesi izleme istasyonu 2014 yılı verilerinin saatlik, günlük ve mevsimsel değişimlerinin incelenmesi, TAF Preventive Medicine Bulletin, 14(5): 387-393.
  • 9. Toros H., Erdun H., Çapraz Ö., Özer B., Daylan E.B., Öztürk A.İ., 2013. Air Pollution and Quality Levels in Metropolitans of Turkey for Sustainable life, EJOSAT: European Journal of Science and Technology, 1(1): 12-18.
  • 10. Cetin M., Kalayci Onac A., Sevik H., Sen B., 2018. Temporal and regional change of some air pollution parameters in Bursa, Air Quality, Atmosphere & Health, 1-6.
  • 11. Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, 2017, Van İli 2016 Yılı Çevre Durum Raporu, Çevre Yönetimi Ve Denetimi Şube Müdürlüğü, Van.
  • 12. Aksa Van Doğalgaz,2016.
  • 13. http://www.havaizleme.gov.tr/Default.ltr.aspx, 2016.
Birincil Dil tr
Bölüm Derleme Makale
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-2689-560X
Yazar: Dilara ÖZTÜRK
Kurum: MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0003-3282-7099
Yazar: Tuba BAYRAM (Sorumlu Yazar)
Kurum: VAN YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ, MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ, ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 30 Eylül 2019

Bibtex @derleme { bitlisfen529099, journal = {Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi}, issn = {2147-3129}, eissn = {2147-3188}, address = {}, publisher = {Bitlis Eren Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {8}, pages = {1142 - 1153}, doi = {10.17798/bitlisfen.529099}, title = {Van İli Kent Merkezinde Hava Kirliliği}, key = {cite}, author = {ÖZTÜRK, Dilara and BAYRAM, Tuba} }
APA ÖZTÜRK, D , BAYRAM, T . (2019). Van İli Kent Merkezinde Hava Kirliliği. Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi , 8 (3) , 1142-1153 . DOI: 10.17798/bitlisfen.529099
MLA ÖZTÜRK, D , BAYRAM, T . "Van İli Kent Merkezinde Hava Kirliliği". Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 8 (2019 ): 1142-1153 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/bitlisfen/issue/49103/529099>
Chicago ÖZTÜRK, D , BAYRAM, T . "Van İli Kent Merkezinde Hava Kirliliği". Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 8 (2019 ): 1142-1153
RIS TY - JOUR T1 - Van İli Kent Merkezinde Hava Kirliliği AU - Dilara ÖZTÜRK , Tuba BAYRAM Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.17798/bitlisfen.529099 DO - 10.17798/bitlisfen.529099 T2 - Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1142 EP - 1153 VL - 8 IS - 3 SN - 2147-3129-2147-3188 M3 - doi: 10.17798/bitlisfen.529099 UR - https://doi.org/10.17798/bitlisfen.529099 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Van İli Kent Merkezinde Hava Kirliliği %A Dilara ÖZTÜRK , Tuba BAYRAM %T Van İli Kent Merkezinde Hava Kirliliği %D 2019 %J Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi %P 2147-3129-2147-3188 %V 8 %N 3 %R doi: 10.17798/bitlisfen.529099 %U 10.17798/bitlisfen.529099
ISNAD ÖZTÜRK, Dilara , BAYRAM, Tuba . "Van İli Kent Merkezinde Hava Kirliliği". Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 8 / 3 (Eylül 2019): 1142-1153 . https://doi.org/10.17798/bitlisfen.529099
AMA ÖZTÜRK D , BAYRAM T . Van İli Kent Merkezinde Hava Kirliliği. Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2019; 8(3): 1142-1153.
Vancouver ÖZTÜRK D , BAYRAM T . Van İli Kent Merkezinde Hava Kirliliği. Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2019; 8(3): 1153-1142.